Кіріспе

Шашты ұстап тұратын ұзын шына – шашты бекітуге арналған ұзын құрал. Ол ұзын шашты ыңғайлылық үшін немесе күрделі шашты жасаудың бір бөлігі ретінде қолданылуы мүмкін. Шашты киюдің ең алғашқы дәлелі "Венера мүсіндері" – Брассемпуй Венерасы мен Виллендорф Венерасы сияқты өрнектелген мүсіндерде көрінеді. Әсіресе әйелдер арасында әртүрлі шаштар жасау барлық мәдениеттерде және кезеңдерде кездеседі, көптеген өткен және қазіргі қоғамдар шашты тігу үшін шаштықтарды пайдаланады. Металдан, пил сүйегінен, қоладан, оюлы ағаштан жасалған шаштықтар ежелгі Египетте сәнді шаштарды бекіту үшін қолданылған. Мұндай шаштықтар египеттіктердің, кейін гректердің, этрусктің және римдіктердің сән-салтанатты бұйымдары болғанын көрсетеді, археологиялық қазбалар осыны дәлелдейді. 1901 жылы Жаңа Зеландиялық өнертапқыш Эрнест Годвард спиральді шаштық ойлап тапқанда үлкен жетістікке қол жеткізілді. Бұл шашты бекіту құралының алғашқы нұсқасы болды. Шаштықтар әшекейлі болуы мүмкін, қымбат тастармен және әсемдіктермен безендірілуі мүмкін, немесе олар тұрмыстық мақсатта қолданылып, шашты бекіткенде көрінбейтіндей етіп жасалуы мүмкін. Кейбір шаштықтар тік, бір түзу сымнан жасалған, бірақ қазіргі заманғы нұсқалары әдетте екі қарама-қарсы бөлігінде U пішіндес ұшы және бірнеше иілген бөліктері бар, әртүрлі ұзындықтағы сымдардан жасалады. Аяқталған шаштықтың ұзындығы екіден алты дюймға дейін болуы мүмкін. Сымдардың ұзындығы шаштың әртүрлі стильдерінде бекітуге мүмкіндік береді. Иілген бөліктері қозғалыс кезінде шаштықтың орнында тұруын қамтамасыз етеді. 1925 жылы Келли Чаманди шаштыққа патент алды.

Қытай мәдениетіндегі шаштық

Шашқағаштар (көбінесе ; деп аталады) қытай мәдениетінде маңызды символ болып табылады. Ежелгі Қытайда шашқағаштарды ерлер де, әйелдер де тағуға болады, олар күнделікті шашты жасау үшін, негізінен шашты бекіту және әшекейлеу үшін қажетті заттар еді. Сонымен қатар, әйелдер таққан шашқағаштар олардың әлеуметтік статусын көрсете алатын. Хандық қытай мәдениетінде, қыздар он бес жасқа келгенде, «шашқалақ кию» деп аталатын қалыпқа түсу рәсіміне қатысуға рұқсат алатын. Бұл рәсім жас қыздардың ересек болуын білдіретін. Әсіресе, он бес жасқа дейін қыздар шаштарын шашқағашпен бекітпейтін, өйткені олар шаштарын өріп тағуға дағдыланған, сондықтан оларды балалар деп есептеуші еді. Он бес жасқа келгенде, олар рәсімнен кейін жас әйелдер ретінде қарастырыла бастады және шаштарын шашқағаштармен бекітілген және әшекейленген түймелерге жинауға көшті. Бұл олардың енді үйленуге дайын екенін көрсететін. Бірақ, егер жас әйел жиырма жасқа дейін үйленуге келісім бермесе немесе ересек болу рәсіміне қатыспаса, онда ол жиырма жасқа келгенде осы рәсімді өткізеді. Ал, одан салыстырып қарағанда, ерлерге арналған «қалпақ кию» деп аталатын рәсім әдетте бес жылдан кейін, жиырма жасында өтетін. ХХІ ғасырдағы ханьфу қозғалысында, дәстүрлі ханьқытайлық ересек болу рәсімдерін қайта жаңғыртуға тырысулар жасалып жатыр, және осы рәсімге қатысуға ең қолайлы жас барлық жыныстар үшін жиырма жас деп есептеледі. Шашқағаштар балалықтан ересекке өтуді бейнелейтінмен, олар неке институтымен де тығыз байланысты болған. Құдалық кезінде, болашақ әйел шашынан шашқағаш алып, оны болашақ күйеуіне уәде ретінде беруі мүмкін – бұл батыстық дәстүрге керісінше, онда болашақ күйеу әйеліне сақина сыйлайды. Үйлену рәсімінен кейін күйеу әйелінің шашына шашқағашты қайта орнатуы керек. Шаш қытай мәдениетінде әрқашан көптеген психологиялық, философиялық, романтикалық және мәдени мағыналарды білдірген. Хан мәдениетінде екі адамның одағын «шаш байлау» деп атайды. Үйлену рәсімінде кейбір қытай жұптары бір-біріне шаштарының бір тобын уәде ретінде алмасады, ал кейбіреулері шашқағашты екіге бөліп, әрқайсысы бір бөлігін сақтап алады. Егер олар болашақта ажырасып қалса, қайта кездескенде екі бөлігін біріктіріп, толық шашқағаш олардың өзіндік екендігінің және қайта қосылудың символы болып табылады. Сонымен қатар, күйеу жұбайлар кейде «үйлесімді» деп аталады, бұл олардың қарым-қатынасының өте жақын және бақытты екенін көрсетеді, дәл осылай олардың шаштары байланысқандай.