Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шотланд саудагері (1838–1911)
Scottish merchant (1838–1911)
Томас Блейк Гловер (6 маусым 1838 – 16 желтоқсан 1911) – Жапониядағы Бакуматсу және Мейджи кезеңдеріндегі ағылшын-шотланд саудагері.
Thomas Blake Glover (6 June 1838 – 16 December 1911) was an Anglo Scottish merchant in the Bakumatsu and Meiji period in Japan.
Ерте өмір (18381858)
Томас Блейк Гловер 1838 жылғы 6 маусымда Шотландияның солтүстік-шығысындағы Абердинширдегі Фрейзербург қаласының Коммерция көшесі, 15 нөмірде дүниеге келді. Ол сегіз баланың бесіншісі, Томас Берри Гловердің (1806-1878), Лондонның Воксхолл қаласынан шыққан жағалау күзетінің офицері және Мэри Финдлейдің (1807-1887), Банффширдегі Фордайс приходынан. Томас Блейк Гловер өмірінің алғашқы алты жылын Фрейзербургте өткізді, ол балық аулау және сауда порты ретінде қарқынды дамып жатты. 1844 жылы отбасы алдымен Гримсбидегі, содан кейін Абердинширдегі Коллистонға, одан кейін Абердиннің Дон көпіріне көшіп барды, ал Томас аға осы кезде жағалау күзетінің бас офицеріне дейін жетті. Жас Томас біріншіде Фрейзербургтегі жаңа ашылған приход мектебінде, содан кейін Гримсбидегі, Коллистондағы бастауыш мектептерде және соңында Олд-Абердиндегі Шанонри мектебінде білім алды. Мектепті бітіргеннен кейін Гловер «Джардин Мэтисон» сауда компаниясында кеме жөнелтпесі кеңсесінде жұмыс істеді және 1857 жылы Шанхайға көшіп кетті.
Thomas Blake Glover was born at 15 Commerce Street, Fraserburgh, Aberdeenshire in northeast Scotland on 6 June 1838, the fifth of eight children, to Thomas Berry Glover (1806 1878), a coastguard officer from Vauxhall, London and Mary Findlay (1807 1887) from the parish of Fordyce, Banffshire. Thomas Blake Glover spent the first six years of his life in Fraserburgh, which was fast expanding as a fishing and trading port. In 1844, the family moved first to coastguard stations at Grimsby, then Collieston in Aberdeenshire, then finally to the Bridge of Don, by Aberdeen, Thomas senior having by this time been promoted to Chief Coastguard Officer. Young Thomas was educated first at the recently opened parish school in Fraserburgh, then in primary schools in Grimsby, Collieston, and finally at the Chanonry School in Old Aberdeen. Upon leaving school, Glover took a job as a shipping clerk with the trading company Jardine Matheson and in 1857 he moved to Shanghai.
Жапония (18591911)
1859 жылы 21 жасында Гловер Шанхайдан Нагасакиге өтіп, бастапқыда жапондық жасыл шай сатып алумен айналысты. Екі жылдан кейін ол өзінің жеке фирмасы – Glover and Co. (Guraba Shokai) –н құрды. Оның бизнесі Нагасакиде орналасқан. Осы жерде ол үй салды; ол ғимарат бүгінгі күні Жапониядағы ең көне батыс үлгісіндегі ғимарат болып саналады. Бакумацу дәуірінде Жапонияда батысқа қарсы көңіл күшті болды, себебі АҚШ және басқа батыс державалары Токугава шогунатына теңгерімсіз келісімдерді таңды, олардың ішінде экстерриториалды құқықтар да бар еді. Сацума және Чошудағы ұлтшыл белсенділер шогунатты құлатуға және императорды егемендікке қайтаруға бағытталған үкіметке қарсы күш-жігерді бастады. Гловер осы топтарға, кейін Мейдзи қайта жаңғыруы үкіметінің басшыларына айналғандарға қару-жарақ және әскери кемелермен көмектесті. Жапонияның батыс аймақтарындағы бүлікшіл топтарға (атап айтқанда Сацума және Чошу) қару сатудың кейбірі Ұлыбритания мен Жапония арасындағы келісімдерді, сондай-ақ жапон заңдарын бұза отырып жасалды. Бакуфу британ патшайымына заңсыз саудаға жол бермеу туралы тікелей өтініш жасады. "Шогун өзі жеке хат