«Slan» – А.Е. ван Вогттың 1940 жылғы ғылыми фантастикалық романы. Есімдері Сэмюэль Ланнмен байланыстырылған, жоғары дамыған «Slan» нәсілі туралы. Retro Hugo жүлдесінің иесі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
А. Э. ван Вогттың 1940 жылғы романы «Слан» – америкалық-канад жазушысы А. Э. ван Вогттың ғылыми фантастикалық романы, сонымен қатар романның ішінде бейнеленген, жоғары дамыған күштерге ие болған, құрылысшылардың ойдан шығарылған нәсілінің атауы. Роман алғаш рет «Astounding Science Fiction» журналында (1940 жылдың қыркүйек-желтоқсан айлары) бөлім-бөліммен жарияланды. Кейіннен 1946 жылы «Arkham House» баспасында 4051 данада кітап түрінде жарық көрді. 2016 жылы «Слан» 1941 жылғы ең үздік роман үшін «Ретро-Хьюго» сыйлығымен марапатталды.
1940 novel by A. E. van Vogt
Slan is a science fiction novel by American Canadian writer A. E. van Vogt, as well as the name of the fictional race of superbeings featured in the novel. The novel was originally serialized in the magazine Astounding Science Fiction (September–December 1940). It was subsequently published in hardcover in 1946 by Arkham House, in an edition of 4,051 copies. In 2016, Slan was awarded the Retro Hugo Award for Best Novel for 1941.
Сюжет
Слан – дамыған адам, олардың аты жасаушысы Самуэль Ланнның есімімен байланысты. Олардың ойды оқу және жоғары интеллект қабілеттері бар. Олардың денсаулығы темірдей мықты, күші мен жылдамдығы жоғары. Слан ауырғанда немесе жарақат алғанда, емделу трансына енеді. Сланның екі түрі бар. Бір түрінің басында шоғырлар болады, олар қарапайым адамдардың ойларын оқи алады және басқа Сланмен телепатиялық байланыс жасайды. Шоғырлары алтын түсті болғандықтан, оларды анықтау оңай. Осы Слан түрлері құрылысқа дейін аң аулауға ұшыраған. Екінші түрі шоғырсыз, бірақ бәрібір өте ақылды, алайда ойды оқу сияқты психикалық қабілеттері жоқ, тек бірінші типтегі Сланнан ойларын жасыра алады. Адам диктаторы Кир Грей Сланды жою науқанын бастады. Роман басталғанда тоғыз жасар Жомми Кросс (бірінші типтегі телепатиялық Слан) анасымен бірге астана, Центрополиске сапар шегеді. Олардың кім екені белгілі болып, Жоммидің анасы қаза табады, ал Жомми қашып құтылады. Жомми Кросс әкесінің ұлы өнертабыстарының мұрагері ғана емес, ол Слан тайпасының геноцидтен құтылуының соңғы үмітін білдіреді. Ол өзінің миссиясын орындау үшін Кир Грейді жоюға тырысады және соңғы кездесуде таңғажайып құпияны ашады.
Slans are evolved humans, named after their alleged creator, Samuel Lann. They have the psychic abilities to read minds and are super intelligent. They possess near limitless stamina, "nerves of steel," and superior strength and speed. When Slans are ill or seriously injured, they retreat into a healing trance. There are two kinds of Slans. One type has tendrils on their heads and can read the minds of ordinary humans and telepathically communicate with other Slans. The tendrils are golden colored, making it easy to spot a Slan. These Slans are hunted to near extinction. The other type is tendrilless, still super intelligent but without psychic abilities, except the ability to hide their thoughts from the first type of Slan. The human dictator Kier Gray leads a campaign to exterminate the Slans. As the novel begins, nine year old Jommy Cross (a telepathic Slan of the first type) travels with his mother to the capital, Centropolis. They are discovered and Jommy's mother is killed, while Jommy flees. Jommy Cross is not only the heir to the brilliant inventions of his father, but he represents the last hope of the Slan race to save it from genocide. In fulfilling his mission, he seeks to destroy Kier Gray, and, in their final confrontation, discovers an astonishing secret.
Қабылдау
Гров Конклин 1951 жылғы басылымды қарап шығып, «Сланды» «біршама көлемді, едәуір мелодрамалық, бірақ әлі де қызықты оқиға» деп сипаттады. П. Шейлер Миллер «Сланды» «ван Вогттың алғашқы және ең танымал романы, мүмкін, ең жақсысы» деп атады. 1998 жылғы «Орб» басылымының артқы жағындағы мақалада Шарль де Линт былай дейді: «Алғаш рет жарық көргеннен бері елу жылдан астам уақыт өткен соң да ван Вогттың «Слан» романы әлі де басқа ғылыми-фантастикалық романдармен салыстырылатын саладағы классикалық туындылардың бірі болып табылады». Р. Д. Муллен «Сланды» «мүмкін, ең көп оқылатын және, мүмкін, [ван Вогттың] романдарының ең жақсысы» деп мәлімдеді. Ол, романдағы ойдағы қоғамдағы сландар азшылығының жағдайын «үшінші рейхтегі еврейлердің жағдайымен» салыстырды, бірақ романда «шын мәнінде құпия әлемдік қастандық бар, және сландар Сион хаттамаларын зерттеушілер еврейлер туралы ойлағандай әлемді басқарады» деді.
