Кіріспе

Шаш үлгісі

Мохавк (кейде мохикан деп те аталады) – шаштың ең көп таралған түрінде басының екі жағы да қырқылып, ортасында көзге түсетіндей ұзын шаштың жолағы қалдырылады. Мохавк шаш үлгісі мыңдаған жылдар бойы бар. 21-ші ғасырда бұл шаш үлгісі көбінесе панктермен немесе жалпы мойынсұнбаушылықпен байланысты. Мохавк шашын кейде ирокездерге (соның ішінде мохавк халқына) сілтеме жасай отырып, "иро" деп те атайды, олардан бұл шаш үлгісінің шыққандығы айтылады – бірақ тарихи тұрғыдан шаш қырқылғаннан гөрі, жұлынған. Сонымен қатар, осы аттармен аталатын шаш үлгілері мохикан, мохиган немесе дыбысталуы ұқсас басқа топтардың шаштарына қарағанда, пауни тайпасының шаштарына көбірек ұқсайды. Ең биік толық мохавк шашқа ие болған әлемдік рекордты биік мохавк шашы бар Джозеф Гризамор, сондай-ақ "Мохавк патшасы" деп танылған, ал ең биік мохикан шаш үлгісі бойынша әлемдік рекордты биік мохавк шашы бар Казухиро Ватанабеге тиесілі.

Атауы

Мохаук шашты сәндеу атауы Мохаук ұлтының адамдарынан алынған, бұл Солтүстік Американың түпкілікті халқы, олар бастапқыда Нью-Йорк штатының солтүстігіндегі Мохаук алқабында өмір сүрген. Алайда, бұл қауымдастық Голливудтан, әсіресе 1939 жылы шыққан танымал «Мохаук бойындағы барабандар» фильмінен (Драмс Элонг зе Мохаук) және Генри Фондадан шыққан. Мохаук және Ирокездер конфедерациясының қалған бөлігі (Сенека, Кайуга, Онондага, Тускарора және Онида) іс жүзінде бастың артқы бөлігінде шаштың төртбұрышын киген. Мохауктер бұл төртбұрышты шаш жасау үшін басын қырқып жасамады, керісінше, шашты бірден кішкентай топтап жұлып алды. Француз және Үнді соғысы кезінде тұтқынға алынып, Мохаук тайпасына қабылданған Джеймс Смиттен алынған бірінші қол баяндамасы:

[Бір] топ үндістер маңыма жиналды, содан кейін біреуі менің шашымды жұлып ала бастады. Оның қолында қабықша үстіндегі күл болды, ол саусақтарын мықтап ұстау үшін жиі малып отырды, содан кейін ол түрік жұлып бағатындай, басымдағы барлық шашты таза жұлып алды, басымның жоғарғы жағында үш-төрт дюймдық шаршы қалды. Қалған шаш кесіліп, үш өрім жасалды және олар безендірілді.

Демек, нағыз Мохаук шашты сәндеуі – жұлып алынған шаштан тұрады, бастың артқы бөлігінде үш дюймдық шаршы қалдырылып, үш қысқа өрімге безендірілген. Нағыз Мохаук шашты сәндеуінің үш өрімі бүгінде Мохаук тайпасының дәстүрлі бас киімдерінде – Густовехте бейнеленген. Мохаук Густовелері үш тік бүркіт қауырсынына ие, бұл бұрынғы үш өрімді білдіреді. Безендірілмеген кезде, өте қысқа өрімдер босқа ілуге рұқсат етілді, бұл мақаладағы «Жақсы Петірдің» суретінде көрінеді.

Тарихи қолданысы

Шаш үлгісі мыңдаған жылдар бойы әлемнің көптеген бөліктерінде кездеседі. Мысалы, 2003 жылы Ирландияның Дублин қаласының жанында табылған 2000 жылдық еркек балшық денесі – Клоникаван адамы, өсімдік майы және қарағай шайырымен жасалған мохок шашты кигені анықталды. Геродоттың мәлімдемесіне сәйкес, Ливияның солтүстігіндегі Макай тайпасы шаштарын қырқып, орталық бөлігін ұзын қалдырып, қалған бөліктерін теріге жақын қырқып тастаған. Қазіргі Небраска және Канзас штатының солтүстігінде тарихи тұрған Пауни халқы арасында «мохок» шаш үлгісі кең таралған. 16 ғасырдағы украиндық казактар соғысқа шығар алдында бастарының үстін қырқып, орталық бөлігін ұзын қалдыратын. Бұл шаш қию oseledets немесе chupryna деп аталатын, көбінесе өріліп немесе жоғарыдан түйілген. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде көптеген американдық әскерлер, әсіресе 17-ші әуе десанттық дивизиясының десантшылары, жауларын қорқыту үшін мохок шашты таңды. Вьетнам соғысы кезінде де американдық әскерлер осы шаш үлгісін кейде киген. 1950 жылдардың басында мохок шашты кейбір джаз музыканттары, мысалы Сонни Роллинс киген.

Түрлері

Мохавк – бұл маңдайдан мойынға дейін созылатын, тік тұрған шаштың тар, орталық жолағы, ал бас жақтары қырқылып, шашы жоқ. Бірақ бұл термин әртүрлі ұқсас шаштарға да қолданылуы мүмкін, олардың көптегені бейресми атаулармен белгілі. Кері мохавк, сондай-ақ нохок немесе хокмо деп те аталады, бас терісінің ортасындағы ұзын шаштың жолағынан емес, маңдайдан мойынға дейін қырқылған жолақты қамтиды, ал шаш жолақтың екі жағында қалады. Кәсіби күрескер Род Уорриор Хок және ағылшын рок әншісі Питер Габриэль 1973 жылы прогрессивті рок-топ Genesis-пен гастрольде жүрген кезде осы стильде алғаш рет көзге түскен. Фальшивка мохавк стилін көшіреді, бірақ бас жақтарын қырқып, бас сүйегінің шыңынан жоғары көтерілмейді. Фальшивка әдетте ортасында кішкентай, бірақ көзге түсетін тікенегі болады, бірақ көбінесе дәстүрлі мохавктерге қарағанда әлдеқайда қысқа. Бұл стиль 2000-шы жылдарда қайтадан танымал болды, оны Travis тобының вокалисі Фрэн Хили, Дэвид Бекхэм, Илайджа Вуд және Джонси сияқты адамдар танымал етті. Фальшивка "Хокстон фин" деп те аталады, ол 1990-шы жылдары сәнді болған Лондонның Хокстон ауданынан шыққан. Eurohawk – бұл фальшивканың бір түрі, онда бастың ортасындағы шаш екі жағындағы шаштан ұзақ болады. Кейде шаштың үстіңгі бөлігі жеткілікті ұзын болса, төменге таралғанда қысқа жақтарын жаба алады. Әртүрлі спортшылар мен модельдер әр түрлі ұзындықтағы, текстурадағы және түсті eurohawk-ты тағуды ұнатады. Мохавк көбінесе панк-рокерлер мен оларға ұқсас адамдарда кездесетін стиль болды, бірақ фальшивкалар мен eurohawk-тар барлық шаш түрлеріне тарады. Понихок немесе пони-шаға – бұл eurohawk-тың бір түрі, ол бастың ортасынан төмен қарай созылатын ат құйрықтарының қатарынан жасалады. American Idol телесериалының бір эпизодында Санджая Малакар осы стильде пайда болды.