Кіріспе

Музыкалық аспап

Куика (kuˈikɐ) – барабанның қабығына түсетін кернеуді өзгерту арқылы кең диапазонды дыбыс шығаратын бразилиялық үйкелі барабан. "Куика" португал тілінде – сұр, төрт көзді опоссум (Philander opossum) деген мағынаны білдіреді, ол өте жоғары дауыста қылықтайды. Ол көбінесе карнавалдарда, сондай-ақ самба музыкасында қолданылады. Оның дыбысы жоғары, сыңғырлаған және өткір тембрлі болады. Осы дыбысы үшін оны "күлкілі лақ" деп атайды. Көптеген адамдар оның дыбысын маймылдың дауысына ұқсатады. Драм-кит тізімінде, куиканың басылған және ашық дыбысы F5 және G5 ноталарымен сәйкес келеді.

Тарих

Куиканың әлемде кездесетін бірнеше стилі бар. Оның шығу тегі даулы: түрлі дереккөздер оны Банту құлдарына, Испанияға және мұсылман саудагерлеріне жатқызады. Құрылымы жағынан ол португалдық сарронка, испандық замбомба, каталондық симбомба және Балеар аралдарының зимбомбасы сияқты басқа да аспаптармен бірдей. Африкада куика еркек арыстанды шақыру үшін пайдаланылған, себебі оның дыбысы әйел арыстанның күркіреуіне ұқсайды. Бұл аспап Африкадан құлдыққа түскен адамдар арқылы Бразилияға әкелінді, онда ол самба музыкасында өз орнын тапты. Сенімсіз дереккөз: күні=2021 жылғы қаңтар.

Сипаттамалары

Куиканың бір ұшы барабанның ортасына бекітілген ағаш таяққа ие. Бұл таяқ қалампырмен күштелдіріліп, матамен сүртіледі. Куиканың корпусы әдетте металдан, лақ немесе синтетикалық материалдан жасалады. Оның бір ғана қабығы бар, әдетте жануар терісінен жасалған. Жіңішке бамбук таяқ барабан қабығының ортасына және оған перпендикуляр етіп бекітіліп, барабанның ішіне созылады. Аспапты иық белбеуінің көмегімен бір қол астында, кеуде деңгейінде ұстауға болады. Куикада ойнау үшін таяқты бір қолмен ылғал матамен жоғары-төмен сүртіп, екінші қолдың саусақтарымен таяқтың бекітілген жеріне жақын барабан қабығына басу керек. Сүртілу қозғалысы дыбыс тудырады, ал қабыққа түсірілетін қысымды өзгерту арқылы дыбыс биіктігі реттеледі.

Қолданылуы

Куика әр түрлі халықтық және қалалық билерді сүйемелдеу үшін қолданылады. Мысалы, ол Санта-Крус май биінің немесе Минас-Жерайстағы мозамбик драмалық биінің (баиладо) аспаптық ансамблінің бөлігі болуы мүмкін. Сондай-ақ, ол қасиетті крест билері мен шерулерінде және Сан-Паулу ауылдық самбаларының орындалуында қолданылады. Куика самбаның барлық түрінде маңызды ритмикалық рөл атқарады. Бұл әсіресе Рио-де-Жанейро карнавалдық топтарының тұрақты бөлігі ретінде ерекшеленеді, онда куика ойнаушылардың толық бөлімдері бар. Куика радиоға бағытталған самба музыкасында соншалықты кеңінен қолданылады, сондықтан куика ойнаушы болмаған жағдайда бразилиялық әншілер немесе басқа музыканттар өз дауыстарымен куиканың дыбысын еліктейді. Мұндай еліктеудің мысалын Антонио Карлос Жобим жазған Диззи Гиллеспидің "Chega de Saudade" нұсқасының кіріспе бөлігінде ("Француз Ривьерасындағы Диззи" альбомынан, 1965) естуге болады. Куиканы бразилиялық перкуссионист Эйрто Морейраның 1999 жылғы Майлс Дэвистің "Bitches Brew" альбомындағы "Feio" бонус трегінде ойнағанын естуге болады. Бұл аспап Боб Марли мен The Wailers-тің "Could You Be Loved", Куинси Джонстың "Soul Bossa Nova", Стиви Уондердің "Bird of Beauty" және Пол Саймонның "Me and Julio Down by the Schoolyard" әндерінде де қолданылған. Самбамен қатар, куика джаз-рок, фри-джаз және латын джазында қолданылатын негізгі бразилиялық аспаптардың бірі болып табылады. Оның көпшілікке онша таныс емес қолданылуы – "Балдидің білім беру және оқыту негіздері" атты бейне ойынның музыкасында, әсіресе тақырыптық әнде қолданылуы.