Кіріспе

Томас Ловелл Беддоуз (30 маусым 1803 – 26 қаңтар 1849) – ағылшын ақыны, драматург және дәрігер.

Өмірбаян

Англияның Бристоль қаласындағы Клифтон ауданында дүниеге келген ол, Сэмюэл Тейлор Колридждің досы доктор Томас Беддоустің және Мария Эджворттың қарындасы Аннаның ұлы еді. Ол Чартерхаус және Оксфордтың Пемброк колледжінде білім алған. 1821 жылы «Импровизатор» атты туындысын жариялады, бірақ кейін оны басып тастауға тырысты. Оның келесі жобасы, «Келіннің трагедиясы» (1822) деп аталатын бос өлеңмен жазылған драма жарық көрді және жақсы пікірлер алды, соның арқасында Барри Корнуоллмен достық қарым-қатынас орнатты. Беддоустің шығармаларында өлім туралы үнемі ойлану байқалады. 1824 жылы ол медицинаны оқу үшін Геттингенге кетті, себебі адам денесінен кейін де сақталатын адам руының физикалық дәлелін табуға үміттенеді. Ол колледжден шығарылып, білімін аяқтау үшін Вюрцбургке барып оралды. Содан кейін ол мамандығы бойынша жұмыс істеп, демократиялық теорияларын уағыздады, бұл оған қиындықтар тудырды. 1833 жылы Бавариядан қуылды, ал 1840 жылы ол қоныстанған Цюрихтен де кетуге мәжбүр болды. Ол жазуын жалғастырды, бірақ ештеңе жарияламады. Швейцариядан кеткеннен кейін көшпенді өмір салған ол, 1846 жылы ғана Англияға оралды, содан кейін Германияға қайта оралды. Ол күйзеліске ұшырады және 1849 жылы 45 жасында Базельде у ішіп өз-өзіне қол жұмсады. Өліміне дейін ол «Өлімнің әзіл кітабы» атты драманы жазумен айналысып, 1850 жылы досы Т. Ф. Келсалдың естеліктерімен бірге жарыққа шығарды. Оның «Жинақталған өлеңдері» 1851 жылы жарияланды.

Қабылдау

Сыншылар Беддосты драматург ретінде сынға алды. Артур Саймонс айтуынша, "оның шынайы драмалық күші болған жоқ. Ол тұтас сюжет құра да, сенімді жағдай жасау да білмейді". Оның сюжеттері тым күрделі, ал өлім туралы сұрақтарға деген құштарлығы соншалық, кейіпкерлерінің ешқайсысы жекеленіп шықпайды; олардың бәрі Беддосты толғандырған бірдей ойлармен күреседі. Дегенмен, Джон Уильям Кузиннің сөздерімен айтқанда, оның поэзиясы "терең ойлы және көркем тілмен толы". Кузин Беддостың "Егер сен жүрегіңді жеңілдеткің келсе" ("Өлімнің әзіл кітабы", II акт) және "Егер армандарды сатуға болатын болса" ("Dream Pedlary") сияқты қысқа туындыларын "күшті сезімнің тамаша үлгілері, керемет көркемдікпен жеткізілген" деп бағалаған. Литон Стречи Беддосты "соңғы елизаветалық" деп атап, оның ерекшелігін "адамдар мен нәрселерге қатысты ашып айтушылық көзқарастары немесе философиясы" емес, оның сөз өнеріндегі шеберлігі деп көрсетті. Филип Б. Андерсон "Өлімнің әзіл кітабынан" "Сибилланың жоқтауы" және "Құбылыш ұясынан ұшып кетеді" өлеңдерінің "Беддостың ең үздік туындылары" екенін айтты. Бұл өлеңдер формасының нәзіктігін, құштарлықпен ұсынылған қорқынышты, бейнелі тығыздық пен әсерлілікті, және кейде ерекше әзіл-қалжың күшін көрсетеді.