Кіріспе

Жапондық заманауи металл жаттығу қылышы.

Иайто (居合刀) – кескіш жиегі жоқ, негізгі арнасы жапондық қылыш өнерінің – иайдоның жаттығуларын жасау болып табылатын заманауи металл жаттығу қылышы.

Басқа жапон семсерлері

Нағыз (жіті) катананы әдетте "шын қылыш" деп атайды. :wiktionary:真; 真[[:wiktionary:剣. Шинкенге қарағанда, иайтоның кескіш жиегі болмайды және иай/батто жаттығулары үшін жасалған, сондықтан олар қылышпен қылышқа тиісуге көбінесе жарамсыз. Бұларды әсемдік үшін жасалған, жалпы алғанда, жаттығуларда қолдануға қауіпті еліктеу қылыштармен шатастырмау керек.

Материалдар мен өндіріс

Иаитоның көпшілігі алюминий-цинк қорытпасынан жасалады, ол болаттан арзан және жеңіл. Бұл қорытпаны қолдану және ұшын дөңгелектеу жапондық заңдардағы темір металдардан жасалған қылыштарды өндіруге қатысты шектеулерді айналып өтуге мүмкіндік береді. Сондықтан, Жапонияда жасалған иаито жаттығу қаруы ретінде қарастырылады және кез келген тікелей соқтығысуға жарамсыз. Сапалы қорытпадан жасалған иаито нағыз қылыштардың өте дәл көшірмесі болып табылады, олардың салмағы мен пішіні, сондай-ақ жоғары сапалы өңделуі мен әр түрлі бөлшектері сақталған. Иаитода тіпті қылыш жүзінің (刃文; Хамон) бейнесі де болуы мүмкін – қаталданған болат қылыштың қатаю сызығы. Нағыз (打刀) қылыштың орташа салмағы қаптамасыз шамамен алғанда, ал әдеттегі қорытпа иаитоның салмағы шамамен болады. Кейбір иаито болаттан да жасалады және олардың салмағы шамамен бір келіге жетеді. Кейбір жапон қылыштарының имитациясы Жапониядан басқа елдерде де жасалады. Олар нағыз катана сияқты бүктелген болаттан жасалуы мүмкін, бірақ ұшы дөңгелек болады. Мұндай қарулар Жапонияда нағыз қылыштарға қолданылатын пайдалану және меншік құқығына қатысты шектеулерге тап болады және Жапонияда иаито деп есептелмейді. Алғашқы иаитолар Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, заманауи будомен айналысу үшін жаттығу қылышына қол жеткізе алмаған адамдарға мүмкіндік беру мақсатымен жасалды. Бүгінгі таңда иаито арнайы шеберханаларда шынкен қылыш жасаушыларының тікелей қатысуынсыз өндіріледі. Жапониядағы кейбір додзёлар иаидоны жаттығу үшін тек қорытпадан жасалған қылыштарды пайдалануды ұсынады, егер оқушының дағдысы өткір қылышты қауіпсіз пайдалануға жеткілікті болса. Кейбір иаидо мектептері оқушыдан бірден шынкенді пайдалануын талап етеді, ал басқалары шынкенді пайдалануға толығымен тыйым салады. Иаитоның ұзындығы, салмағы және тепе-теңдігін оқушының дене бітімі мен күшіне сәйкес келтіру иаидо формаларын (ката) қауіпсіз және дұрыс орындау үшін маңызды. Иаидо жаттығуларының қайталанатындығына байланысты, иаито көбінесе басқа қылыштарға қарағанда, тепе-теңдік нүктесі қылыштың ұшынан (киссаки) алыстатылып, қорғауышқа (цуба) жақындатылып жасалады.

Заңнама

Жапонияда 1958 жылы қабылданған атыс қаруын, семсерлерді және басқа да осындай қаруларды бақылау туралы заң, кез келген өткір (немесе өткірленуге болатын) семсерді иеленуді, жасауды және импорттауды тыйым салады. Бұл ережеден өте аз ерекшеліктер бар, бірақ ерекше айта кететін жайт, дәстүрлі жапон семсершілеріне жыл ішінде шектеулі мөлшерде жарақтар жасауға рұқсат беріледі. Жапон семсершілерінің ерекше мәртебесі бар, ал олар жасаған қарулар қару ретінде емес, өнер туындысы ретінде қарастырылады. (Осы себепті, Жапониядан тысқары елдерге экспортталатын нихонтолар экспортқа жіберілгенге дейін жіктеліп бағалануы тиіс.)