Кіріспе

Judicial Watch (JW) – коммерциялық емес 501(c)(3) ұйым, американдық консервативті белсенділер тобы.

Тарих

1994 жылы адвокат және оңшыл белсенді Ларри Клейман құрған. 2003 жылы ұйымнан кетпес бұрын Клейман Том Фиттонды жұмысқа алды, ол ұйым президенті болды. 2016 жылдың қазан айында «Нью-Йорк Таймс» газетінде: «Judicial Watch стратегиясы қарапайым: Ақпарат алу туралы заңға сүйене отырып, федералды соттарды шабуылға алып, көптеген талап арыздармен толыстыру». 2016 жылға қарай ұйымда елуге жуық қызметкер жұмыс істеді. «Соттық бақылау» өзін беделді емес білім беру қоры және бұқаралық ақпарат құралы ретінде сипаттайды. «Таймс» газетінің мәліметінше, «бұл ұйым үкіметтік құжаттарды жариялауға мәжбүр етті, олар әйтпесе жұртшылықтан жасырылып қалған болар еді». Сынаушылар Judicial Watch-ты «саяси мақсаттар үшін ақпарат алу туралы заңды қару ретінде пайдаланумен» айыптайды. Ұйым Клинтонды сынаған белгілі тұлғалардан, соның ішінде консервативті миллиардер Ричард Меллон Скайфтан 7,74 миллион АҚШ доллары көлемінде қаржылық қолдау алды. Бұл Клинтон әкімшілігінің өкілдерін «партиялық мүдделер үшін сот жүйесін теріс пайдаланумен» айыптауға себеп болды.

Буш әкімшілігі

2002 жылы "Judicial Watch" ұйымы вице-президент Дик Чейнимен сот дауына қатысты. "Халлибертон" компаниясына қарсы акционерлік сотқа берген арызда, "Халлибертон" компаниясы бухгалтерлік алаяқтық жасады деген айыптама қойылды. Арызда, "Чейни мырза "Халлибертон" компаниясының бас директоры болған кезде, ол және басқа директорлар кіріс туралы есептерді жалған көрсетіп, "Халлибертон" акцияларының құнын көтерген" делінген. "The Wall Street Journal" газеті хабарлағандай, сотқа ұсынған құжатта мұнай қызметтерін көрсету компаниясы 1999 жылдан 2001 жылдың соңына дейін жалпы сомасы 445 миллион долларға кірісті артық көрсеткені айтылған. 2003 жылдың шілдесінде "Judicial Watch" ұйымы "Sierra Club" экологиялық ұйымымен бірлесіп, вице-президент Дик Чейнидің Энергетика жөніндегі топтамасының хаттамаларына қол жеткізу үшін Джордж Буш әкімшілігіне қарсы сотқа шағым түсірді.

Обама әкімшілігі

Сот бақылауы Хиллари Клинтонның электрондық поштасына қатысты 20-дан астам FOIA сот процесін бастады. 2016 жылдың ақпан айында аудандық сот судьясы Эммет Г. Салливан Мемлекеттік департамент пен бұрынғы Мемлекеттік хатшы Хиллари Клинтонның жеке электрондық пошта серверін пайдалану арқылы оның хабарларын қоғамдық ақпарат сұрауларынан жасыру арқылы FOIA-ны қасақана бұзғаны туралы Сот бақылауының ашу процесін жүргізу туралы өтінішін қабылдады. 2020 жылдың наурыз айында федералды округ сотының судьясы Ройс Ламберт Клинтонның жауап беруі керек деп шешім шығарды. Үш судьядан тұратын округтік апелляциялық соттың алқасы тамыз айында Ламберттің шешімін бірауызды түрде күштен шығарды. Октябрь айында округтік соттың толық құрамы апелляциялық шағымды қараудан бас тартып, алқаның шешімін күшінде қалдырды. 2021 жылдың наурыз айында АҚШ Жоғарғы Соты Сот бақылауының апелляциясын қараудан бас тартты.

