Кіріспе

10 ғасыр Нормандия герцогы Ричард I (28 тамыз 932 – 20 қараша 996), сондай-ақ Қорқынышсыз Ричард (француз тілінде: Richard Sans Peur; ескі норвег тілінде: Jarl Rikard) деп те белгілі, 942 жылдан 996 жылға дейін Руан графы болды. Ричардтың тапсырысымен "De moribus et actis primorum Normanniae ducum" ("Нормандияның алғашқы герцогтарының әдет-ғұрыптары мен істері туралы" - латын тілінде) еңбегін жазған Сент-Квентиннің Дудосы оны герцог деп атады. Дегенмен, бұл атау Ричардтың соғыстағы даңқты басшылық қабілетімен байланысты болуы мүмкін, тек ақсүйек атағына сілтеме емес. Ричард Нормандияға феодализмді енгізді немесе оны едәуір кеңейтті. Оның билеу мерзімінің соңына қарай, ең ірі Нормандия жер иелері өздерінің жерлерін феодалдық құқықпен иеленді.

Туу

Ричард Нормандияның басшысы (немесе билеушісі) Уильям Лонгсворд пен Спротаның ұлы болып дүниеге келді. Ол сонымен қатар атақты Роллоның немересі еді. Уильямға Риуф және басқа викинг сарыбастарымен болған шайқастан кейін ұл туғаны туралы хабарланды, бірақ оның бар екені бірнеше жыл бойы құпия сақталды, Уильям Лонгсворд өзінің ұлы Ричардты алғаш рет кездескенше. Баласын сүйіп, оны мұрагері деп жариялағаннан кейін, Уильям Ричардты тәрбиелеу үшін Баеге жіберді. Ричардтың әкесі 942 жылдың 17 желтоқсанында қаза тапқанда, ол он жасқа толуға шамасы жеткен еді.

Өмір

942 жылы Рихардтың әкесі қайтыс болғаннан кейін, Батыс Францияның патшасы Людовик IV бала Рихардты әкесінің орнына тағайындады. Фландрия графы Арнульф I-нің ықпалымен, король оны франк жеріне алып келді және оны Понтье графына күзетке берді. Бірақ король уәдесінен бас тартып, Нормандия герцогтігінің жерлерін тартып алды. Ол герцогтікті бөліп, Төменгі Нормандиядағы жерлерін Ұлы Гюге берді. Содан кейін Людовик IV Рихардты Ланда қамауда ұстады. Рихардтың тұтқынға алынғанын естіген соң, оның тәрбиеленушісі Осмонд де Сентвиль және Бернард Даниялық қала бойынша рыцарьлар мен шаруалардың көтерілісін ұйымдастырып, патша сарайына барып, оны босатуды талап етті. Людовик Рихардты сарайда тәрбиелеу үшін өзінің иелігінде ұстағанын айтты. Бернард де Сенлис және Иво де Беллесме де Рихардты босатуға көмектесті, сондай-ақ Баекс Харольды бастаған викингтер де қолдау көрсетті. 946 жылы, 14 жасында Рихард Франциядағы нормандық және викинг басшыларымен, сондай-ақ Данияның Харольды жіберген елшілермен одақтасты. Содан соң шайқас болды, нәтижесінде Людовик IV тұтқынға алынды. Кепілдер алынып, король Людовик Рихардты герцог ретінде мойындағанға дейін ұсталды, содан кейін Нормандия оған қайтарылды. 954 жылы Людовик қайтыс болды, ал 13 жасар Лотар патша болды. 955 жылы орта жастағы Гю Рихардты 15 жасар ұлы Гю Капеттің қамқоршысы етіп тағайындады. Батыс франк патшасы Лотар Рихардтың кек алуы Батыс Францияның үлкен бөлігін тұрақсыздандыруы мүмкін деп қорқып, екеуінің арасындағы соғыстың алдын алу үшін араласты. 987 жылы Гю Капе франктердің патшасы болды. Өмірінің соңғы 30 жылында Рихард Нормандияның ішкі мәселелеріне көңіл бөлді және франк саясатына және оның ұсақ-түйек соғыстарына аз қатысты. Норман империясын кеңейтудің орнына, ол мемлекетті тұрақтандырып, нормандарды біріктірді, әкесі мен атасының иеленген герцогтігін Батыс Францияның ең біріккен және күшті княздығына айналдырды. Рихард 996 жылдың 20 қарашасында Фекампта табиғи себептерден қайтыс болды. Ол өзі құрған Фекамп аббаттығында жерленді. Алайда, 2016 жылы норвегиялық зерттеушілер оның қабірі деп саналған жерді ашқанда, ішіндегі сүйектер Рихардқа тиесілі емес екенін анықтады, себебі сынақтар олардың әлдеқайда ескі екенін көрсетті. Рихардтың 996 жылы аббаттықта жерленгеніне күмән жоқ, бірақ оның сүйектері жерленгеннен кейін аббаттықта бірнеше рет жылжытылғаны белгілі. Оның қыздары көршілес елдердің қуатты графтарымен, сондай-ақ Англия патшасымен тиімді неке одақтарын құрды, олар өздерінің жерлерін қалпына келтіріп, Нормандиядағы ірі монастырлардың гүлденуін қамтамасыз етті. Оның әрі қарайғы билігі ұзақ мерзімді бейбітшілік пен тыныштықпен ерекшеленді.