жіберді", – деді Гловер, ал бүлікшілерге қару сату келісімді бұзу болар еді. "Гловер бізді жанына жақын сезінеді", – деді Кидо Ямагучидегі Сейджидоға [саяси кеңеске], – "бірақ ол ештеңе жасай алмайды". Шотландиялықтың Бакуфуды айналып өтудің бір жосы бар еді. Егер Чошу мылтықтарды сатып алу үшін тікелей Шанхайға кеме жіберсе, "Гловер бізге қалағанша қару сатып алып, жүктеуге бар күшін салады; ол бұл мәселеде бізге адал болып көрінеді". Соңында Гловер Нагасакиден қажетті мылтықтарды тікелей жеткізді және 15 қазан 1865 жылы Ито Хиробумимен бірге Кидомен алғашқы жеке кездесу үшін Шимоносекиге барды. Кидо: "Біздің ханымен сауда жасау шетелдіктерге қатаң тиым салынған; сондықтан Гловер бізбен мәміле жасауға өте тартыншақ", – деді. Ол өз экипажына қару сату туралы айтпады, олар, әйтеуір, сол кемеде болған жоқ. Егер анықталса, Гловер үш жылға сыртқы саудамен айналысудан тыйым салынуы мүмкін, тіпті айыппұл төлеуге немесе түрмеге қамалуға да соқтыруы мүмкін еді. 1863 жылы Гловер Чошу Беске Джардин Мэтисон кемелерімен Лондонға баруға көмектесті. Ол сондай-ақ 1865 жылы Годай Томоатсу басшылығымен Сацумадан он бес оқушыны жіберуге көмектесті. Сол жылы ол Жапонияға кішкентай бу локомотивін және вагондарды әкелді, оны Нагасакидің Оура ауданындағы қысқа жолда көрсетті, бұл сенсация тудырып, Жапонияны теміржол көлігінің артықшылықтарымен таныстырды. Гловер Токугава шогунатын құлатуға көмектескендіктен, ол Мейдзидің жаңа үкіметімен жақсы қарым-қатынаста болды. Осы байланыстар оның Жапон императорлық теңіз флотының алғашқы әскери кемелерінің біріне (Жо Шо Мару, кейін Рюджо Мару деп аталды) тапсырыс беруіне әкелді, ол Абердиндегі Александр Холл және Компаниямен салынды және 1869 жылдың 27 наурызында суға түсірілді. Гловер сондай-ақ теңіз флоты үшін кішкентай Хосхо Мару және Сацума кланы үшін Кагосиманы да сол Абердин кеме жасау зауытынан тапсырыс берді. 1868 жылы Гловер Хизен провинциясындағы Сага доменінің Набесима кланымен келісімшарт жасады және Хашима аралында Жапонияның алғашқы көмір кенішін дамытуға кірісті. Ол сондай-ақ Жапонияға алғашқы құрғақ докты әкелді. Томас Гловер 1870 жылы банкротқа ұшырады, бірақ ол Мейдзи үкіметі кенішті иеленгенге дейін Такасима көмір кенішін қалпына келтіруден кейін кеннің голланд иелері үшін басқару үшін Жапонияда қалды. 1881 жылы кен орнын Ивасаки Ятаро сатып алды. Гловер Жапонияның индустриялануының маңызды тұлғасы болды, ол кейін Жапонияның Mitsubishi корпорациясы болып табылатын кеме жасау компаниясын құруға көмектесті. Уильям Коплендтің Йокогамадағы Спринг Вэлли сыра зауытын сату туралы келіссөздер жүргізу арқылы Гловер Жапония сыра зауытын құруға көмектесті, ол кейіннен ірі Кирин сыра зауыты компаниясы болды. Қалалық аңыз бойынша Кирин сырасының таңбаларында бейнеленген мифтік жаратылыстың мұрты Гловерге (сол сияқты мұрт киген) құрмет көрсету болып саналады. Осы жетістіктері үшін ол "Таң шапағы" орденімен (екінші дәрежелі) марапатталды. Томас Блейк Гловер 1911 жылы Токиодағы үйінде бүйрек ауруынан қайтыс болды және Нагасакидегі Сакамото халықаралық зиратында жерленді. Кага Маки жапон еркегіне үйленді және 1905 жылы Нагасакиде қайтыс болды. Жапон азаматтығына қарамастан, Кураба Томисабуро 2-дүниежүзілік соғыс кезінде жапон әскери полициясымен тыңшы деп күдіктелді. Оның әйелі Вака 1943 жылы қайтыс болды, ал Томисабуро 1945 жылдың 26 тамызында, Хиросима мен Нагасаки атомдық бомбалануынан кейін және Нагасакиге американдық оккупациялық күштері келгенге бірнеше апта қалғанда өзіне қол жұмсады. Томас Гловер Джакомо Пуччинидің "Мадам Баттерфляй" операсымен