Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Саис қаласының ежелгі египеттік билеушісі, Псамметих I-нің әкесі.
Ancient Egyptian ruler of the city of Sais, father of Psammetich I
Өмірбаян
Нехо Саистың билеушісі болды, перғауындық титул алды, ал бір жылдан кейін Эсархаддон бастаған ассириялықтар Мысырға басып кірді. Нехо Эсархаддонның қарауындағылардың бірі болды, ал соңғысы Нехоның лауазымын және оның иеліктерін бекітті, сондай-ақ оған жаңа аумақтар берді, мүмкін Мемфис қаласын да қоса. 25-ші династияның Тахарқа патшасы, формалды түрде ассириялықтар бақылауында болған Нил дельтасының оңтүстігінен алға жылжи бастады. Эсархаддон басып келген жауды қайтару үшін Мысырға қайтуға дайындалды, бірақ кенеттен қайтыс болды. Эсархаддонның өлімі Жаңа Ассирия империясында саяси дағдарыс тудырды, бірақ соңында оның ұлы Ашурбанипал жаңа, даусыз монарх атанды. Әкесі жоспарлаған қарсы шабуыл 667 жылы басталды. Тахарқа жеңіліп, Тебаға кері шегінді, бірақ Ашурбанипал қашып бара жатқан патша мен Төменгі Мысырдың бірнеше билеушілері – Пекрур Пишапту (Пер Сопду), Шаррулудари Сину (болжам бойынша Пелузиум) және Нику (Нехо I) – оған қарсы құлық жасап жатқанын анықтады. Ассирия патшасы қастандықшыларды тұтқындап, олар басқарған қалалардың бір бөлігіндегі халқын өлтіріп, тұтқындарды Ниневиге жер аударды. Күтпегендей, Нехо ассирия патшасынан кешірім алып, бұрынғы иеліктерімен және көптеген жаңа аумақтармен сыйлық ретінде Саиста қалпына келтірілді, ал оның ұлы Псамтик (аккад тілінде Набусезибанни деп аталды) Атрибис қаласының әкімі болды. Псамтик Ашурбанипалдың қорғауымен Ниневиге қашып кетті. Бұл нубиялық шабуыл египеттік дельтаға кейін (664 жылдары) ассириялықтар тарапынан тойтарылды, олар оңтүстікке қарай Жоғарғы Мысырға жылжып, Тебаны тонады. Нил дельтасы қайтадан қауіпсіздікке қол жеткізгеннен кейін, Псамтик I қайтыс болған әкесінің лауазымдары мен иеліктеріне тағайындалды. Кейін ол Мысырды толық билігіне біріктіруге жетті.
In Necho became ruler of Sais, assuming the pharaonic titulary, and a year later the Assyrians led by Esarhaddon invaded Egypt. Necho became one of Esarhaddon's vassals, and the latter confirmed Necho's office and his possessions, as well as giving him new territories, possibly including the city of Memphis. In , King Taharqa of the 25th Dynasty was advancing from the south toward the Nile Delta principalities which were formally under Assyrian control; Esarhaddon prepared himself to return to Egypt to repel the invader, but died suddenly. Esarhaddon's death led to a political crisis in the Neo Assyrian Empire but at the end his son Ashurbanipal managed to become the new undisputed monarch. The counter offensive planned by his father took place in 667–. Taharqa was defeated and driven back to Thebes, but Ashurbanipal found that the fleeing king and some of the rulers of Lower Egypt – named Pekrur of Pishaptu (Per Sopdu), Sharruludari of Ṣinu (maybe Pelusium) and Nikuu (Necho I) – were plotting against him. The Assyrian king captured the conspirators, killed part of the population of the cities they governed, and deported the prisoners to Nineveh. Unexpectedly, Necho was pardoned by the Assyrian king, and was reinstated at Sais with his previous possessions as well as many new territories as a gift, while his son Psamtik (called Nabusezibanni in Akkadian) was made mayor of Athribis. while Psamtik fled to Nineveh under Ashurbanipal's aegis. This Nubian invasion into the Egyptian Delta was subsequently (664–) repelled by the Assyrians who proceeded to advance south into Upper Egypt and performed the infamous sack of Thebes. With the Nile Delta secured once again, Psamtik I was appointed with his dead father's offices and territories. Later, he ultimately was successful in reuniting Egypt under his sole control.