Groff Conklin, reviewing a 1951 edition, described Slan as "a little overblown, considerably melodramatic, but still [a] really gripping adventure story." P. Schuyler Miller called Slan "van Vogt's first and most famous novel, perhaps his best." In a back cover blurb in the 1998 Orb edition, Charles de Lint says this: "Over fifty years on from when it first saw print, van Vogt's Slan is still one of the quintessential classics in the field that other SF novels will inevitably be measured against." R. D. Mullen reported Slan to be "perhaps the most widely read, and perhaps the best of [van Vogt's] novels." He described the situation of the Slan minority in the imagined society as "obviously intended" as analogous to "the position of the Jews in the Third Reich", though in the novel "there actually is a secret world wide conspiracy, and the Slans actually do control the world in much the same way as is imagined about the Jews by students of The Protocols of Zion."
"Қошеметшілер - жалған"
Америкалық ғылыми фантастика жанкүйерлігінде "Жанкүйерлер – слан" деген ұран тез тарады, ғылыми фантастика жанкүйерлерінің, олардың жоғары интеллектісі мен қиялдау қабілеттері үшін мазақталғаны туралы түсінікпен, және романның сландарының, олардың жоғары ақыл-ой қабілеттері үшін қуғынға түскенімен салмақтастырылды. Кейбіреулер бұл қолданысты жанкүйерлер еместерге қатысты "әдеттегі" терминімен бірге жанкүйерлердің элитаризмінің белгісі деп қарастырса, басқалары оны жалпы мәдениеттің ғылыми фантастика жанкүйерлерін қабылдамауына берілген табиғи жауап деп санайды. "Слан үйі" деген термин жанкүйерлердің тілінде негізінен жанкүйерлер тұратын үйді білдіру үшін қолданыла бастады. Бұл атауды алғашқы Slan үйі 1943 жылы Мичиган штатының Бэтл-Крик қаласында Аль және Эбби Лу Эшли, Уолт Либшер, Э. Эверетт Эванс және жанкүйер суретшісі Джек Виденбек құрды. Басқаларына Миннеаполистегі Бозо автобус ғимараты, Миннесота штаты және Висконсин штатының Милуоки қаласындағы Литерия кіреді.
In American science fiction fandom, the slogan "Fans are slans" quickly developed, making the analogy between science fiction fans, perceived as harassed because of their greater intelligence and imaginative capacity, and the slans in the novel, who are persecuted for their superior mental abilities. Although some regard the usage as a sign of fandom's elitism, along with the related term "mundane" for non fans, others regard it as a natural reaction to the disapproval of science fiction fans by the broader culture. The related term "slan shack" came to be used in fanspeak for a home occupied primarily by fans. The first Slan Shack to bear that name was established in 1943 in Battle Creek, Michigan by Al and Abby Lou Ashley, Walt Liebscher, E. Everett Evans and fan artist Jack Wiedenbeck. Others have included the Bozo Bus Building in Minneapolis, Minnesota and Lytheria in Milwaukee, Wisconsin.
Жерге қарай
"Терраға қарай" манга және аниме сериясы "Слан" туындысынан әсерленген. Екі туындыда да Жоми/Жоми есімді батыр кездеседі, ол өзінің жасанды жалпы интеллект пен олардың әсерімен миы жуылған, телепатиялық қабілеті жоқ адамдар тарапынан қуғынға түсетін телепатиялық мутанттар нәсілінің мүшесі екенін жасайды.
The manga and anime series Toward the Terra is influenced by Slan. Both stories feature a hero named Jommy/Jomy, who discovers that he is a member of a race of telepathic mutants, who are persecuted by artificial general intelligence and non telepathic humans brainwashed by them.
2007 жылғы жалғасы
Американдық ғылыми-фантастика авторы Кевин Дж. Андерсон ван Вогттың аяқталмаған қолжазбасынан материалдарды пайдаланып, «Слан» романына жалғас – «Slan Hunter» атты кітапты аяқтады. Кітап 2007 жылдың 10 шілдесінде жарық көрді және авторлары ретінде Ван Вогт пен Андерсон есімдері көрсетілді. Ван Вогттің әйелі Лидия ван Вогт бұрын өзінің кіріспесін онлайн жариялауға рұқсат берген, онда ван Вогттың өмірінің соңында күрескен Альцгеймер ауруының басталуы туралы мәліметтер бар.
American science fiction author Kevin J. Anderson completed the sequel to Slan, titled Slan Hunter, that includes content from an unfinished draft by van Vogt. It was published July 10, 2007, and credited to both Van Vogt and Anderson. Van Vogt's widow Lydia van Vogt previously gave permission to publish her introduction online, which partly deals with the onset of Alzheimer's disease that van Vogt struggled with at the end of his life.