Трамптың әкімшілігі

2020 жылы Judicial Watch FOIA сот арқылы Стил-досьеге қатысты электрондық хаттардың көшірмелерін алды. 2020 жылғы сайлауға дейінгі айларда Judicial Watch бірнеше штатқа қарсы олардың сайлаушылар тізіміндегі қателіктерге байланысты сотқа шағымданып немесе сот процесін бастауға дайындық танытты, шамамен екі миллион адамның тізімнен шығарылуын талап етті. 2020 жылдың қазан айында бұл ұйым Калифорния штатын сотқа беріп, штат аумағында бизнес жүргізетін корпорациялардың директорларының құрамында сексуалдық немесе нәсілдік азшылық өкілдері болуын талап ететін заңның конституцияға қайшы екенін мәлімдеді. «Заңнамадағы кейбір корпорациялардың нәсіл, ұлт, жыныстық бағдар және трансгендерлік статусы бойынша белгілі бір директорларды тағайындау талабы күдік тудырады, жарамсыз деп есептеледі және соттың қатаң қарауына себеп болады». 2022 жылдың сәуірінде Калифорния судьясы осымен келісті. 2022 жылдың желтоқсанында Калифорния апелляциялық соты да келісім білдірді. 2020 жылы Солтүстік-Шығыс, Гарвард, Солтүстік-Батыс және Рутгерс университеттерінің зерттеушілері жүргізген зерттеуде Judicial Watch COVID-19 туралы твиттерде таратылған ең көп таралған жалған жаңалықтар домендерінің қатарында болды, ал қалғандары The Gateway Pundit, InfoWars, WorldNetDaily және Natural News болды.

Іс-әрекеттер және даулар

Сот бақылауының негізгі нысаналары демократтар, әсіресе Билл және Хиллари Клинтон мен Обама басқармасы болды.

Сауда-саттық миссиясы туралы аңыз

1995 жылы Judicial Watch, Inc. FOIA заңнамасы бойынша Округ сотына шағымданып, Коммерция департаментінен (DOC) DOC-тің шетелдік сауда миссияларына қатысушыларды іріктеуіне қатысты ақпарат сұрады. 1995 жылдың мамырында, Judicial Watch-тың FOIA сұрауына жауап ретінде іздеу жүргізілгеннен кейін, DOC шамамен 28 000 бетті құпия емес ақпаратты ұсынды және 1000-ға жуық құжатты құпия деп сақтап қалды. Тараптар DOC-тің іздеу жұмысының толықтығына қатысты дауласты, ал Judicial Watch кейбір DOC қызметкерлері жауапты құжаттарды жойған немесе алып кеткенін мәлімдеді. 1998 жылдың желтоқсан айында, сот процесі барысында Округ соты Judicial Watch-қа жартылай қанағаттандырылған шешім шығарды және DOC-ке жаңа іздеу жүргізуді бұйырды. Тергеу кезінде Коммерция министрі Рон Браунның серіктесі Ноланда Б. Хилл Браунның оған бірінші ханым Хиллари Клинтон президент Клинтонның қайта сайлануы және Демократиялық партия комитеті үшін мүмкіндігінше көп ақша жинауға басты күш болғанын айтқандығын куәландырды. Сонымен қатар, ол "компаниялар Коммерция департаментінің сауда миссияларына қатысу үшін іріктелгенде, үлкен сомада қаржы жұмсауға шақырылды" деді.

Винс Фостердің жанжал теориясы

Соттық бақылау Винс Фостерді Клинтондар өлтірді деген қауесетті таратуға көмектесті, бірақ оны растайтын нақты дәлелдерді әлі ұсынған жоқ. Колумбия округінің апелляциялық соты шешімді ішінара қолдап, Құпия қызметтің президент кеңсесіне келген адамдардың тізімін беруге міндетті емес деп шешті. Judicial Watch 2008 жылы Пелосидің әуе саяхаты туралы да жалған мәлімдемелер жасады.

