Араукания мен Патагонияның «королі» Орélie Антуан де Туненс

Кіріспе

Француз авантюрисі, өзін Араукания мен Патагонияның королі деп жариялаған Орели Антуан де Туненс (шын аты – Антуан Туненс) (12 мамыр 1825 – 17 қыркүйек 1878) – француз заңгері және авантюрисі. 17 қараша 1860 және 20 қараша 1860 күндері шығарған екі жарлығымен Араукания мен Патагония ешқандай мемлекетке тәуелді емес екенін, ал өзінің Араукания мен Патагонияның королі екенін мәлімдеді. 1862 жылдың 5 қаңтарында Чили армиясы оны тұтқындап, түрмеге қамады. 1862 жылдың 2 қыркүйегінде Сантьяго соты оны ақыл-сақасынан айырылған деп танып, 28 қазанда Францияға қуылды. Ол үш рет Арауканияға оралып, «королдығын» қайтарып алуға тырысты, бірақ нәтижеге қол жеткізе алмады. 1878 жылдың 17 қыркүйегінде Франциядағы Турторакта кедейлікте қайтыс болды.

Өмірбаян

1858 жылы Антуан де Тунен, Перигу (Франция) қаласының бұрынғы заңгері, Алонсо де Эрцилланың «Араукана» кітабын оқып, кітаптан шабыт алып, Арауканияның патшасы болу үшін Арауканияға баруға шешім қабылдады. Ол Чилидегі Кокимбо портына келіп, екі жыл Вальпараисо мен Сантьягода испан тілін үйренді. Кейін ол оңтүстікке, Био-Биоға көшіп, онда бірнеше лонкомен (мапуче тайпаларының басшыларымен) кездесті. Ол оларға қару-жарақ пен Чилиден тәуелсіздіктерін сақтау үшін Францияның көмегін уәде етті. Үндістер оны Мапучелердің Жоғарғы Басшысы деп сайлады. 1860 жылдың 17 және 20 қарашасындағы екі жарлық арқылы ол өзін Орели Антуан I деген атпен Араукания мен Патагонияның патшасы деп жариялады. Де Туненс 1863 жылғы естеліктерінде: «Мен 1860 жылдың 17 қарашасындағы жарлық арқылы король атағын алдым, ол мен құрған мұрагерлік конституциялық үкіметтің негізін қалады. [ ] 17 қарашада мен Арауканияға оралдым, мені король ретінде 25, 26, 27 және 30 желтоқсанда ресми түрде таныды. Біз, араукандықтар, маған билік беруге және оны қабылдауға еркіндікке ие болмадық па?» деп жазды. Де Туненс өз патшалығының конституциясының көшірмелерін Чили газеттеріне жіберді, ал «Эль Меркурио» 1860 жылдың 29 желтоқсанында оның бір бөлігін жариялады. Содан кейін ол Чили үкіметінің өкілдерін күту үшін Вальпараисоға қайта оралды. Олар оны назарға алмады. Ол сондай-ақ француз үкіметін өз идеясына тартуға тырысты, бірақ француз консулы, бірнеше сұрақтардан кейін, де Туненс ақылдан адасқан деген қорытындыға келді. Ол Арауканияға оралды, онда көптеген мапуче тайпалары Арауканияны басып алған кезде Чили армиясының шабуылдарына қарсы күресуге дайындалып жатты. Араукания және Патагония Корольдігінің құрылысы Чилидің Арауканияны басып алуына әкелді. Чили президенті Хосе Хоакин Перес Чили әскерлерінің қолбасшысы Корнелио Сааведра Родригеске Арауканияға шабуыл жасауға рұқсат берді. Оның қызметшісі Хуан Баутиста Розалес Чили билігімен байланысқа түсті және Антуан де Туненсті 5 қаңтарда Чили әскері тұтқындады, содан кейін түрмеге қамап, 2 қыркүйекте Сантьяго соты ақылсыз деп жариялады және 28 қазанда Францияға қуды. Де Туненс өзінің естеліктерін 1863 жылы жариялады. 1869 жылы Буэнос-Айрес арқылы Арауканияға оралды. Мапучелер оны көріп таңқалды, өйткені чилиліктер оны өлтіргенін айтқан. Де Туненс өз мемлекетін қайта ұйымдастырып, тағы да Чили билігінің назарын аударды. Полковник Корнелио Сааведра Родригес оның басы үшін сыйақы ұсынды, бірақ мапучелер өздерінің ерекше одақтасын қорғауға бел буды. 1871 жылы жеткілікті қаржысы болмағандықтан Францияға оралуға мәжбүр болды, онда ол өзінің естеліктерінің екінші жинағын жариялады. Сондай-ақ, ол «Корона де Асеро» («Тәжілді Корона») атты араукандық газетті құрды. 1872 жылы ол мұрагерге ие болу үшін қалыңдық іздеп жүргенін жариялады; шын мәнінде, келесі жылы ол ағасына «мадемуазель де Персиге» үйленуге ниеттенгенін айту үшін жазды, бірақ ол ешқашан үйленбегеніне ешқандай дәлел жоқ. 1874 жылы ол тағы да өз патшалығына оралуға тырысты, бұл жолы ол Еуропадағы бірнеше кәсіпкерлердің әлсіз қолдауымен жинаған қару-жарақ пен оқ-дәрімен бірге болды. Чилиде ол жалған паспортпен саяхаттап келді. Алайда, ол 1874 жылдың шілдесінде Баия-Бланкаға (Аргентина жағалауы) жеткенде танылып, Францияға депортацияланды. Де Туненс 1876 жылы қайтадан оралуға тырысты. Алайда жергілікті қоныстанушылар оны Патагонияға бара жатқанда тонап, Чили билігіне тапсырды. Ол сондай-ақ ауырып, аман қалу үшін операция жасады. Оның денсаулығы сапарын жалғастыруға мүмкіндік бермеді, сондықтан ол Францияға оралуға мәжбүр болды. 1873 жылдың 28 тамызында Париждің қылмыстық соты Антуан де Туненс, Араукания мен Патагонияның бірінші патшасы, өзінің егемендік мәртебесін ақтамайтынын шешті. Де Туненс 1878 жылдың 17 қыркүйегінде Францияның Турторак қаласында кедейлікте қайтыс болды. Де Туненс балалары болмады, бірақ оның 1878 жылы қайтыс болғаннан кейін кейбір француз азаматтары, отбасылық байланысы жоқ, өздерін Араукания мен Патагония тағына үміткер деп жариялады. Мапучелердің өздері мұны қабылдай ма, тіпті біледі ме, белгісіз. Араукания мен Патагония тағына үміткерлер «заңды түрде жоқ және халықаралық танымалдығы жоқ патшалықтарға тек қиялданған дәрежеде ғана иелік ететін» қиялданған монархтар мен егемендер деп аталады.

