Кіріспе

Бермуд аралдары ең көне британдық теңізден тыс аумақ және ең көне өзін-өзі басқарушы британдық теңізден тыс аумақ болып табылады, сондай-ақ ұлттық үкімет (британдық үкімет, ол барлық британдық аумақты басқаруға жауапты) тарапынан оған делегацияланған билік пен басқару рөлі арқылы ішкі автономияның жоғары деңгейіне ие. Оның Парламенті 1620 жылы алғашқы отырысын өткізді, бұл оны әлемдегі үшінші ең көне үздіксіз Парламентке айналдырды. Британдық монархияның бір бөлігі ретінде король Карл III мемлекет басшысы болып табылады және британдық үкіметтің кеңесі бойынша тағайындалған Губернатор арқылы Бермудада өкілдік етеді. Губернатор төрт сала бойынша арнайы жауапкершіліктерді жүзеге асырады: сыртқы істер, қорғаныс, ішкі қауіпсіздік және полиция. Ішкі тұрғысынан Бермуд аралдары парламенттік өкілді демократиялық тәуелділік болып табылады. Премьер-министр үкімет басшысы, және көп партиялық жүйе бар. Сот жүйесі атқарушы және заң шығарушы биліктен тәуелсіз. Әскери қорғаныс ресми түрде егеменді үкіметтің (Ұлыбритания үкіметі) жауапкершілігінде, бірақ жергілікті заңнамаға сәйкес әртүрлі әскери күштер құрылды, соның ішінде қазіргі Бермуд корольдік полкі. Бермуд аралдары БҰҰ және оның ведомстволарында британдық делегациялар арқылы өкілдік етіледі. Біріккен Ұлттар Ұйымының тарапын жою жөніндегі комитеті Бермуданы Біріккен Ұлттар Ұйымының өзін-өзі басқару құқығы жоқ аумақтар тізіміне енгізді.