байланыстырылған. Опера Джон Лютер Лонгтың қысқа әңгімесіне негізделген, және оның Пьер Лотидің "Мадам Кризантема" және Феликс Регамейдің пародиязы "Мадам Кризантеманың қызғылт дәптері" сияқты көптеген параллельдері бар. Осы үш әңгіме де Нагасаки портының шығыс беткейінде орын алады. Бұл мәлімдемені қолдайтын тарихи дәлелдер жоқ, бірақ Гловердің жартылай британдық Томисабуроны қабылдауы, Гловердің әйелі Цурудың жеңінде бабочка суреті бар кимонодағы суреттері және Лотидің 1985 жылғы жазғы махаббаты, Гловер бағынан бірнеше блок солтүстікке орналасқан Кику (Хризантема) әйелі, осыған байланысты болуы мүмкін. Цурудың "Чочо сан" (Бабочка ханым) деген лақап аты болғанына да дәлелдер жоқ. Брайан Берк Гафни атап өткендей, Гловердің "Мадам Баттерфляй" байланысы американдық оккупациялық күштері бұрынғы Гловер үйіне "Мадам Баттерфляй үйі" деген ат бергендіктен туындаған болуы мүмкін (тек Нагасаки портының панорамалық көрінісі мен ғимараттың еуропалық-жапондық атмосферасының негізінде) және Нагасаки билігі соғыстан кейінгі туризм индустриясын жандандыру үшін осы атауды қабылдады.
In 1859, aged 21, Glover crossed from Shanghai to Nagasaki and worked initially buying Japanese green tea. Two years later, he founded his own firm, Glover and Co. (Guraba Shokai). His business was based in Nagasaki. It was here that he had his home constructed; the building remains today as the oldest Western style building in Japan. Anti western sentiment was rife in Japan in the Bakumatsu period due to the unbalanced treaty agreements imposed upon the Tokugawa shogunate by the United States and other western powers, which included extraterritorial rights. Nationalistic militants in Satsuma and Chōshū spearheaded anti government efforts aimed at toppling the Shogunate and restoring the Emperor as sovereign. It was these factions, later to become leaders in the Meiji Restoration government, that Glover supplied with arms and warships. Some of the arms sales to rebellious factions in the Western regions of Japan (i. e., Satsuma and Choshu) were conducted in violation of treaty agreements between Great Britain and Japan as well as Japanese law. The Bakufu had made "a pointed request to the British Queen not to allow the illicit trade. The Shogun himself sent her a personal letter," Glover explained, and to sell arms to a rebel force would be a treaty violation. "Glover feels sorry for us," Kido explained to the Seijido [Political Council] in Yamaguchi, "but there is nothing he can do." The Scot did have a suggestion to circumvent the Bakufu. If Choshu would send a vessel directly to Shanghai to buy rifles, "Glover will do everything in his power to buy and load as many guns as we want; he seems to be deeply committed to us on this matter." In the end Glover provided the needed rifles directly from Nagasaki, and accompanied Ito Hirobumi back to Shimonoseki, on 15 October 1865, for his first personal meeting with Kido, who noted: "Trading with our han is strictly prohibited for a foreigner; therefore, Glover is very reluctant about dealing with us," explained Kido; and he had not told his own crew about the sale of guns, which, in any case, were not aboard that ship. If discovered, Glover could be prohibited from engaging in foreign trade for three years, and even fined or imprisoned. In 1863, Glover helped the Chōshū Five travel to London on Jardine Matheson ships. He also helped send fifteen trainees from Satsuma under Godai Tomoatsu in 1865. The same year, he was also responsible for