Нептун найзасы операциясы

2011 жылы 1 мамырда Пәкістанда АҚШ Әскери-теңіз күштері мен Орталық барлау агенттігінің (ЦРУ) бірлескен операциясы барысында «әл-Қаида» террористік тобының жетекшісі Усама бен Ладен қаза болды. Бұл операция «Нептун найзасы» деп аталды. 2011 жылдың 2 мамырында Judicial Watch Қорғаныс министрлігіне және ЦРУ-ға операция кезінде немесе одан кейін түсірілген бен Ладеннің суреттері мен бейнематериалдарын беру үшін FOIA сұранысын жолдады. Үкімет талап етілген жиырма күн ішінде ешқандай құжат ұсынбады. Осы талапты орындауға мәжбүр ету үшін Judicial Watch 2011 жылдың 8 маусымында Қорғаныс министрлігі мен ЦРУ-ға қарсы FOIA сот процесін бастады. 2014 жылдың 31 қаңтарында, заңдық тартыстардан кейін, Пентагон «Нептун найзасы» операциясының құжаттарын Judicial Watch-қа берді. Бір электрондық хаттың тақырыбы «OPSEC Guidance / Neptune Spear» болды және ол бастапқы FOIA сұранысынан кейінгі күндердің бірінде АҚШ-тың арнайы операциялар қолбасшысы, адмирал Уильям Макрейвен өзінің қарауындағыларға Осама бен Ладеннің барлық суреттерін дереу жоюды бұйырғанын көрсетеді.

Билл Клинтон/Тейлор Бранч таспалары

2012 жылы Judicial Watch Ұлттық архивтер мен жазбалар басқармасын (NARA) сотқа шақырды. Сот арқылы NARA-ны Уильям Дж. Клинтонның президенттік кітапханасы мен Билл Клинтонның мұражайында сақталған аудиотаспаларды президенттік жазбалар деп мойындауға, оларды иелігіне алуға және Judicial Watch-қа тапсыруға мәжбүрлеуді көздеді. Клинтон президенттік қызметін атқарып жүрген кезінде тарихшы Тейлор Бранчқа өзі туралы жеке сұхбат беруге рұқсат берген. Бұл сұхбаттар 2009 жылы "Клинтон таспалары" деген атпен кітап ретінде жарық көрді. NARA таспаларды "президенттік жазбалар" деп санаудан бас тартты, ал федералды судья сот ісін қарастырып, "Арыз беруші іздеген нәрсе – архившінің аудиотаспалардың "қамқорлығына және бақылауына" ие болуы – PRA бойынша мүмкін емес" деп шешім шығарды. Бұл істі бұрынғы президент Трамп таспалар Клинтонның шұлық қорабында сақталған деген аңызға байланысты "Клинтон шұлықтары ісі" деп атады.

Кеннедидің қазасын жазу

Соттық бақылау Роберт Ф. Кеннедидің Бас прокурор қызметіндегі құжаттарды алу мақсатында Ұлттық архивтер және құжаттар басқармасына (NARA) қарсы Ақпаратты ашу туралы заңға (FOIA) негізделген сот процесін бастады. Аталған құжаттар Джон Ф. Кеннеди мен Линдон Б. Джонсон әкімшіліктері кезінде жүргізілген құпия барлау операцияларын қамтыды.

Хиллари Клинтонның электрондық пошта арқылы сотқа жүгінуі

Judicial Watch қазіргі уақытта Хиллари Клинтонның электрондық поштасына қатысты 20 FOIA сот процесін бастады. 2016 жылдың 23 ақпанында федералды судья Хиллари Клинтонның жақын көмекшілерін Judicial Watch ант беруге шақырып, олардан мемлекеттік хатшы қызметін атқару кезінде жеке электрондық пошта серверін пайдаланғаны туралы жауап алуға рұқсат берді. Аудандық сот судьясы Эммет Г. Салливан Мемлекеттік департамент пен бұрынғы Мемлекеттік хатшы Хиллари Клинтонның Ақпараттық еркіндік туралы заңға қасақана қарсылық көрсетіп, жеке электрондық пошта серверін пайдалану арқылы хабарларын қоғамдық ақпараттан жасырғанын анықтау үшін Judicial Watch-тың сотқа қатысты ашуға рұқсат беру туралы өтінішін қабылдады. 2016 жылдың 29 наурызында АҚШ-тың аудандық сотының судьясы Ройс Ламберт Бенгази шабуылына жауап ретінде Сьюзан Райске ұсынылған тезистерге қатысты құжаттарды талап етуге байланысты үкіметтің әрекетінде жаман ниет болу мүмкіндігін айтып, Judicial Watch-қа шектеулі ашуға рұқсат берді. Judicial Watch-тың FOIA арқылы қозғалған сот ісі нәтижесінде Хиллари Клинтонның көмекшісі Хума Абединге тиесілі 2,800 электрондық хат жарияланды, олар Абединнің бұрынғы күйеуі Энтони Вайнердің ноутбугінен табылды. Оның ішінде бес электрондық хат құпиялы болып саналды.