Отбасы
Даниялық египтолог Ким Рихольт Нехо I туралы мәлімдеме жасады: Тебтунистен алынған папирусты зерттеу кезінде ол Нехо I Тефнахт есімді патшаның ұлы, болжам бойынша Тефнахт II екенін айтты. Рыхольт сондай-ақ Нехо I-нің алдыңғы шежіресі болған және мүмкін, оның бауыры Некубаның болуын талқылады; Рыхольт Некубаға қатысты аз ғана, күмәнді құжаттарды кейінгі Нехо II-ге жатқызу керек деп ұсынды, сондай-ақ Нехо I Тефнахт II-нің тікелей мұрагері болды. Француз тарихшысы Кристиан Сетипани Нехо Истемабетке үйленгенін және олар Псамтик I-нің ата-анасы болғанын айтады. Британдық египтолог Кеннет Китченнің пікірінше, ханшайым Тахеред эн та ихет [верет] Нехоның қызы болуы мүмкін, ол саяси мақсатта Гераклеопольдің жергілікті билеушісі Педиезге үйлендірілген. Қазір жоғалған Луксордан табылған әк тастан жасалған есік жақтауында Мерезамун есімді Амонның әнші қызы, Озиристің сайит түрі және Амонның құдайлық құрметіне ие болған Шепенупет II бейнеленген; Мерезамун "Екі жердің иесі Нек[ ]-ның патша қызы" деп аталады, соңғы есім патшалық картюш ішінде жазылған. Көрініп тұрғанындай, Мерезамунның патшалық әкесі – Нехо I, ол өз қызын Амон Ре храмының Карнакқа аймағына жіберді, осылайша Фива қаласындағы сайиттік ықпалдың бастауы болды.
Danish Egyptologist Kim Ryholt made claims regarding Necho I: studying a papyrus from Tebtunis, he stated that Necho I was the son of a king named Tefnakht, presumably Tefnakht II. Ryholt also put in discussion the existence of Nekauba who was the purported predecessor of Necho I and possibly his brother; Ryholt suggested that the few, dubious documents regarding Nekauba should be attributed to the later Necho II instead, and that Necho I was the direct successor of Tefnakht II. French historian Christian Settipani believes that Necho married Istemabet, and they were the parents of Psamtik I. According to British Egyptologist Kenneth Kitchen, it is possible that princess Ta khered en ta ihet [weret] was Necho's daughter, given in a politically arranged marriage to the local ruler of Herakleopolis, Pediese. A now lost limestone lintel from Luxor depicted a chantress of Amun named Meresamun along with a Saite form of Osiris and the Divine Adoratrice of Amun Shepenupet II; Meresamun is called "royal daughter of the lord of the Two lands, Nec[ ]", the latter name written within a royal cartouche. It appears likely that Meresamun's royal father was no other than Necho I who sent his daughter to the Precinct of Amun Re in Karnak, thus marking the beginning of the Saite influence in the city of Thebes.
Куәліктер
[[File:Necho KnellingStatue BrooklynMuseum c. jpg|thumb|130px|Нехо патшаның тізе бүккен мүсіншесі. Бұл Нехо І немесе ІІ патшаның бейнесі болуы мүмкін. Бруклин мұражайының (коллекция нөмірі 71.11) бұл мүсіншесі қазір Египет археологиясының Петри мұражайында (UC 14869) көрсетілуде. Ол сондай-ақ бірнеше демотикалық әңгімелерде де еске алынады.
[[File:Necho KnellingStatue BrooklynMuseum c. jpg|thumb|130px|Kneeling statuette of a king Necho. It may depict either Necho I or II. Brooklyn Museum (acc. no. 71.11) is now exhibited at the Petrie Museum of Egyptian Archaeology (UC 14869). He is also mentioned in several demotic stories.