bringing a small scale steam locomotive and cars to Japan, which he demonstrated on a short track in the Ōura district of Nagasaki, causing a sensation and alerting Japan to the benefits of railway transportation. As Glover had assisted in toppling the Tokugawa Shogunate during the Boshin War, he had cordial relations with the new Meiji government. These links led to his being responsible for commissioning one of the first warships in the Imperial Japanese Navy (the Jo Sho Maru, later called Ryūjō Maru), which was built by Alexander Hall and Company in Aberdeen and launched on 27 March 1869. Glover also commissioned the smaller Hosho Maru for the navy and the Kagoshima for the Satsuma clan from the same Aberdeen shipyard. In 1868, Glover made a contract with the Nabeshima clan of Saga Domain in Hizen Province and began to develop Japan's first coal mine at Hashima Island, Takashima. He also brought the first dry dock to Japan. Thomas Glover went bankrupt in 1870, but he stayed in Japan to manage the Takashima coal mine after the Restoration for the mine's Dutch owners until it was taken over by the Meiji government. In 1881, the mine was acquired by Iwasaki Yatarō. Glover was a key figure in the industrialisation of Japan, helping to found the shipbuilding company which was later to become the Mitsubishi Corporation of Japan. Negotiating the sale of William Copeland's Spring Valley Brewery in Yokohama, Glover also helped establish the Japan Brewery Company, which later became the major Kirin Brewery Company, Ltd. An urban myth has it that the moustache of the mythical creature featured on Kirin beer labels is in fact a tribute to Glover (who sported a similar moustache). In recognition of these achievements, he was awarded the Order of the Rising Sun (second class). Thomas Blake Glover died of kidney disease at his home in Tokyo in 1911, and was buried at the Sakamoto International Cemetery in Nagasaki. Kaga Maki married a Japanese man and died in Nagasaki in 1905. Despite his Japanese citizenship, Kuraba Tomisaburō was hounded as a potential spy by the Japanese military police during World War II. His wife Waka died in 1943, and Tomisaburō committed suicide on 26 August 1945, soon after the atomic bombings of Hiroshima and Nagasaki and a few weeks before the arrival of American occupation forces in Nagasaki. Thomas Glover has been linked with Giacomo Puccini's opera Madama Butterfly. The opera was based on a short story by John Luther Long, and it has many parallels with Pierre Loti's Madame Chrysanthème as well as Félix Régamey's parody The Pink Notebook of Madame Chrysanthème. All three stories are set on the eastern slope of Nagasaki Harbour. There is no historical evidence to support this claim, except Glover's adoption of half British Tomisaburō, the photographs of Glover's wife Tsuru wearing a kimono with a butterfly design on the sleeve, and Loti's Summer 1885 affair a few blocks north of Glover Garden with Kiku (Chrysanthemum) née Kane. There is also no evidence for the claim that Tsuru went by the nickname "Chōchō san" (Ms Butterfly). It is likely, as Brian Burke Gaffney points out, that the Glover Madame Butterfly connection is derived from the fact that the American occupation forces nicknamed the former Glover House the "Madame Butterfly House" (purely on the basis of the panoramic view over Nagasaki Harbor and the Euro Japanese ambiance of the building) and that Nagasaki authorities picked up on this as a way to promote the postwar tourism industry.
