Кіріспе

Кішкентай жеке порциялық торт, көбінесе глазурь жағылған.

Капкейк (AmE), фея торт (BrE) немесе бан (IrE) – бір адамға арналған кішкентай торт, оны жұқа қағаз немесе алюминий стақаншаға пісіруге болады. Үлкен торттар сияқты, оған глазурь, жеміс-жидектер және тәттілер сияқты әшекейлер қойылуы мүмкін.

Тарих

Қазіргі кезде кек деп аталатын нәрсенің ең алғашқы сипаттамасы 1796 жылы, Амелия Симмонс «Американдық ас іші» кітабында «кішкентай тостағандарда пісірілетін жеңіл торт» рецептісін жазғанда пайда болды. «Кек» деген сөздің ең алғашқы сақталған жазбасы 1828 жылы Элиза Леслидің рецепттер кітабындағы «Паста, торттар және тәттілерге арналған жетпіс бес рецепт» атты еңбекте кездеседі. 19 ғасырдың басында «тостаған торт» немесе «кек» терминінің екі түрлі мағынасы болған. Бұрынғы ғасырларда, кек пісіруге арналған формалар кеңінен таралғанға дейін, торттар көбінесе жеке құмыраларда, рамекиндерде немесе қалыптарда пісірілетін және олар пісірілген ыдысқа байланысты осылай аталатын. Осы атау қазірге дейін сақталған, ал «кек» деген сөз кез келген кішкентай, дөңгелек тортты, көлемі шамамен бір шай кесесіне тең тортты білдіреді. Ағылшын торттарының мөлшері американдық кектерге қарағанда әртүрлірек, бірақ олар көбінесе кішкентай болады және сирек күрделі глазурьмен жабылады. «Тостаған торттың» екінші түрі – ингредиенттері салмақпен емес, стандартты көлемді тостағанмен өлшенген торт. Стандартты көлемді тостағанмен өлшенген ингредиенттерді қолданатын рецепттерді де тостағанда пісіруге болады, бірақ олар көбінесе қабаттар немесе нан түрінде пісірілетін. Кейінірек, америкалық үйлерде көлемді өлшеу кеңінен қолданылған кезде, бұл рецепттер 1234 торттары немесе ширек торттары деп аталды, себебі олар төрт ингредиенттен тұрады: бір стақан май, екі стақан қант, үш стақан ұн және төрт жұмыртқа. Бұл қарапайым сары торттар, фунттық тортқа қарағанда май мен жұмыртқаны жартылай аз қолдануға байланысты байылмаған және арзан. Бұл екі торттың атаулары нан пісірушіге әдісті көрсету үшін берілген: «тостаған торт» көлемді өлшеуді, ал «фунттық торт» салмақты өлшеуді пайдаланады. Кектердің үстіне глазурь немесе басқа торт әшекейлері қойылуы мүмкін. Арнайы жағдайлар үшін әсем әшекейленген кектер дайындалуы мүмкін. Оларды глазурьмен, жеміспен немесе кондитерлік креммен толтыруға болады. Кішкентай мөлшердегі толтырылған кектерді дайындау үшін, олардың үстіне қасық немесе пышақпен кішкентай ойық жасалады. Тағы бір әдіс – кондитерлік қапты тікелей кектің ортасына енгізу. Кәсіби нан пісіру орындарында толтыру шприц арқылы салынуы мүмкін.

Нұсқалар

Кеседегі торт (көбінесе кесе торт деп аталады) – көптеген интернеттік асүй форумында және электрондық пошта тізімдерінде танымал болған түр. Бұл техника кесені пісіру ыдысы ретінде пайдаланады және микротолқынды пеште де жасалуы мүмкін. Рецепт көбінесе бес минуттан кем уақыт алады. Банкадағы торт кеселердің орнына шыны банка, табақ немесе қаптама қолданылады. Көбелек торт – бұл кекстің бір түрі, оны қанаттары сияқты көрінетіндей етіп "фея торт" деп те атайды. Торттың үстіңгі бөлігі бөлініп, екіге жарылады. Ішке толтыру (мысалы, глазурь немесе джем) салынады. Екі жартысы қанаттарға ұқсату үшін толтырудың үстіне қойылады. Торттың үстіне себілкілер мен қант ұнтағы сияқты басқа да әшекейлер жиі қосылады. Арнайы жағдайларға, мысалы, нәресте тойына, бітіру кешіне немесе мерекелерге әсем безендірілген кекстер дайындалады. Торт шар немесе торт поп – шоколад трюфель сияқты дөңгелек, шоколадпен жабылған торттың жеке бөлігі. Бұл әдетте шар пішінде пісірілмейді, ұсақталған торт глазурьмен араластырылып жасалады. Гурмандық кек – кекстің жаңа түрі. Гурмандық кекстер үлкен және ішінде толтырылған, Тирамису немесе Капучино сияқты әртүрлі дәмдік тақырыптарға негізделген. Соңғы жылдары тек гурмандық кекстерді сататын дүкендер көбейді. Жеке торттардың табасының орнына, кейбір шеберлер стандартты кекстерді белгілі бір үлгіге орналастырып, оларды гүлдер себеті немесе тасбақа сияқты үлкен сурет жасау үшін глазурьмен жабады. Кеккей конусы немесе кеккей конусы – мұздақ конусына пісірілген кекс. Пісіргеннен кейін глазурь немесе басқа да әшекейлер қосылуы мүмкін.

