Кіріспе

Генерал Цо тауығы (左宗棠雞) – тәтті және ащы, терең майда қуырылған тауық тағамы.

Атауы

Тағамға Хунань провинциясынан шыққан Цин династиясының мемлекет және әскери қайраткері Цзуо Цзунтангтың (1812–1885) есімі кейіннен берілді. Шеф Эйлин Ин Фэй Ло «Зонгтанг» атауының Цзуо Цзунтангқа емес, «ата-бабалар залы» деген мағынаны білдіретін зонгтанг (宗堂) сөзімен дыбыстас екенін болжады. Тағам көптеген басқаша атаулармен белгілі, көбінесе Цо есімі басқа тегтермен ауыстырылады. name=Alternative names|Басқаша атаулары: Губернатор Цоның тауығы, Генерал Таоның тауығы, Генерал Гаоның тауығы, Генерал Маоның тауығы, Генерал Цаоның тауығы, Генерал Тонгтың тауығы, Генерал Танның тауығы, Генерал Т-нің тауығы, Генерал Чоның тауығы, Генерал Чоудың тауығы, Генерал Чайдың тауығы, Генерал Джоның тауығы, T. S. O. тауығы, Генерал Чингтың тауығы, Генерал Жонгтың тауығы, Генерал Соусты тауығы, Үй тауығы, Адмирал Цоның тауығы немесе жай ғана Генералдың тауығы.

Шығу тегі туралы мәлімдемелер

Екі қытай аспазы Пэн Чан Куэй мен Т.Т. Ванның әрқайсысы генерал Цоның тауығын өзі ойлап тапқанын мәлімдеді. Бұл екі талапты біршама келісуге болады, себебі қазіргі генерал Цоның тауығының рецептісі – еті хрустящий қуырылған – шеф Ван «Генерал Чинг тауығы» деген атпен енгізген, бұл атау әлі де интернеттегі мәзірлерде кездеседі (оның аты аталған «Генерал Чингтің» кім екені әлі анық емес); ал «Генерал Цоның тауығы» деген атауды оны басқаша дайындаған шеф Пэнге байланыстыруға болады. Пэн өзінің рестораны Нью-Йоркте Цо тауығын алғаш рет ұсынғанын айтты. Тағам жаңа болғандықтан, Пэн оны үйдің арнайы тағамы етіп белгіледі, ингредиенттері қарапайым болғанына қарамастан. 1990 жылдары Пэн Хунаньда ресторан ашқанда, Цо тауығын ұсынды, бірақ жергілікті тұрғындар тағам тым тәтті екенін айтты. Оның Хунаньдағы рестораны тез жабылды. Оқиғаның алғашқы нұсқасын Пэн өзі айтқан. 2008 жылы Пэнмен Дженнифер 8. Ли «Генерал Цоны іздеу» (2014) деректі фильмі үшін сұхбаттасты. Деректі фильмде Пэн 1952 жылы Қытай Республикасы Әскери-теңіз күштері оны адмирал Артур В. Рэдфордтың Тайваньға сапары барысында үш күндік мемлекеттік банкетке жауапты болуға шақырғанын еске алды. Екінші нұсқаны 2009 жылы тайваньдық тамақ жазушысы Чжу Чжэнфан ұсынды, ол президент Чжан Кайшының ұлы Чжан Чингкуо Пэннің ресторанына кеш келгенде, ингредиенттері бітіп қалғанын айтты. Сонда Пэн Чжанға генерал Цоның тауығын дайындап берді.

Ванның талаптары

Нью-Йорктегі Шун Ли Палацтары, Шығыс (155 E. 55th St.) және Батыс (43 W. 65th St.) мекенжайларында орналасқан, генерал Цо тауығын ұсынған алғашқы мейрамхана екенін және оны 1972 жылы Т.Т. Ванг есімді қытай иммигранты аспаз ойлап тапқанын да мәлімдейді. Нью-Йорктегі Шун Ли Палацтарының иесі Майкл Тонг: "Біз бүкіл елдегі алғашқы Хунань мейрамханасын аштық, және біз ұсынған төрт тағамды бүгін Америкадағы дерлік барлық Хунань мейрамханаларының мәзірінен табасыздар. Олардың бәрі бізден үлгі алды" дейді.