Кіріспе

Қытай құпия, ғылыми фантастика және уся романдарының авторы.

Батыста ол бір-бірімен байланысты романдар жинағымен, «Crane Iron Series» (Құран темір сериясы) аталатын туындысымен танымал, оның ішінде «Crouching Tiger, Hidden Dragon» («Тығырылған жолбарыс, жасырылған дракон») романы бар. Роман бірнеше рет фильмге және телесериалға бейімделді, ең танымал нұсқасы – Анг Лидің сол аттас, марапатқа ие болған фильмдік бейімдемесі.

Ерте өмір

Ван 1909 жылы Бейжіңде кедей баннерлік отбасында дүниеге келді. (Оның ата-бабалары – маньчжурлардың сегіз туына қабылданған этникалық ханьқытайлар болған.) Жазушы болғанға дейін ол газет агенттігінде редактор, ал саудагерлер бірлестігінде кеңсе қызметкері болып жұмыс істеді. Оның өзіндік білім алғаны айтылады. Дегенмен, ол 1924 жылы орта мектепті бітіріп, 1931 жылы Бейжіңге көшіп келгенге дейін ара-тұра мұғалім болып жұмыс істеді.

Аудармалар

Алғашқы екі том француз тіліне аударылып, Кальман Леви баспасынан жарық көрді. 2023 жылға дейін оның романдарының ағылшын тілінде ресми аудармалары жоқ. Дегенмен, Энди Сето жасаған сол аттас манхуа сериясы бар (және екінші, түзетілген басылымы). Манхуаның сюжеті романнан күрт өзгеше. "Крейн Стартлс Кунлун" романының ресми емес ағылшын тіліндегі аудармасы бар, ал "Қымбат қылыш, алтын шаштық" романының ресми емес аудармасы қазіргі кезде дамып жатыр.

Бейімделулер

2000 жылы Анг Лидің "Күреген жолбарыс, жасырын айдаһар" фильміне "Крейн" сериясындағы басқа кітаптардың элементтері қосылды, сондай-ақ ол негізделген романнан да еркіндік алды. Бұл өзгерістер романдағы басты кейіпкерлер арасындағы романтикалық қарым-қатынастарды күшейтті. Фильм Джейн Остиннің "Ақыл мен сезім" романының жекпе-жек өнеріне бейімделуі ретінде де ұсынылды. 2013 жылы The Weinstein Company компаниясы "Iron Knight, Silver Vase" романының ағылшын тіліндегі бейімделуі дамытылып жатқанын хабарлады, режиссерлікке Ронни Ю тартылды. Кейін фильм "Күреген жолбарыс, жасырын айдаһар: Тағдырдың қылышы" деп аталды, ал түсірілімдер 2014 жылдың тамызында Юэн Ву Пинг режиссерлігімен басталды.

Кейінгі өмір және өлім

Қытай Азамат соғысынан кейін Ванды коммунистік басшылар мектеп мұғалімі ретінде жұмысқа тағайындады, оны "ескі әдебиетші" деп атады. Оған жаңа туындылар жасауға тыйым салынды. Зейнетке шыққаннан кейін, шамамен 1966 жылы, оны "реакциялық әдебиетші" деп танып, Коммунистік партия оны жазалау мақсатында шаруалық жұмыстарға жіберді. Ол 1977 жылдың 12 ақпанында себебі белгісіз аурудан қайтыс болды. Өмірінің соңына дейін Шэньян қаласында тұратын әйелі мен отбасына оралуға бірнеше рет әрекеттенді. 1999 жылы Ванның жесірі Ли Дан Куан "Ақ жолбарыс, жасырын айдаһар" фильмінің түсірілімі кезінде Анг Ли мен Мишель Йеомен кездесті.