Джордж Циммерманның наразылықтары туралы жалған мәлімдемелер

2013 жылы Judicial Watch Обама әкімшілігінің Әділет департаменті Трейвон Мартин оққа ұшқаннан кейін Джордж Циммерманға қарсы наразылықтарды ұйымдастырды деп мәлімдеді; PolitiFact бұл "көбінесе жалған" екенін айтты және Әділет департаментінің қызметкерлері Флоридаға жіберілгенімен, олар "жағдайды бейбіт және тыныш сақтау мақсатымен жіберілді, наразылықты немесе зорлық-зомбылықты тудыру немесе қолдау үшін емес".

Мексикадағы "Ислам мемлекеті" қорқынышты

2014 және 2015 жылдары Judicial Watch Ислам мемлекеті (ISIS) Мексикада лагерь құрған деген жалған мәлімдеме жасады; Judicial Watch-тың бұл мәлімдемесін бірнеше консервативті жаңалықтар құралдары таратты.

Стив Бэннон мен Breitbart News-пен бірлесе жұмыс

2013 жылы Judicial Watch Стив Бэннонмен, «альт-оң» бағытындағы Breitbart News веб-сайтының атқарушы төрағасымен бірлесіп, Обама әкімшілігін сынаған «Сыбайлас жемқорлық ауданы» фильмін жасады. Judicial Watch Баннонның «Жеңіс кино жобасы» тобына осы фильм үшін 382 143 доллар төледі. Judicial Watch бірнеше жылдан бері Breitbart сайтында жарнама таратады. Judicial Watch президенті Том Фитон: «Либералды белсенділер Breitbart-ты жойғысы келеді, бірақ біз олардың қысымына көнбейміз» деді.

Сайлаушылардың алдауы туралы жалған мәлімдемелер

2017 жылдың тамызында Judicial Watch Калифорния штатының 11 округінде тіркелген сайлаушылардың саны, сайлауға қатысуға құқығы бар азаматтардың санынан асып түседі деп жалған мәлімдеме жасады; бұл мәлімдеме Breitbart News және RT (Russia Today) сияқты ресейлік пропагандалық арналар тарапынан қолдау тапты. Judicial Watch өз есептеуінде "белсенді емес сайлаушыларды" қосты, бұл Калифорния штатында пошта арқылы жіберілген бюллетень, сайлаушыларға арналған нұсқаулық немесе басқа ресми құжат жеткізілмей қайтарылғаннан кейін белсенді тізімнен шығарылған адамдардың тізімі болып табылады; Калифорния мұндай тізімді сайлауға қатысуға құқығы бар сайлаушылар қателікпен "белсенді емес" деп жіберілген жағдайда сақтайды. Los Angeles Times газеті Judicial Watch-тен Калифорниядағы сайлаушылардың тіркелуіне қатысты талдауын бөлісуді сұрағанда, Judicial Watch бас тартты. 2020 жылдың 3 ақпанында, Демократиялық партияның президенттік сайлауындағы Айова штатындағы алдын ала дауыс беру күні, JW президенті Том Фитон Айова штатында "Айованың сегіз округінде сайлауға тіркелгендердің саны, сайлауға тіркелуге жасы жеткен азаматтардың санын басып өтеді" деп жалған мәлімдеме жасады. Бұл жалған мәлімдеме әлеуметтік желілерде кеңінен тарады. Айова штатының мемлекеттік хатшысы, республикалық партияның мүшесі Пол Пайт, ресми сайлаушылар тіркелу деректеріне сілтеме жасай отырып, Фитонның мәлімдемесін жоққа шығарды. Фитон сайлаудағы алаяқтық туралы алаңдатушылық тудыратын мәлімдемелер жасады: "Біз бәріміз сайлаудағы алаяқтық пен New York Times және зейін қабылдамайтын ғалымдар сияқты либералды ақпарат құралдарының оны жоқ проблема деп есептеуге тырысуы туралы естідік. Бірақ ол нақты, кең таралған және сайлаудың нәтижесін шеше алатындай ма?"