Фримесондық талап
Ол масон болған деген болжамдар бар. Алайда, бұл мәлімдемені растайтын нақты дәлелдер ұсынылмаған. Гарднер және басқалар белгілі бір байланыстың дәлелі ретінде келтірген, масондардың белгісі бар қақпа 1960 жылдары Мацугаэ мачидегі бұрынғы масондық ложа орнынан Гловер Гарденіне көшірілді, ал қазіргі Гловер Гарденіндегі ешбір ғимараттың масондармен тарихи байланысы жоқ. "Жардин Мэтисон сияқты сауда үйлері жоғары амбициялы, келіссөздерде пайдалы мінез-құлық танытқан және отбасыларынан жылдар бойы алыс тұруға дайын жігіттерді іздеді. Томас Блейк жағдайында іздеушілер масон болған болуы мүмкін: Гловер Гарден кешеніндегі ғимараттардың бірі масондық ложа, және оның мансабындағы іскерлік байланыстардың тығыз жүйесі бар. Жардин Мэтисон Томасты 1857 жылдың басында, 18 жасында сұхбатқа шақырды, және көп ұзамай ол Қытайға жіберілді. Жардин Мэтисонның Томас Блейк Гловерді тағайындауының себебі тіпті олардың өз жазбаларында да көрсетілмеген, және бұл экзотикалық қол алысулармен байланысты болуы мүмкін. Біз білмейміз. Жыл сайын екі миллионға жуық турист келеді. Оның Токиодағы Шиба паркі ауданында да тұратын үйі болған. Гловердің Фрейзербургте дүниеге келгені саналатын үйінің орны Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде бомбадан зардап шегіп тегістелді, бірақ оның туған жері көк тақтамен белгіленген. Фрейзербург мұражайында осы байланысқа арналған көрме бар. Абердиндегі Брейхед үйі (қазір Гловер үйі деп аталады) 1864 жылы Гловер отбасы сатып алды, және Томас Блейктің ата-анасы қайтыс болғанға дейін сол жерде тұрды. 2021 жылдың қазан айына дейін үйге жаңа мақсат табылған жоқ, және мүлік тозып кеткен.
There is speculation that he may have been a Freemason. However, no concrete evidence has been presented to support the claim. The gate with the Freemasons' insignia, which Gardiner and others cite as proof of some connection, was relocated to Glover Garden in the 1960s from the site of the former Masonic Lodge in Matsugae machi, and none of the buildings in present day Glover Garden have any historical link with Freemasons. <blockquote>What trading houses like Jardine Matheson were looking for were boys of high ambition who showed strength of character useful in negotiation and who were willing to spend years away from their families. In Thomas Blake’s case, the scouts may have been Masons: one of the buildings in the Glover Garden complex is a Masonic lodge, and there is a close system of business contacts running through his career. Jardine Matheson invited Thomas to interview sometime in early 1857 at the age of 18, and not long after he was posted to China. The reason for Jardine Matheson’s appointing Thomas Blake Glover are not documented, even in their own records, and may have involved exotic handshakes. We don’t know. and attracts two million visitors each year. He also had a residence in the Shiba Park area of Tokyo. The site of the house where Glover is thought to have been born in Fraserburgh was levelled after a bomb strike during World War II, although a blue plaque marks the site of his birth. A display in Fraserburgh Heritage Centre commemorates this link. Braehead House in Aberdeen (now known as Glover House) was purchased by the Glover family in 1864 and Thomas Blake's parents lived there until their deaths. As at October 2021, no new use for the house had been found and the property had fallen into disrepair.
Құрметтер мен мұра
"Таяу Күн" ордені, алтын және күміс жұлдыз, 1908 (Жапония). Оның Сацума және Чошу самурай кландарымен байланысы, сондай-ақ самурайларға деген жалпы қызығушылығы, Шотландияда оны "Шотланд самурайы" деп атауға себеп болған сияқты. "Шотланд самурайы" сыйлығын Абердинширдің ең танымал ұлдарының бірі – "Таяу Күн" орденімен марапатталған Рональд Стюарт Уотт, OBE, ORS, OSS 大将軍, KCCR, KHT, 9-шы дан, Ханши, Абердин Спорт Кеңесінің көмегімен іске қосты. 2021 жылдың желтоқсан айында Стоунхейвен қаласындағы Минералвелл саябағындағы шие ағаштарынан жасалған аллея Гловерге арналды.
