Кіріспе
Эммерих Кальманның «Ча́рда́ш принцессасы» (Die Csárdásfürstin; ағылшын тілінен аударғанда «Ривьера қызы» және «Цыган принцессасы») – венгр композиторы Эммерих Кальманның 3 актілі операсы, либреттосын Лео Штайн мен Бела Дженбах жазған. Ол 1915 жылғы 17 қарашада Венадағы Иоганн Штраус театрында тұңғыш рет қойылды. Осы операның көптеген фильмдік нұсқалары мен жазбалары жасалған. Опера бүкіл Еуропа бойынша, әсіресе Венгрияда, Австрияда, Германияда және бұрынғы Кеңес Одағында кеңінен танымал, сонымен қатар ол танымал фильмге де бейімделді. Бұл Кальманның ең сәтті туындысы деп саналады.
Die Csárdásfürstin (The Csárdás Princess; translated into English as The Riviera Girl and The Gipsy Princess) is an operetta in 3 acts by Hungarian composer Emmerich Kálmán, with libretto by Leo Stein and Bela Jenbach. It premiered in Vienna at the Johann Strauss Theater on 17 November 1915. Numerous film versions and recordings have been made. The operetta is widely beloved across Europe, particularly in Hungary, Austria, Germany, and the former Soviet Union, where it was adapted into a popular film. It is arguably Kálmán's most successful work.
1-ші акті
Будапешт қаласынан шыққан, өзін-өзі қамтамасыз ететін және кәсіби салада табысқа жеткен кабаре әртісі Сильва Вареску Америкада гастрольдік сапарға шығуға дайындалуда. Оның үш ақсүйек жанкүйері – Эдвин, Фери және Бони оның қалуын қалайды. Эдвин ата-анасының Венада оған үйленуге келісім бергенін білмей, нотариусқа он апта ішінде Сильваға үйленеді деген міндеттеме хатын дайындауды бұйырады. Содан кейін Сильва Америка гастроліне кетеді, ал Эдвин бейбіт уақыттағы әскери қызметке шақырылады.
2-ші акті
Осы уәделік вексельдің мерзімі таяғанда, Сильва Венадағы Эдвиннің сарайына келіп, Бониге үйленгенін айтып, оның отбасының әлеуметтік ортасына жол табуға тырысады. Эдвин Стазиге үйленуге айналып келеді, бірақ Стази оған қызығушылық танытпайды және тек тиісті некеге баруды қалайды. Бони Стазиге ғашық болып, Эдвин Сильваға берген уәдесін ертерек орындамағанына өкінеді. Алайда Эдвин қателік жіберіп, Сильваға ата-анасы оны тек Бониден ажырасқандай және бұрынғы некесі арқылы әлеуметтік ортаға енгендей көрсеткен жағдайда ғана қабылдайтынын айтады. Эдвиннің әкесі жеке түрде Сильваға, егер ол Эдвинге басқа жолмен ақсүйек атаққа қол жеткізбей тұрмысқа шықса, қоғамдағы оның рөлі тек "csárdás ханшайымы" сияқты болуы мүмкін екенін хабарлайды. Сильва олардан жақсырақ екенін және олардан гөрі жарқын болашағы бар екенін түсінеді. Ол Эдвин мен оның әкесін әдейі ұятқа қалдырып, оларға арқасын бұрып, жиналған достарының алдында кетеді.
3-ші акт
Бұл оқиға Венадағы қонақ үйде өтеді, оған Фери Будапешттен келген кабаре труппасын алып келді, олар Сильвамен бірге тағы бір американдық турнеге шығуға дайындалып жатыр. Барлығы жиналғанда және бір-бірін танығанда, Фери Эдвиннің анасын Будапешттен зейнеткерлікке шыққан кабаре әншісі екенін таниды, оның жұлдызы Сильвадан бұрын жарқыраған. Эдвиннің анасы Сильва/Эдвин және Бони/Стази есімді екі жұпқа қосылады, олардың бәрі де осы американдық турнеде қауіпсіздікке жетпекші.