Кіріспе

Жыртқыш жануарлар түрі

Қоңыр түкті тұяқ (Arctocephalus pusillus), сондай-ақ Кейп түкті тұяғы, Оңтүстік Африка түкті тұяғы және Австралия түкті тұяғы деп белгілі, түкті тұяқтардың бір түрі.

Акустикалық мінез-құлық

Австралиялық терілі түлендер – кең ауқымды жағдайларда дауыстануды пайдаланатын әлеуметтік жануарлар. Осы дауыстардың жеке тұлғаны тануға қажетті, ерекше қасиеттері бар екені дәлелденді. Бұл, әсіресе аналар мен балаларының жиі ажырасуы үшін маңызды, себебі аналар теңізде азық іздеу кезінде кейде бірнеше күнге дейін кетіп қалады. Қайтып келгенде аналар өз балаларын тауып алуы керек. Бұл қайта қосылу процесіне иіс сезу және кеңістіктік белгілердің үйлесімі де көмектесуі мүмкін. Еркек түлендерде көбелек маусымының басталуымен бірге тестостерон деңгейі мен дауыс шығару жиілігі артады. Еркек түлендер көрші еркектерді бейтаныс еркектерден ажырата алады және бейтаныс еркектердің дауысына күштірек агрессиямен жауап береді. Мұндай жауаптың себебі, бейтаныс түлендерден келетін қауіптің белгісіз және олардың аумағын белгілеу кезінде бұрын кездескен көршілеріне қарағанда қауіптірек болуы мүмкін деген болжам бар.

Өсімдіктерді өсіру

Көбінесе қоңыр түкті теңіз түлкілері 500-ден 1500-ға дейін санымен колониялар құрап, көбею орындарында жиналады, әсіресе Австралиялық тұқымы үшін. Олар осы кезде ораза ұстайды және қараша немесе желтоқсанда жұптасқаннан кейін ғана тамақтанады. Аналықтар келген кезде, олар туу үшін аумақтарға ие болу үшін бір-бірімен күреседі. Аналықтардың аумақтары еркектердікінен кішідірек және әрқашан олардың ішінде орналасқан. Еркек аумағындағы аналықтар оның гареміне жатады. Дегенмен, еркектер аналықтарды жинамайды, олар өз жұптастарын таңдауға және олардың аумақтарының құндылығына қарай бағалауға еркіндік береді. Австралиялық түлкілер үшін, 82% жыныстық қатынас тікелей су жағасында орналасқан аумақтары бар еркектермен жүзеге асырылады. Көбею және демалыс орындары заңмен қорғалады. Оңтүстік Африканың түлкілерінің саны өте жақсы және сау. Оңтүстік Африкада түлкілерді аулау 1990 жылы тыйым салынды. Намибияда қоңыр түкті түлкілерді әлі де аулайды. Кейбір елдерде афродизиак саналатын бала түлкілерді әсем жүндері үшін, ал ересек еркектерді жыныс мүшелері үшін өлтіруге рұқсат беріледі. Сонымен қатар, Намибияда түлкілердің санын шектеу қажет деп есептеледі, себебі түлкілер елдің балық шаруашылығына әсер етеді. Қоршаған ортаны қорғау ұйымдарының зерттеулері бұл пікірді жоққа шығарады. 2023 жылдың қаңтарында БАҚ-та түлкілердің Оңтүстік Африкада, әсіресе Кейптаун аймағында адамдарға шабуыл жасағаны туралы хабарлар тарады. Ғалымдар бұл олардың жейтін балықтарында миға әсер ететін улы заттардың болуынан деп санайды. У олардың мінез-құлқын өзгертіп, адамдарға қарсы агрессивтігін арттырады. Кейбіреулер жануарлардың агрессивті мінез-құлқын ластану мен климаттың өзгеруі салдарынан пайда болған улы қызыл жасыл балдырлардың өрбуімен байланыстырады. Соңғы кезде осы оқиғалар көбейіп, алаңдаушылық тудырып, одан әрі тергеуді қажет етеді.

Теңіздегі қалдықтар мен өнеркәсіптің қауіптері

2021 жылы «The Marine Pollution Bulletin» журналында жарияланған зерттеуде Намибиядағы қоңыр түкті теңіз түлендерінің колониялары мұхиттардағы кең ауқымды ластану салдарынан теңіз қоқысына ілігіп қалу қаупі бар екені анықталды. Зерттеудің жалпы қорытындысы бойынша, жас түлендер теңіз қоқысына ілігуге көбірек бейім, ал анықталған барлық ілігіп қалу жағдайларының 53% балық аулау желісінен туындаған. «Ocean Conservation Namibia» – Уолвис-Бейде орналасқан, жергілікті жануарларды қорғау тобы, еріктілердің күшімен құрылған. Олар ілігіп қалған түлендерді ұстап, кемелер мен балық аулау өнеркәсібі тастаған желілерден босатады. Ұйым жағалауды үнемі бақылайды, бірақ ұйымның негізін қалаушы Науде Дрейер ластанудың артуына байланысты түлендердің саны күрт азайып бара жатқанын журналистерге хабарлады. Ұйымның YouTube арнасы бар, 2023 жылдың 4 қазанына қарай 1,71 миллион оқырманы бар.