Генри Мортимер Дюран: Британдық дипломат және Дюран сызығының авторы
Mortimer Durand
Генри Мортимер Дюранд (1850-1924) – британдық дипломат, Үндістан мемлекеттік қызметкері. Ол Ауғанстан мен Пәкістан арасындағы Дюранд сызығымен танымал. Тарих, дипломатия.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық дипломат (1850–1924)
British diplomat (1850–1924)
Генри Мортимер Дюранд (14 ақпан 1850 – 8 маусым 1924) – британдық дипломат және Үндістан мемлекеттік қызметінің мүшесі. Ол Ауғанстан мен Пәкістан арасындағы халықаралық шекара болып табылатын Дюранд сызығымен танымал.
Sir Henry Mortimer Durand (14 February 1850 – 8 June 1924) was a British diplomat and member of the Indian Civil Service. He is best known as the namesake for the Durand Line, which serves as the international border between Afghanistan and Pakistan.
Ерте өмір және білім
Сехор қаласында, Бхопал, Үндістанда дүниеге келген ол, Бароданың резиденты сэр Генри Марион Дюранның ұлы болды және Блэкхит жекеменшік мектебінде, содан кейін Тонбридж мектебінде білім алды.
Born at Sehore, Bhopal, India, he was the son of Sir Henry Marion Durand, the Resident of Baroda and he was educated at Blackheath Proprietary School, and Tonbridge School.
Мансап
Дюран 1873 жылы Үндістан мемлекеттік қызметіне қабылданды. Ол екінші ағылшын-афған соғысы (1878–1880) кезінде Кабул қаласында саяси хатшы болып қызмет етті; 1884 жылдан 1894 жылға дейін Үндістанның сыртқы істер хатшысы болды; 1894 жылы Тегеранда толық өкілетті министр болып тағайындалды. Ол парсы тілін жақсы білгенімен және еркін сөйлегеніне қарамастан, Тегеранда да, Лондондағы жоғары лауазымды тұлғалардың алдында да көзге түспеді. Әйелі Элланың ауруына байланысты ол 1900 жылдың наурыз айында Парсыдан кетіп, қоғамдық өмірден шеттеді, соның салдарынан елшілік депрессияға ұшырап, ұйымдастырылмаған халде қалды. Ол 1900 жылдан 1903 жылға дейін Испаниядағы Ұлыбритания елшісі, ал 1903 жылдан 1906 жылға дейін АҚШ-тағы елшісі болды. 1881 жылы CSI орденімен марапатталды, 1888 жылы KCIE, 1894 жылы KCSI және 1900 жылы GCMG ордендерімен наградталды. Дюран 1910 жылғы қаңтардағы Ұлыбританияның жалпы сайлауында Плимут округінен консерватор кандидат ретінде жеңіліске ұшырады.
Durand entered the Indian Civil Service in 1873. He served as the Political Secretary in Kabul during the Second Anglo Afghan War (1878–1880); was Foreign Secretary of India from 1884 to 1894; and appointed Minister plenipotentiary at Tehran in 1894, where despite being a Persian scholar and fluently speaking the language and he made little impression either in Tehran or on his superiors in London. He left Persia in March 1900, by which time owing to the illness of his wife Ella he had withdrawn from social life and the legation was in a depressed and disorganised state. He served as British Ambassador to Spain from 1900 to 1903, and as Ambassador to the United States from 1903 to 1906. He was appointed a CSI in 1881 knighted with a KCIE in 1888, and a KCSI in 1894 and appointed a GCMG in 1900. Durand unsuccessfully stood as a Conservative candidate for Plymouth in the January 1910 United Kingdom general election.
