Кіріспе

Әуе суреттеу ұшағы

{|Инфоқаптама ұшақ түрі
|түрі = Әуе картографиясы, барлау және көлік
|өндіруші = Антонов
|конструкторы = Бериев
|алғашқы ұшу = 1967 жылғы 21 тамыз
|қолданысқа енгізілген = 1968 жылғы шілде
|қызметтен шығарылған =
|өндірілген = 1971–1980 жылдары. Прототипі 1966 жылы Бериевтің №49 құрылыс шеберханасында сериялық An-24A-дан өзгертілген. An-24FK алғаш рет 1967 жылғы 21 тамызда ұшты, мемлекеттік қабылдау сынақтары 1970 жылы аяқталды және азаматтық сертификаттау 1974 жылы аяқталды. Ан-30 деп қайта аталды, өндіріс 1971 жылы Антонов зауытында басталды.

Дизайн

Антонов Ан-30 – Ан-24 ұшағының түрі. Фюзеляждың алдыңғы бөлігі 11-ші кадрден бастап толығымен жаңадан жасалған. Фюзеляж мұры жақсырақ әйнектелген. Жаңа мұрын бөлімінде навигатор және дәл навигациялық жабдықтар орналасқан, соның ішінде әуе суретінің дәлдігін қамтамасыз ететін оптикалық көрініс бар. Бұл қосымша жабдық Ан-24 ұшағындағы радардың орнын басты. Жаңа навигациялық жабдықты орналастыру үшін ұшу кабинасы Ан-24 ұшағына қарағанда 41 см жоғары көтерілді. Ұшақтың камераларын 2000 және 7000 м (6500 және 23000 фут) аралығында пайдалануға болады, ал алынған суреттердің масштабы 1:200 000 мен 1:15 000 000 аралығында болды. Чехия, Румыния, Ресей және Украина «Ашық аспан» шарты бойынша бақылау жүргізуге міндетті. An-30, сондай-ақ An-30M ретінде ауа райын бақылау ұшағы ретінде де қолданылды. Кейбір ұшақтарға көмірқышқыл газының мұздатылған ыдыстары орнатылған, олар жасанды жаңбыр бұлттарын жасау үшін аспанға шығарылады. Бұл An-30 ұшақтары егінге зиян келтіретін градус жауыннан сақтану үшін, сондай-ақ жаңа ұшақтардың тұңғыш ұшуы, 1 мамыр және 1997 жылғы қыркүйекте Мәскеудің 850 жылдығы сияқты маңызды шерулер үшін қолайлы ауа райын сақтау үшін де пайдаланылды. 1971 және 1980 жылдар аралығында барлығы 115 ұшақ салынды, ал 23-і Ауғанстан, Болгария, Қытай, Куба, Чехословакия, Моңғолия және Вьетнам елдеріне сатылды. 1982 жылы An-30 Әфғанстанды толық картаға түсірді, ал 1985 жылдың 11 наурызында Панджшир аңғарының оңтүстігіндегі Кабул маңында әуе суреті түсіру кезінде «МАНПАДС» құрылғысымен атып түсірілді. Кубалық An-30 ұшақтары 1987 жылы Анголада белсенді қызмет атқарды. 2014 жылдың 22 сәуірінде Украинаның An-30 ұшағы Украинаның шығысындағы Словянск қаласының үстінен бақылау миссиясын орындап келе жатқанда, Ресейшіл сепаратистердің шағын қаруларынан атқыланды. Ұшақ аз зақыммен аман-есен қонды. 2014 жылдың 6 маусымында Украинаның шығысындағы Славянск қаласының жанында украиндық An-30B ұшағы жергілікті сепаратистер атқан «МАНПАДС» құрылғысымен атып түсірілді.

Апаттар

2012 жылдың 23 мамырында Ресейдің «Ашық аспан» бағдарламасы бойынша жүрген An-30 ұшағы Чехияның Каслав қаласының сыртындағы әуежайда төтенше жағдайға байланысты қону кезінде өртенді. Растықталмаған мәліметтерге сәйкес, апат экипаж қону шассиін түсіре алмағандықтан болған. Борттағы он төрт ресейлік және тоғыз чех азаматының арасында жеті адам жарақат алды. 2018 жылдың 3 қазанында Судан Әуе күштеріне тиесілі An-30 ұшағы Хартум әуежайына қонғанда апатқа ұшырады.