Трамптың нацистік билборд туралы жалған мәлімдемелері

2017 жылы Judicial Watch салық төлеушілердің ақшасы президент Дональд Трампты нацист ретінде бейнелеген жарнама тақтасына жұмсалды деп мәлімдеді. Бұдан кейін жүргізілген тергеу көрсеткендей, "жарнама тақтасының иесі Трамп суреті ілінген "Арт дезюар" іс-шарасына қалалық қаржы алған ұйымды құрғанмен, аталған жарнама тақтасы жобасына қаладан қаржы бөлген жоқ".

Климат зерттеушілеріне қарсы сот іс-әрекеттері

Judicial Watch ұлттық мұхит және атмосфера басқармасын (NOAA) 2015 жылы Science журналында жарияланған климат ғалымдарының хат алмасын жариялауға мәжбүрлеу үшін сотқа шағым түсірді. Бұл зерттеу климаттың өзгеруі жөніндегі ғылыми консенсусты қабылдамайтындардың тарапынан жиі айтылатын бір пікірді жоққа шығарды, атап айтқанда 1998 мен 2012 жылдар аралығында жаһандық жылынудың "тоқтап қалған" кезеңі болды деген мәлімдемеге қарсы дәлел келтірді. Климат ғылымын қорғау қоры (CSLDF), Америкалық метеорологиялық қоғам және Қайғылы ғалымдар одағы Judicial Watch-ті сынап, ғалымдар арасындағы жеке хабарласудың жариялануы "мемлекеттік ғалымдардың әріптестерімен ынтымақтастық құру мүмкіндігіне зиян келтіреді (немесе толығымен тоқтатады), мемлекеттің ең жақсы ғалымдарды жұмысқа алу немесе сақтап қалу қабілетіне нұқсан келтіреді және климаттың өзгеруі сияқты саяси тұрғыдан маңызды салалардағы аса маңызды зерттеулерді тежейді" деді. Judicial Watch-тің сот процесі климаттың өзгеруін жоққа шығаратын және зерттеу авторларын "қажетті саяси тұрғыдан дұрыс нәтижелерді алу үшін деректерді өзгертуге" айыптаған конгрессмен Ламар Смиттен шабыт алды.

Мюллер мен ФБР Ресейдің араласуын тергеуде

2017 жылы Judicial Watch 2016 жылғы сайлауға Ресейдің араласуына қатысты арнайы кеңесші Роберт Мюллердің тергеуіне қарсы республикашылдардың шабуылдарын күшейтуге көмектесті. Judicial Watch президенті Том Фитон арнайы кеңесшінің тергеуін тоқтатуды талап етіп, тергеумен айналысқан прокурорлар президент Трампқа қатысты объективті тергеу жүргізе алмайтындай жағдайға түскенін айтты, бірақ республикалық сенаторлар Том Тиллис және Боб Коркер бұл талапты қабылдамады. Фитон сондай-ақ, Обама әкімшілігі Федералдық тергеу бюросын (ФБР) "КГБ сияқты операцияға" айналдырды деген мәлімдемесіне сүйене отырып, ФБР-ді жабуға шақырды.

Клинтон қорына қарсы айыптаулар

2018 жылдың қаңтар айында Judicial Watch президенті Том Фитон Клинтон қорына қатысты айыптауларын қайталады, оған Гаитидегі қайырымдылық жұмыстарына бөлінген ақшаны Челси Клинтонның тойына жұмсады деген күдік тағылды. The Washington Post газеті бір жыл бұрын бұл мәлімдемені тексеріп, "ешқандай дәлел жоқ" екенін анықтады. Көпшіліктің кеңінен айыптауынан кейін Fox телеарнасы Фарреллді енді шақырмайтынын мәлімдеді. Judicial Watch Соросқа қарсы толыққанды науқан жүргізіп жатқан еді, деп сипаттады NPR. Басқа нәрселермен қатар, Judicial Watch "Соросты әшкереле!" деген шақырумен жарнамалар шығарып, қаржы жинады.