Қазандар мен қаптамалар

Бастапқыда кекстер ауыр қыш ыдыстарда пісірілетін. Кейбір нан пісірушілер әлі күнге дейін жеке рамекиндерді, кішкентай кофе тостағандарын, үлкен шай құмыраларын немесе басқа да кішкентай, пешке төзімді керамикалық ыдыстарды кекс пісіру үшін пайдаланады. Кекстер көбінесе кекс пісіру табаларында пісіріледі. Бұл табалар көбінесе металдан жасалады, жабысқауға қарсы жабынымен немесе онсыз, әдетте алты немесе он екі ойысы болады. Олар тас құймадан, силикон резеңкеден немесе басқа материалдардан да жасалуы мүмкін. Стандартты өлшемдегі тостағанның диаметрі шамамен 5 см, ал көлемі 75 мл шамасында, бірақ миниатюралық және үлкен өлшемдегі кекстерге арналған табалар да бар. Арнайы табалар әртүрлі өлшемдер мен пішіндерде болуы мүмкін. Пісіру кезінде жеке қағаз қаптар немесе кекс қаптамалары қолданылуы мүмкін. Бұл әдетте жұқа қағаздан жасалған, дөңгелек пішінге келтірілген және жиегі толқынды тостаған тәрізді пішінді қағаз болады. Қағаз қаптар пісірілгеннен кейін кексті табадан оңай алуға, кексті ылғалды сақтауға және табаны тазалауға жұмсалатын күшті азайтуға көмектеседі. Кекс конусы – бұл жеуге жарамды, жалпақ түбі бар балмұздақ конусына тікелей пісірілген кекс.

Дүкендер

ХХІ ғасырдың басында Америка Құрама Штаттарында кекстен басқа ештеңе сатпайтын немесе азын-малын сататын мамандандырылған кондитерлік дүкендер – кекс дүкендерінің тренді қалыптасты. Бұл тренд кекстердің тудыратын ностальгия сезіміне ойнап тұрды. Нью-Йоркте "Магнолия Бейкери" сияқты кекс дүкендері HBO телеарнасының "Секс және қала" секілді танымал телешоуларында көрсетілгеннен кейін кең танылды. АҚШ-тағы ең ірі кекс дүкендер желісін басқаратын, акциялары биржада саудаланатын "Crumbs Bake Shop" компаниясы 2011 жылы акцияларының ең жоғары бағасына жетті. Жергілікті шағын кондитерлік дүкендердің және супермаркеттердің бәсекелестігі салдарынан 2013 жылы компанияның сатылымы төмендеп, оның перспективалары мен акциялар бағасы күрт құлдырады. "Georgetown Cupcake" Вашингтонда ашылған алғашқы кекс дүкені болды. Дүкен 2010 жылы TLC телеарнасында көрсетілген "DC Cupcakes" атты алты бөлімдік реалити-шоудан кейін кең танымал болды, бұл шоу дүкен мен оның иелері – Софи Ламонтань және Кэтрин Каллинис әпкелері туралы болды. Калифорния штатының Беверли-Хиллс қаласында орналасқан "Sprinkles Cupcakes" компаниясының иесі – Кандис Нельсон, ол сонымен қатар "Food Network" телеарнасының "Cupcake Wars" шоуының жұлдызды төрешісі және оның күйеуі Чарльз Нельсон. "Sprinkles" кекс банкоматын (ATM) іске қосқан алғашқы дүкен, ол бір уақытта 350 кекске дейін сыяды.

Тақырыптар

Кейде кекстер белгілі бір оқиғаларды немесе тақырыптарды тойлау және бейнелеу үшін қолданылады. Көп танымал тақырыптарға бір мүйізді аттар мен теңіз қыздары жатады. Рождествода бұғы сияқты мерекелік тақырыптағы кекстер азық-түлік дүкендерінде кең таралған. Кекстер әдетте тиісті атомдық нөмірімен және химиялық символымен жабылады. Периодтық кесте элементтерін бейнелеу үшін реттелген және түсті кекстерді бірінші болып пісірген және мұздатқан адам 1908 жылы Ида Фрёнд болды. Ұлыбританияда университетте химия пәнін оқытушы болып тағайындалған алғашқы әйел Фрёнд, Кембридж университетіндегі студент қыздарын қызықтыру және көңіл көтеру үшін кекстерді оқу құралы ретінде пайдаланды.

Кекселер жиынтығы

Кекс жиынтығы – әуесқой кондитерге тақырыптық кекстердің партиясын жасауға қажетті бөлшектер жиынтығы, көбінесе тақырыптық мерекелермен байланысты. Тақырыптардың мысалдары: ханшайым, қарақшы, феялар және динозаврлар. Әдетте жиынтыққа әсем безендірілген кекс қалыптары мен кекс безгештері кіреді, бірақ кейбір жиынтықтарда пісіруге қажетті ингредиенттер де болады. Кекс жиынтықтарын 2008 жылы Meri Meri компаниясы ұсынды және олар ас үй құралдары дүкендерінде танымал болып келеді.