Кіріспе
Төрт дөңгелекті ашық арба. Фаэтон (фэтон) – XVIII ғасырдың соңы мен XIX ғасырдың басында танымал болған, спорттық стильдегі ашық арбаның бір түрі. Бір немесе екі жылқыға жегілетін фаэтон көбінесе төрт аса ірі дөңгелектің үстінде орналасқан, өте жеңіл конструкциялы, минималды серіппелі корпусқа ие болған. Ашық орындықтарымен ол жылдам әрі қауіпті болды, содан оның аты мифологиялық Фаэтоннан, Гелиос ұлынан алынған – ол Күннің күймесін басқаруға тырысқанда жерді өртке шалдырған. Автомобильдің пайда болуымен бұл термин ашық туристік автомобильдерді атау үшін қолданыла бастады, олар фаэтон корпусты деп есептелді.
A phaeton (also phaéton) was a form of sporty open carriage popular in the late eighteenth and early nineteenth century. Drawn by one or two horses, a phaeton typically featured a minimal very lightly sprung body atop four extravagantly large wheels. With open seating, it was both fast and dangerous, giving rise to its name, drawn from the mythical Phaëthon, son of Helios, who nearly set the Earth on fire while attempting to drive the chariot of the Sun. With the advent of the automobile, the term was adopted to refer to open touring cars, which were in consequence referred to as phaeton bodied.
Түрлері
Ең әсерлі, бірақ қауіпті фаэтон – төрт дөңгелекті "биік ұшқыш" болды, оның корпусы екі жиын серіппелердің үстіне орналасқан жеңіл орындықтан тұрады. 1780 жылдары сәнді Бат қаласының жанында өлімге ұшыраған жас ақын Томас Уорвик осылардың бірінен құлап қаза тапты. Сонымен қатар, ауыр почта фаэтоны да болды, ол негізінен жолаушыларды және жүктерін тасымалдауға қолданылды, ал атауы құрылысымен байланысты, бастапқыда пошта көліктерінде пайдаланылған "пошта" серіппелерін қолданды. Америкалық шыққан және джентльмендерге арналған "жәндік" фаэтон да болды. Аттар көрмесінде қолданылатын сәнді фаэтондардың ішінде әдетте биік орындық пен жабық арқасы бар Stanhope және күрделі серіппелі жүйесі бар, шатыры бар немесе шатыры жоқ екі дөңгелекті Tilbury болды. Осы типтегі арбаның бір түрі – Виктория, ол артқы жолаушылар бөлімінің үстінде қайырылатын жамылғымен жабдықталған.
Қолдану
Виктория патшайымы фаэтонмен ерекше байланысты болды және оның билікке келгенге дейін де, сондай-ақ билік кезінде де осы көліктерді жүргізіп бара жатқан суреттері мен фотолары сақталған. Оның ашық болуы оны қауіпке ұшыратты және оның өміріне қастандық жасауға тырысты. Бірін 1840 жылы Эдвард Оксфорд, ал екіншісін 1846 жылы Генри Холфорд жасады. Өмірінің соңғы жылдарында ол бір есек немесе қашырдың тартқан фаэтонында саяхаттағанды ұнататын, мұндай көліктердің үлгілері Корольдік коллекцияда бар. Тағы бірін Елизавета II патшайымы 1978 жылдан 2011 жылға дейін маусым айындағы Корольдің туған күнін тойлау кезінде пайдаланды. Ол 1842 жылы әжесі, Виктория патшайымы үшін жасалған ақ сүйекпен әшекейленген фаэтонмен Horse Guards Parade-дегі Trooping the Colour шарасына барып-қайтты. 1880 жылдары Валери, Леди Мё атты әйел Лондон қоғамына қарсы шығып, зебралар тартқан биік фаэтонмен жүргені арқылы өзгеше әлеуметтік мәлімдеме жасады. Тағы бір қызықты оқиға – 1907 жылы Тифлис банкін тонау үшін революционерлер осындай көліктерді пайдаланған.