Order of the Rising Sun, Gold and Silver Star, 1908 (Japan). His association with the rebellious samurai clans of Satsuma and Chōshū, and his interest in samurai generally seems to have contributed to his being referred to as the "Scottish Samurai" in Scotland. A Scottish Samurai award has been initiated by one of Aberdeenshire's most famous sons, who also holds the Order of the Rising Sun; Ronald Stewart Watt, OBE,ORS, OSS 大将軍, KCCR, KHT, 9th Dan, Hanshi, assisted by the Aberdeen Sports Council. In December 2021, a plantation of cherry blossom trees in Mineralwell Park, Stonehaven was dedicated to Glover.
Гловер вискиі
Гловер вискилер сериясы 2015 жылдың қазан айында Томас Блейк Гловердің өмірін құрметтеу және Шотландия мен Жапония арасындағы ұзақ жылғы қарым-қатынасты еске алу үшін ұсынылды. Алғашқыда 22 және 14 жылдық екі виски жасалды. Бұл вискилер Жапониядағы аса танымал, бірақ қазір жабылып қалған Hanyu дистилляциясынан алынған сирек бір сыралы виски және Longmorn мен Glen Garioch дистилляцияларынан алынған бір сыралы шотланд вискисінен жасалды. Араластыру және бөтелкеге құю процесін Фиф қаласында орналасқан Adelphi компаниясы жүзеге асырды. Олар шотланд-жапондық араластың алғашқы үлгісі деп есептеледі және шотланд және шотланд емес вискидің қоспасы екенін көрсетеді. Жапон вискисінің ең жоғары концентрациясына ие 22 жылдық Гловер вискисінің бағасы 1050 фунт стерлинг болды. Барлығы 390 бөтелке ғана шығарылды. 14 жылдық вискинің бағасы шамамен 85 фунт стерлинг болды және 1500 бөтелке жасалды. Екеуі де кейіннен сатылып бітті. Үшінші, 18 жылдық аралас виски 2016 жылдың тамызында ұсынылды. Одан 1448 бөтелке жасалды, бағасы шамамен 145 фунт стерлинг болды.
The Glover series of whiskies was launched in October 2015 to celebrate the life of Thomas Blake Glover and honour the long standing relationship between Scotland and Japan. Initially, two whiskies were created, a 22 year old and a 14 year old. These were made using rare single malt whisky from the highly sought after and now defunct Hanyu distillery in Japan and single malt Scotch from Longmorn and Glen Garioch distilleries, with the blending and bottling carried out by Fife based Adelphi. They are considered to be the first Scottish Japanese blend, and celebrate the fact they are a blend of Scotch and non Scotch. The Glover 22 year old, which had the highest concentration of the Japanese whisky, was priced at £1,050. Only 390 bottles were made. The 14 year old was priced at around £85 and 1,500 bottles were made. Both have subsequently sold out. A third fusion whisky, an 18 year old, was launched in August 2016. Of this, 1,448 were made, priced around £145.
Көркем шығармаларда
Гловер Алан Спенстің «Таза жер» романының басты кейіпкері. Роман оның нағыз өміріндегі өрлеуі мен құлдырауын көркем әдебиет арқылы жаңғыртады, сондай-ақ ол білмейтін, ұлы бар әйелге деген махаббатын көрсетеді. Гловер Джеймс Клавэллдің 1860 жылдардың басындағы «Гай Джин» романындағы Джейми Макфей кейіпкерінің прототипі де болып табылады. Бұған қоса, Гловер жапондық «Ryū ga Gotoku Ishin!» видео ойынында қарсылас ретінде пайда болады, оны Джефф Гедерт дауыстаған.
Glover is the subject of The Pure Land by Alan Spence. The novel relives in fiction his true life rise and fall, and his love affair with a courtesan who, unknown to him, has a son for which he has longed. Glover is also the basis for the character Jamie McFay in the James Clavell novel Gai Jin, set in the early 1860s. In addition, Glover appeared as an enemy in the Japanese videogame Ryū ga Gotoku Ishin! and is voiced by Jeff Gedert.