Кіріспе

Мәдени күтім практикасы

Аяқтарды қырқу – бұл бритва немесе электрлік қырғышпен шашты алып тастау арқылы аяқ шашын жою амалы. Сонымен қатар, кейбір адамдар аяқ шашын балауызбен, қантты қоспамен, химиялық шаш жою құралдарымен, эпиляторлармен немесе басқа да шаш жою құрылғыларымен, лазерлермен де жояды, бірақ қырқу әлі де ең арзан және аз ауыртатын әдістердің бірі болып табылады. Бұл батыс әлеміндегі әйелдер арасында кең таралған практика, сондай-ақ кейбір ерлер де осыны жасайды, әсіресе дене шынықтырушылар, велосипедшілер, жүзушілер және кейбір жүгірушілер.

Әйелдер

Батыс елдерінде көптеген әйелдер аяқтарын қырқып, мұны көбінесе эстетикалық себептермен жасайды. Бұл практика әсіресе 20 ғасырдың басынан, Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінен бастап дамыды, себебі әйелдердің көйлектерінің ұзындығы қысқарып, әйелдердің купальниктері ашықтанып, әйелдердің бүкіл аяқтары көрінетін болды. Кейбір әйелдер тек тізеден төменгі шашты ғана қырқады – көйлек үлгілерінің ұзындығына байланысты, – ал басқалары бүкіл аяқты қырқады. Қырқу жиілігі де әртүрлі: кейбір әйелдер аяқтарын күнде қырқады, ал енді біреулері жаз басында ғана қырқады, купальник киюге дайындалып. Әйелдер көбінесе ерлердің бетін қырқуға арналған қырқаулардан өзгеше пішіндегі арнайы қырқауларды қолданады.

Ерлер

Батыс елдеріндегі еркектер арасында аяқтарды қырқу спорт жағдайларында кең таралған және шындығында әйелдердің аяқтарын қырқуынан бұрын-ақ басталып кеткен. Қазіргі заманда еркектердің аяқ шашын алу бастапқыда спортпен байланысты болған, бірақ қазір көбінесе эстетикалық себептермен жасалады. Велоспорт және жүзу сияқты спорт түрлерінде еркектер 20 ғасырдың басында аяқтарын қырқып бастады. Көптеген жүзушілер, велоспортшылар және кейбір жарысқа қатыспайтын еркектер аяқтарын үнемі қырқып тұрады. Бұл әдіс ұзақ қашықтыққа жүзуде ең пайдалы, себебі кедергінің әсері 400 метрден астам жарыстарда айтарлықтай уақыт айырмашылығын тудыруы мүмкін. Велоспортшылардың аяқтарын қырқуының басқа да себептері бар: жарақаттардың тезірек жазылуы және жол сызаттарын тазалаудың оңайлануы, сондай-ақ аяққа массаж жасағанда азау сезімінің азаюы. Сенека ежелгі Римде бұл әрекетті әйелдерге тән әдепсіздік деп санайтындығын айтқан, ол қолқаптағы шашты алуға кері болған: "Менің ойымша, екеуі де бірдей кемшілік: біреулер артық күш жұмсайды, екіншілері немқұрайлылық танытады; біріншілері аяқтарын, екіншілері тіпті қолқаптарын да шаштан тазартпайды" (114-хат). Саммерс Овидийден цитата келтіреді, А. А. i. 506: "Аяқтарыңызды қатайған таспен ыдыратудан сақтаныңыз". Көптеген спортшылар жаттығуларының немесе жарыстан кейінгі қалпына келтіру бағдарламаларының бір бөлігі болып табылатын емдік массаж жасауды жеңілдету үшін аяқтарын немесе денелерін қырқып алады. Сонымен қатар, олар қорғаныш жабдықтарын таспамен бекіткенде, шаштың ауырсынуын болдырмау үшін аяқтарын қырқып алады. Аяқтарды қырқуды еркектер модельдері мен бодибилдерлер де жиі қолданады, себебі бұл бұлшық еттердің анықтығын күшейтеді.