In 1858, Antoine de Tounens, a former lawyer in Périgueux (France) had read the book of Alonso de Ercilla, La Araucana, and decided to go to Araucania, inspired by the book to become the King of Araucania. He disembarked at the port of Coquimbo in Chile and spent two years in Valparaíso and Santiago, studying Spanish. Later he moved South to the Bio Bio where he met some loncos (Mapuche tribal leaders). He promised them arms and the help of France to maintain their independence from Chile. The indians elected him Great Toqui, Supreme Chieftain of the Mapuches. By two decrees on 17 November 1860 and 20 November 1860, he proclaimed himself king of Araucania and Patagonia under the name Orélie Antoine I. De Tounens wrote in his Memoirs in 1863 "I took the title of king, by an ordinance of 17 November 1860, which established the bases of the hereditary constitutional government founded by me [ ] On 17 November I returned to Araucania to be publicly recognized as king, which took place on 25, 26, 27 and 30 December. Weren't we, the Araucanians, free to bestow power on me, and I to accept it?" De Tounens sent copies of the constitution of his kingdom to Chilean newspapers and El Mercurio published a portion of it on 29 December 1860. Then he returned to Valparaíso to wait for the representatives of the Chilean government. They ignored him. He also attempted to involve the French government in his idea, but the French consul, after making some inquiries, came to the conclusion that de Tounens was insane. He returned to Araucanía where many Mapuche tribes were again preparing to fight the incursions of the Chilean Army during the occupation of Araucanía. The supposed founding of the Kingdom of Araucanía and Patagonia led to the Occupation of Araucanía by Chilean forces. Chilean president José Joaquín Pérez authorized Cornelio Saavedra Rodríguez, commander of the Chilean troops, to invade Araucanía. His servant, Juan Bautista Rosales, contacted Chilean authorities and Antoine de Tounens was captured on 5 January 1862 by the Chilean army, then imprisoned and declared insane on 2 September 1862 by the court of Santiago and expelled to France on 28 October 1862. De Tounens published his memoirs in 1863. In 1869, he returned to Araucanía, via Buenos Aires. The Mapuche were surprised to see him because Chileans had told them that they had executed him. De Tounens proceeded to reorganize his realm and again attracted the attention of the Chilean authorities. Colonel Cornelio Saavedra Rodríguez promised a reward for his head but the Mapuche decided to defend their unusual ally. Without proper funds in 1871 he had to return to France, where he published a second set of his memoirs. He also founded an Araucanian newspaper La Corona de Acero ("The Steel Crown"). In 1872, he proclaimed that he was seeking a bride so that he might sire an heir; indeed, the next year, he wrote to tell his brother that he intended to marry a "mademoiselle de Percy", but there is no evidence that he ever did. In 1874, he tried again to return to his kingdom, this time with some arms and ammunition he was able to gather with the feeble support of a few entrepreneurs in Europe. Because he was persona non grata in Chile, he traveled with a false passport. However, he was recognized as soon as he landed in Bahía Blanca (on the Argentine coast) in July 1874, and was summarily deported to France. De Tounens tried to return again in 1876. However, local settlers robbed him on his way to Patagonia and handed him over to Chilean authorities. He also fell ill and had to go through an operation to survive. His health did not allow him to continue his journey and he had to return to France. On 28 August 1873 the Criminal Court of Paris ruled that Antoine de Tounens, first king of Araucania and Patagonia did not justify his status of sovereign. De Tounens died in poverty on 17 September 1878 in Tourtoirac, France. De Tounens had no children but since his death in 1878, some French citizens without familial relations declared themselves to be pretenders to the throne of Araucania and Patagonia. Whether the Mapuche themselves accept this, or are even aware of it, is unclear. The pretenders to the throne of Araucania and Patagonia are called monarchs and sovereigns of fantasy, "having only fanciful claims to a kingdom without legal existence and having no international recognition".