Ауғанстан-Пакстан шекарасы
Дюран сызығы Сер Мортимердің есімімен аталады және Ауғанстан мен қазіргі Пәкістан арасындағы халықаралық шекара болып табылады, оны Ауғанстаннан басқа барлық елдер ресми түрде мойындайды. Бұл шекара екі ел арасындағы келіспеушіліктердің себебі болып табылады, себебі Ауғанстан шекараның заңдылығын біржақты жолмен жоққа шығарады. 1884 жылы Дюран, қазіргі Пәкістан (Британдық Үндістанның мұрагер мемлекеті) мен Ауғанстан арасындағы шекарадағы Ауғанстан әмірі Абдурахман ханға орыс генералы Комаровтың бұйрығымен Панжде гарнизонының қырғынға ұшырағанын хабарлады. Ресейліктер Гератты британдықтардың басып алуына кедергі келтіруді көздеді, сондықтан вице-король лорд Даффериннің жазуынша, Дюранды "Ресей мен біздің арамыздағы шиеленісті қарым-қатынасты" болдырмау үшін жіберді, бұл "өзі ұзақ және азапты соғысқа себеп болуы мүмкін" еді. Британдық газеттердегі жағдайдың ушығуы оқиғаның мәнін күшейтіп, Рахманның Орталық Азияда соғысқа түсу қаупін тудырды. Лорд Гранвилл мен Санкт-Петербургтегі граф Гирс арасында телефон байланысы үздірілмейтін күйде болды. Сер Мортимер Британдық Үндістан үкіметі тарапынан Солтүстік-шығыс Ауғанстан мен Ресейлік иеліктер арасындағы Бірлескен Шекара Комиссиясының 1873 жылғы шекарасымен сәйкес аумақтарды алмасу мақсатында Кабулға жіберілді, бірақ Панждедегі оңтүстікке қарай созылған бөлігінен басқа. Британдықтар Гератқа қарайғы кез келген кеңейіс соғыс жариялаумен теңестірілетінін нақтылады. Рахман дипломатиялық тартыстардағы шеберлігін, өзінің көзқарастары мен талаптары талқыланғандағы табандылығын және жағдайды терең түсіну қабілетін танытты. Ауғанстан мен Британдық Үндістан арасындағы шекараны белгілеу үшін Корольдік Комиссия құрылды. Екі тарап та Ауғанстанның Хост қаласының жанында, қазіргі ПАТА-ның (FATA) бөлігі болып табылатын Парачинар жерінде орналасты. Британдық тараптан лагерьде Мортимер Дюран және Хайбердің саяси өкілі Сахибзада Абдул Қаюм қатысты. Ауғанстан тарапынан Сахибзада Абдул Латиф және Әмір Абдурахман ханның өкілі, губернатор Сардар Ширендил Хан қатысты. Аумақтық алмасулар өзара келісіммен жүзеге асты, ал Британдық Үндістан мен Ауғанстан үкіметтері арасындағы қарым-қатынастар бұрынғы келісімдерге сәйкес расталды. Лахордағы Дюран көшесі де оның құрметіне аталған.
The Durand Line is named after Sir Mortimer and remains the international border between Afghanistan and modern day Pakistan that is officially recognized by all countries apart from Afghanistan. The border is an ongoing point of contention between the two countries, as Afghanistan unilaterally disputes the legitimacy of the border. In 1884 Durand informed Abdur Rahman Khan, the Amir of Afghanistan, the frontier between modern day Pakistan (the successor state of British India) and Afghanistan that the garrison of Panjdeh had been slaughtered on the orders of the Russian General Komarov. The Russians wished to stop British occupation of Herat, so Durand was despatched to prevent "the strained relations which then existed between Russia and ourselves," wrote the Viceroy, Lord Dufferin, and "might in itself have proved the occasion of a long miserable war." Tensions at home in British newspapers heightened the urgency of the incident, threatening war in Central Asia, which Rahman was desperate to avoid. A telephone line was kept open between Lord Granville and Count Giers in St Petersburg. Sir Mortimer was deputed to Kabul by the government of British India for the purpose of settling an exchange of territory required by the demarcation of the Joint Boundary Commission between northeastern Afghanistan and the Russian possessions along the same lines as in 1873, except for the southward salient at Panjdeh. The British made it clear that any further extension towards Herat would amount to a declaration of war. Rahman showed his usual ability in diplomatic argument, his tenacity where his own views or claims were in debate, with a sure underlying insight into the real situation. A Royal Commission was established to demarcate the boundary between Afghanistan and the British governed India. The two parties camped at Parachinar, now part of FATA Pakistan, near Khost Afghanistan. From the British side the camp was attended by Mortimer Durand and Sahibzada Abdul Qayyum, the Political Agent for Khyber. The Afghans were represented by Sahibzada Abdul Latif and Governor Sardar Shireendil Khan representing Amir Abdur Rahman Khan. The territorial exchanges were amicably agreed upon; the relations between the British Indian and Afghan governments, as previously arranged, were confirmed. The Durand Road in Lahore is also named after him.
Дюран кубогы
1888 жылы Дюран Шимлада футбол турнирін құрды, денсаулықты сақтау үшін спорттың маңыздылығын арттыру және Үндістанда спорттық бәсекелестікті дамыту мақсатында. Кейін бұл турнир оның есімімен аталатын болды.
In 1888, Durand founded a football tournament in Shimla to promote the value of sports as a means to maintain health, as well as to encourage sporting competition in India. It would later be named after him.
Өлім
Мортимер Дюранның қабіріне қатысты жаңылыс пікір бар, оның нәтижесінде оның Пәкістанда жерленген деген дұрыс емес сенім пайда болды. Бірақ, шындығында ол Англияның Сомерсет графтығындағы Полденде қайтыс болып, сонда жерленген. Оған қатысты айтылып жүрген қабір, іс жүзінде оның әкесі, сэр Генри Марион Дюранға тиесілі.
There is a misconception regarding the grave of Mortimer Durand, leading to the mistaken belief that he is buried in Pakistan. However, in reality, he died in Polden, Somerset, England, and was laid to rest there. The grave that has been associated with him actually belongs to his father, Sir Henry Marion Durand.