Кіріспе

Pieridae тұқымдастығына жататын көбелектер түрі.

Anthocharis cardamines, немесе қызғылт сары ұшты көбелек, Pieridae тұқымдастығына жататын көбелек, оның құрамында шамамен 1100 түрі бар. A. cardamines негізінен Еуропаның барлық аймақтарында және орташа белдеудегі Азияда (Палеарктика) кездеседі. Аталықтарының қанаттарында ерекше қызғылт сары пигментация болады, осының арқасында A. cardamines көбелегі осылай аталады. Аналықтары денесін пайдаланып, жақындап келе жатқан аталықтарға әртүрлі сигналдар жібере алады. Жұптасқан аналықтардың жыныстық қызығуын төмендететін қасиеті бар екендігіне және олардың денесін пайдалануының осы феромондарды аталықтарға жеткізумен тығыз байланысты екендігіне дәлелдер бар. Бұл түрдің температура өзгерісіне байланысты алғашқы пайда болу мерзімі көктемде 17,3 күнге ығысты.

Сипаттама

Бұл атау аталық қанатының жарқын қызғылт сары ұштарынан шыққан. Көктемде аталықтары жиі кездеседі, олар тікұшақтар мен ылғалды шалғындықтар бойымен, қызғылт сары түсі жоқ, көбінесе басқа түрлерге ұқсап кететін аналықты іздеп ұшып жүреді. Қанатының асты жағы жасыл және ақ дақты болып келеді, бұл сиыр бадамы және сарымсақ қышасы (Alliaria petiolata) сияқты гүлдерге қонғанда өте жақсы жасырынуға мүмкіндік береді. Аталықтарының дене мөлшері әртүрлі болады, бұл олардың тамақтанатын өсімдіктерімен байланысты. C. pratensis-те өсірілген аталықтары екі түрдің арасында кішірек, ал A. petiolata-да өсірілгендері ірі болады.

Таралуы және мекендейтін ортасы

А. cardamines бүкіл Еуропа және Палеарктика аймағында, Қытайға дейін таралған. Еркектер өмір бойы орман шеттері мен аралықтарында ғана кездеседі. Сирек жағдайларда ғана еркектер орман шетін қысып, шабындыққа шығады, бірақ бұл басқа орман шетіне өту үшін ғана болады.

Құс

А. кардаминнің бастапқы сатыларын табу оңай, себебі көптеген жекелеген дарақтар бір өсімдікте дамиды, бірақ қуыршақты табу өте қиын. Бұл А. кардаминнің бірінші рет пайда болуына әсер етті, ол температураның жоғарылауымен 17,3 күнге ығысты. Типикалық кардамин атасындағы қызғылт-сары түсті аппикальды дақ қара дискоцеллюлярлық нүктеден асып кетпейді, ал үстіңгі жағы, тар қара жиектен басқа, ақ болады, алдыңғы қанаттың астыңғы жағы мен артқы қанаттың астыңғы жағы да солай, соңғысында жасыл ("петрушка") белгілері болады, олардың мөлшері әртүрлі. Анасында қызғылт-сары аппикальды дақ жоқ, бірақ қара аппикальды белгісі әлдеқайда кең, ал қара дискоцеллюлярлық нүктесі үлкен, әйтпесе анасы атасына ұқсас. A. c. meridionalis (Verity, 1908) A. c. phoenissa (Kalchberg 1805) A. c. alexandra (Hemming, 1933) – Солтүстік Тянь-Шань тауларының жоталарында 1200–2700 м биіктікте кездеседі. Ұшу кезеңі сәуір–шілде айларына дейін. A. c. isshikii – Құрттарда да, ересектерде де кездесетін ерекше белгі, және Жапонияда табылған.