Кіріспе

Тагалог тілінің грамматикасы (тагалог: Balarilà ng Tagalog) – Филиппиннің тілдерінің бірі – тагалог тіліндегі тіркестердің құрылымын сипаттайтын ережелер. Тагалог тілінде сөздердің тоғыз түрі бар: зат есімдер (панггалан), есімдіктер (пангхалип), етістіктер (пандива), үстеулер (панг-абай), сын есімдер (панг-ури), көмекші сөздер (панг-укол), байланыс сөздер (панг-атниг), қосымшалар (панг-анкоп) және жұрнақтар. Тагалог тілі – жалғамалы, бірақ сәл өзгеритін тіл. Есімдіктер санға, ал етістіктер – назар/дауыс және уақыт-шаққа қарай өзгереді.

Қозғалтқыш

Тагалог және басқа филиппин тілдеріндегі етістіктердің ерекшелігі – көбінесе дауыс немесе фокус деп аталатын іске қосу жүйесі. Бұл жүйеде тікелей көрсеткіш бөлшегімен белгіленген есімнің тақырыптық қатынасы (агент, пассив, немесе басқа көлбеу қатынастар – орналасу, бағыт сияқты) етістікте кодталады. Көрсетілмеген түрінде етістік тікелей есімді сөйлемнің пассиві ретінде түсінуге итермелейді. Екінші жиі кездесетін түрінде ол есімді сөйлемнің агенты ретінде іске қосады. Басқа іске қосулар: орналасу, иегер, құрал, себеп, бағыт және өзара әрекеттесу.

Агентті іске қосу формалары

Агентті іске қосу аффикстері – ум, маг, ман және ма. Маг пен ум арасындағы айырмашылық тіл үйренушілердің шатасуына себеп болады. Жалпы айтқанда, көптеген ерекшеліктердің ішінде екі негізгі айырмашылық бар: маг сыртқа бағытталған әрекеттерді, ал ум ішкі бағытталған әрекеттерді білдіреді. Мысалы, бумили – сатып алу, ал магбили – сату. Дегенмен, бұл аффикстер үшін қатаң ереже емес; мысалы, маг ахит – өзіңді қырқу, ал умахит – басқа біреуді қырқу. Магбили және умахит сирек қолданылады; Тагалог тілінің оңтүстік диалектілерінде ум орнына на қолданылады. Ма тек семантикалық жағынан ауыспалы бірнеше түбірлермен қолданылады, мысалы, матулог (ұйықтау). Ма-ны, науқасқа бағытталған етістік формаларының префиксі ма-мен шатастырмау керек.