Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Калайян муниципалитеті, Филиппин
Municipality in Cagayan, Philippines
Калайян, ресми түрде Калайян муниципалитеті (; ) – Филиппиннің Кагаян провинциясындағы 3-ші сыныпты муниципалитет. 2020 жылғы халық санауы бойынша, халқы 17 410 адамды құрайды. Калайян – 2004 жылы жеке түр ретінде анықталған және Калайян аралына ғана тән, ұша алмайтын Калайян теміржол құсының мекені.
Calayan, officially the Municipality of Calayan (; ), is a 3rd class municipality in the province of Cagayan, Philippines. According to the 2020 census, it has a population of 17,410 people. Calayan is home to the Calayan rail, a flightless bird identified as a separate species in 2004 and endemic to Calayan Island.
Тарих
Муниципалитеттің атауы ибанаг тілінен шыққан, сөзбе-сөз "лайя (имбир) көп өсетін жер" дегенді білдіреді. Калайанды испандықтар 1619 жылдан бастап ресми түрде басып алды, бірақ оқшауланған орналасуына байланысты аймақта үзірлі түрде ғана болды. 1900 жылы американдықтар оны өз бақылауына алды. 1920 жылдары, муниципалдық қазынаның ақшасын клерк қашып кеткен соң, ол қысқа мерзімге Апарри қаласының билігіне бағынды.
The municipality's name came from the Ibanag language, literally mean "where laya (ginger) is abounded". Calayan was officially conquered by the Spanish starting in 1619, but maintained a sporadic presence in the area due to its isolated location. It was taken over by the Americans in 1900. In the 1920s, it was briefly placed under the jurisdiction of Aparri after a clerk ran off with the municipal treasury's funds.
География
Ол Лусон аралының солтүстігінде, Тайваньның оңтүстігінде, Баши каналы арқылы Лусон бұғазында орналасқан. Қала Бабуян аралдарының бес маңызды аралының төртеуінен – Калаян, Камигуин, Далупири және Бабуян аралынан тұрады. Калаян аралы – Бабуян аралдарының ең үлкені. Фуга аралы Бабуян аралдарының құрамындағы бесінші арал, бірақ Клаверияға жақын болса да, Апарри муниципалитетіне қарасты. Калаян аралы Филиппиннің солтүстік жағалауындағы Бабуян аралынан батыс-оңтүстік бағытында 39 шақырым қашықтықта орналасқан және Қытай теңізіндегі Бабуян аралдары тобына жатады. Арал Апарри және Батанес аралдарының арасында орналасқан, ал Фуга аралынан 40 шақырым қашықтықта орналасқан, одан үлкен. Бұл Кагаян провинциясының екінші ауданы және 29-шы муниципалитеті.
It is located in the Luzon Strait north of Luzon Island and south of Taiwan via Bashi Channel to Luzon Strait. The town is composed of four of the five major islands of the Babuyan Islands namely: Calayan, Camiguin, Dalupiri and Babuyan Island. Calayan Island is the largest of the Babuyan Islands. Fuga Island, the fifth island within the Babuyan Islands, is part of Aparri municipality despite being closer to Claveria. Calayan Island is located about 24 mile (39 km) west south west of Babuyan Island off the north coast of the Philippines and belongs to the Babuyan Islands group in the China Sea. The island is hemmed between Aparri and Batanes islands and it is larger than the Fuga Island, which is 25 mile (40 km) away. It is the second district in the province of Cagayan and its 29th municipality.
Барангай
Калайян саяси тұрғыдан 12 барангайға бөлінген. Әр барангай пуроктардан тұрады, ал кейбіреулерінде сайтолар да бар.
Calayan is politically subdivided into 12 barangays. Each barangay consists of puroks while some have sitios.
Климат
Ауа райы көбінесе ылғалды, қараша және желтоқсан айларында ауыр жаңбыр жауады. Суық желдер солтүстік және солтүстік-шығыс бағыттарынан соғады. Арал тайфундардың да әсеріне ұшырайды. Калайан аралы толқын кестелері мен күнтізбелік кестелерді, күндізгі бағананың жоғары және төменгі деңгейлерінің күнделікті болжамдарын, ай фазасы, толқын коэффициенті, күн мен айдың шығу және бату уақыттары, балықтардың ең белсенділік сағаттары және ауа райы сияқты балық аулауға қатысты басқа да деректерді жариялайды. Бұл деректер Калайан аралындағы барлық балық аулау операциялары үшін, сондай-ақ басқа сауда және көлік кемелерінің қатынасынан басқа да пайдалы.
Weather conditions are generally wet with heavy rainfall occurring during November and December. The cold winds are the northerly and north easterly winds. The island is also affected by typhoons. Calayan Island publishes tide tables and solunar tables, daily forecasts for high tides and low tides, other fishing related data such as the lunar phase, tidal coefficient, sun and moon rising and setting times, hours of maximum fish activity and weather conditions. This data is also useful for all fishing operations in the Calayan Island, apart from navigation of other commercial and transport vessels.
Демография
2020 жылғы санақта Калаянның халқы 17 410 адамды құрады, халық тығыздығы .
In the 2020 census, the population of Calayan was 17,410 people, with a density of .
Жергілікті билік
Калайан, Кагаян провинциясының екінші заңнамалық округіне қарасты, жергілікті басқару кодексіне сәйкес, жергілікті атқарушы орган ретінде тағайындалған әкім және заң шығару органы ретінде муниципалдық кеңеспен басқарылады. Әкім, вице-әкім және кеңес мүшелері халықтың тікелей сайлауы арқылы сайланады, бұл сайлау үш жыл сайын өткізіледі.
Calayan, belonging to the second legislative district of the province of Cagayan, is governed by a mayor designated as its local chief executive and by a municipal council as its legislative body in accordance with the Local Government Code. The mayor, vice mayor, and the councilors are elected directly by the people through an election which is being held every three years.
Білім
Кагаянның мектеп бөлімі қаланың мемлекеттік білім беру жүйесін басқарады. Бөлім кеңсесі – Кагаян аңғары аймағындағы Білім министрлігінің (DepEd) аймақтық кеңсесі. Бұл кеңсе муниципалитет аумағындағы мемлекеттік және жеке бастауыш мектептерді, сондай-ақ мемлекеттік және жеке орта мектептерді басқарады.
The Schools Division of Cagayan governs the town's public education system. The division office is a field office of the DepEd in Cagayan Valley region. The office governs the public and private elementary and public and private high schools throughout the municipality.