Сенатордың салық органдарына жазған хаттары

Media Matters for America басылымының мәліметінше, 2015 жылы Judicial Watch демократиялық сенатор Карл Левиннің Ішкі кірістер қызметі комиссарына жіберген үш жаңа хатты "сенатордың "саяси қызметпен айналысып жатқан" деп санайтын консервативті топтарды қалай нысанаға алу керектігін талқылайды" деп мәлімдеді. Media Matters for America басылымы Judicial Watch өзінің сайтында құжаттарға сілтеме бергенін, бірақ Левиннің бір хатында консерваторлар туралы есімдер келтірмегенін, ал қалған екеуінде либералды/демократтар мен консервативті/республикалық ұйымдар туралы тең мөлшерде айтылғанын хабарлады. Judicial Watch-тың бұл мәлімдемесі бірнеше консервативті БАҚ арналарында кеңінен таралды.

Мүсінді алып тастау

Сот күзеті мексикалық революционер Панчо Вилланың Тюсон қаласының орталықтан мүсінін алып тастауға ұсыныс жасады. Сот күзеті "Панчо Вилла адамдарға көп зиян келтіргендіктен" мүсін кетіп қалуы керек деді.

Ларри Клейменнің сот процестері

2003 жылы Judicial Watch ұйымының негізін қалаушы Ларри Клейман Флорида штатынан АҚШ Сенатына үміткер болу үшін ұйымнан кетті. 2006 жылы Клейман Judicial Watch және оның президенті Том Фиттонға сотқа шағым түсірді. Judicial Watch тарапы да Клейманға қатысты бірнеше талаптар қойды; 2019 жылы Judicial Watch Клейманға қарсы, қызметтен босату шартын бұзу және тауар таңбасын заңсыз пайдалану туралы талаптары бойынша 2,8 миллион долларлық сот шешімі алды. 2012 жылы Judicial Watch қызметкері Орли Тайцке Клейман балаға алимент төлемегені үшін сотталғанын жалған айтты (Клейманға айып тағылған, бірақ кейіннен ол айыптан босатылды). Тайц бұл қызметкердің мәлімдемесін өз сайтында жариялады. Клейман Judicial Watch-ты артық айыптағаны үшін сотқа берді, және 2014 жылы федералды қазылар алқасы Клейманға 156 000 доллар өтемақы және 25 000 доллар залап ақысы төлеуге міндеттелді. 2017 жылы Freedom Watch (Клейманның Judicial Watch ұйымынан кейінгі ұйымы) Judicial Watch және Американдық консервативтік одақ (ACU) ұйымдарын сотқа берді, олардың Freedom Watch ұйымының ACU-ның консервативтік саяси әрекеттер конференциясына қатысуына кедергі келтіріп, Шерман заңын бұзды деген айып тақты. Клейман бұрынғы жұмыс берушісі және клиенті Judicial Watch-ты сотқа берген үш адамды өкілдік етті, бірақ ол Judicial Watch-тың мүдделер қақтығысынан бас тартуға келісімін алмады. Клейманның сөзіне сенсек, округтік адвокаттар алқасы "адалдықсыздық немесе жеке пайда табуға ешқандай дәлел жоқ екенін мойындады". Дегенмен, 2020 жылы округтік апелляциялық сот Клейманның лицензиясын 90 күнге тоқтатты және оған заңгерлік этика бойынша оқу курсын өтуді міндеттеді.

Питер Полдың сот ісі

2007 жылы бұрынғы донор Питер Ф. Пол «Judicial Watch» ұйымын өзінің атын пайдаланып, Билл Клинтон мен Хиллари Клинтонға қарсы сот ісін қолдау үшін 15 миллион доллардан астам қаражат жинағанын, бірақ оның ісін ілгерілетуге ешқандай көмек көрсетпегенін айыптады. Полдың барлық талаптары қабылданбады.

Қаржыландыру

2016 жылы Соттық бақылаудың жылдық бюджеті шамамен 35 миллион долларды құрады. 1997 және 2002 жылдар аралығында Judicial Watch бірнеше қайырымдастық қорлардан 19 грант түрінде 7 069 500 доллар қаржыландыру алды. Бұл қаржының көп бөлігі үш қордан келіп түсті: саяси консервативтік мақсаттарды қолдайтын Сара Скайф қоры; 2014 жылы Сара Скайф қорымен біріккен Карфаген қоры; және Джон М. Олин қоры, Inc. 2010 жылы Сара Скайф қоры осы ұйымның ең ірі демеушісі болды.