Кіріспе
Антонов Ан-12 (ресейше: Антонов Ан-12; НАТО белгісі: Cub) – Кеңес Одағында жасалған төрт қозғалтқышты турбовинтті көліктік ұшақ. Бұл Антонов Ан-10 ұшағының әскери нұсқасы және көптеген түрлері бар. Тридцать жылдан астам уақыт бойы Ан-12 совет әуе күштерінің орта қашықтықтағы жүк және десант тасымалдау стандарты болды. Барлығы 1248 дана салынды. 1981 жылы Ан-12 ұшағының қытайлық нұсқасы Y-8 деп аталып, өндіріске түсті. Содан бері Y-8 Қытайдың ең танымал әскери және азаматтық көлік/жүк ұшақтарының біріне айналды, көптеген түрлері өндіріліп, экспортталды. Y-8 үшін Tu-16/H-6 бомбалаушысының навигатор кабинасының дизайны, бастапқы Ан-12 ұшағының қысқа навигатор кабинасынан гөрі таңдалды, себебі H-6 бомбалаушысы біршама уақыттан бері сериялық өндірісте болды. Ан-12 Ресейде де, Украинада да қолданылмайтын болса, Y-8 Қытайда жаңартылып, өндіріледі. Соңғы Y8 F600 – Шанси Ұшақ Компаниясы, Антонов ғылыми-техникалық кешені (ASTC) және Pratt & Whitney Canada бірлескен кәсіпорны. Y8 F600 ұшағының фюзеляжы жаңадан жасалған, батыс электроникасы, PW150B турбовинтті қозғалтқыштары және R408 пернесі, сондай-ақ екі экипаждың «glass cockpit» кабинасы бар.
The Antonov An 12 (Russian: Антонов Ан 12; NATO reporting name: Cub) is a four engined turboprop transport aircraft designed in the Soviet Union. It is the military version of the Antonov An 10 and has many variants. For more than three decades the An 12 was the standard medium range cargo and paratroop transport aircraft of the Soviet air forces. A total of 1,248 were eventually built. In 1981, the Chinese version of the An 12, designated Y 8, finally entered production. Since then, the Y 8 has become one of China's most popular military and civilian transport/cargo aircraft, with many variants produced and exported. A Tu 16/H 6 bomber navigator cockpit design was chosen for the Y 8 instead of the original An 12 shorter navigator cockpit design, as the H 6 bomber had been in serial production for some time. Although the An 12 is no longer in use either in Russia or in Ukraine, the Y 8 is upgraded and produced in China. The latest Y8 F600 is a joint venture between the Shaanxi Aircraft Company, Antonov Aeronautical Scientific Technical Complex (ASTC), and Pratt & Whitney Canada. The Y8 F600 has a redesigned fuselage, western avionics, PW150B turboprop engines with an R 408 propeller system, and a two crew glass cockpit.
Кеңес Әуе күштері
Ұшақ алғаш рет 1957 жылы ұшып, КСРО-да 1973 жылға дейін өндірілді. Ол іздеу-құтқару операцияларынан бастап, жабдық тасымалдауға дейін түрлі мақсаттарда қолданылды. Оның ең маңызды қолданылуы Кеңес-Ауған соғысында байқалды. Кеңес әскерлері арасында бұл ұшақ Ауғанстаннан Ташкентке "Жүк 200" немесе қаза тапқан жауынгерлердің мәйіттері салынған табыттармен ұшып баратыны жақсы білінетін. Осы себепті ұшаққа "Қара түлпан" (Russian: «Чёрный тюльпан») деген есім берілді.
Нұсқалар
Бастапқы жүк тасымалынан өзге, An-12 кең ауқымды мамандық жұмыстары үшін платформа ретінде қолданылды және шамамен 30 түрлі модификациясы жасалды. Жаңартуларға ұшу салмағының артуы және отын бакінің сыйымдылығының ұлғаюы кірді. Жаңартылған Ан-12БП нұсқасы совет және басқа да елдердің әуе күштерінің стандартты тактикалық көлігіне айналды. 2021 жылы бұл ұшақтың An-12 негізінде жасалмайтыны хабарланды, себебі ол "ұшақ үстіндегі қару" талаптарына жауап бермеді.
Операторлар
Қазіргі уақытта Ан-12 жүк тасымалдаушылардың арасында, әсіресе ТМД, Африка және Үндістан жарты аралындағы операторлармен кеңінен қолданылады.
Азаматтық операторлар
2009 жылғы 8 қаңтарда Біріккен Араб Әмірліктерінде (БАӘ) An-12 ұшағына қатысты көптеген оқиғалар болғаннан кейін, Бас азаматтық авиация органы (GCAA) БАӘ әуе кеңістігінде An-12 ұшағының уақытша тоқтатылуын жариялады. 2010 жылғы 1 наурызда GCAA жүргізген әуе кемесінің техникалық жарамдылығына бағалаудан An-12 өтпегендіктен, тоқтату мерзімі шексіз деп белгіленді.