Тарих

Бастапқы басқару жүйесі Бермуданы колонияға айналдырған Вирджиния компаниясы кезінде 1609 жылы кездейсоқ, ал 1612 жылдан бастап әдейі құрылған. Вирджиния компаниясы 1622 жылы Солтүстік Америка құрлығында ("Вирджиния") өзінің аумағы үшін Корольдік жарғысынан айырылды, ал Тақ континенттік колонияның әкімшілігіне жауапкершілікті алды. Алайда Бермуд аралдары 1615 жылы жаңа компанияға (Вирджиния компаниясының бұрылысы, сол кездегі компания ретінде сипатталған), Сомерс аралдары компаниясына (Сомерс аралдары колонияның басқа ресми атауы) өтті, оны сол акционерлер құрды. Колониялық үкімет 1612 жылы Бермуданың алғашқы губернаторы Ричард Мурдың келуімен құрылды. Мур Вирджинияның губернаторының орынбасары болды. 1684 жылы Сомерс аралдары компаниясының корольдік жарғысы жойылғанға дейін (және 1738 жылы Бермуда губернаторы болып қайта тағайындалғанға дейін) кеңсе шет ел губернаторының астында лейтенант губернаторы болып қалатын. Мур колонияны басқаруға көмектесу үшін алты кеңесшіні тағайындады. Жергілікті басқарудың бастапқы формасы Англия мен Уэльстегі графтыққа ұқсас болды, бірқатар көрнекті адамдар сот, хатшы және шериф сияқты негізгі рөлдерге тағайындалды. Атлантикалық колониялар Лондондағы саяси орталықтан тым алыс болғандықтан, ұлттық үкімет (Англия үкіметі) Англия мен Уэльс округтеріндегідей өз рөлін оңай атқара алмады, сондықтан (лейтенант) губернатор жергілікті деңгейде ағылшын үкіметін (және сонымен қатар компанияны) өкілдік етуге тағайындалды. Губернатор сонымен қатар Англия мен Уэльс графстволарында жергілікті милицияның (ол кезде тұрақты ағылшын армиясы болмаған) командасында Лорд-лейтенант атқарған рөлді атқаруға тағайындалды. Бұл лауазым Бас қолбасшы немесе генерал-капитан деп аталды. Жергілікті биліктің түрлі тағайындалған қызметкерлері сондай-ақ Кеңестің ресми мүшелері болды, бұл орган Англияның құпия кеңесі патшаға кеңес бергендей, губернаторға кеңес берген және ол кабинет ретінде жұмыс істеген. Сайланған Ассамблея палатасы 1620 жылы Сомерс аралдары компаниясы аясында құрылды, ол Бермуда парламенті төменгі палатасы ретінде жұмыс істеді, ал Кеңес 1888 жылға дейін Жоғарғы палата ретінде әрекет етті, ол кезде Кеңес Атқарушы Кеңеске (кейіннен Министрлер кабинетіне айналды) және Жоғарғы палата ретінде Заңнамалық Кеңеске бөлінді. Бастапқыда губернатордың орынбасары болмағандықтан, Кеңес президенті губернатордың болмауы, әрекетке қабілетсіздігі немесе қайтыс болуы жағдайында (немесе аралықта, кейде оның орнына келгенге дейін Бермудадан кететін губернатордың зейнеткерлікке шығуынан туындаған) губернатор ретінде уақытша әрекет ете алатын болды. 19 ғасырдың ортасына дейін, одан кейін Бермудадағы аға әскери (армия емес, теңіз) офицері губернатордың болмауы кезінде Үкіметті басқарушы офицердің рөлін атқарды. Бастапқыда дауыс беру ер адамдарға ғана шектелген, бірақ (ұлттық Қоғамдық палатаға арналған франшизадан айырмашылығы) мүлік біліктілігі жоқ, өйткені Бермудадағы барлық жеке жерлер 1630 жылға дейін жоқ адамдарға тиесілі болды, Бермуда темекісінің пайдасының төмендеуі көптеген компанияның авантюристтерін өздерінің жерлерін, әдетте, оларды иеленген агенттерге немесе жалға алушыларға сатуға мәжбүр етті (мүлік біліктілігі ақыр соңында дауыс бере алатын түсті және кедей ақ арал тұрғындарының санын азайту үшін енгізілетін болады). Ақ тәнді емес жер иелерінің саны өсе бастағанда, олардың иелеріне дауыс беруге құқығы бар мүліктердің ең төменгі құны белгіленді. 1960 жылы бұл 60 фунт болатын. Адам өзінің құнды жері бар әрбір еншісінде дауыс бере алатын, егер олар қаласа, ең бай ақ нәсілділерге тоғыз дауыс беретін. 1968 жылдан бері Бермудада оның үкімет құрылымын белгілейтін конституциясы бар. Конституция аралға ішкі өзін-өзі басқару үшін ресми жауапкершілік береді, ал британ үкіметі сыртқы істер, қорғаныс және қауіпсіздік үшін жауапкершілікті сақтайды. Бермуда үкіметімен аумаққа қатысты кез келген халықаралық келіссөздер кезінде әрдайым кеңестер өткізіледі. Заң шығарушы билік үкімет пен парламентте. Партиялық жүйеде Прогрессивті лейбористік партия мен Бір Бермуд Альянсы басым, ал 1998 жылға дейін Біріккен Бермуд партиясы басым болды.

Кабинет

+ Портфель министрі, Премьер-министр және Қаржы министрі Дэвид Берт, Премьер-министрдің орынбасары және Көлік министрі Уолтер Робан, Заң істері министрі және Бас прокурор Кэти Симмонс, Экономикалық даму және туризм министрі Джамал Симмонс, Ішкі істер министрі Уолтон Браун, Ұлттық жұмыстар министрі полковник Дэвид Бурч, Денсаулық сақтау министрі Ким Уилсон, Әлеуметтік даму және спорт министрі Зейне Де Сильва, Білім министрі Диалло Робайн, Ұлттық қауіпсіздік министрі Рене Минг, Үкіметтік реформа министрі Ловитта Фогго.

Заң шығарушы билік

Парламент екі палатадан тұрады: Ассамблея палатасы мен Сенат. Ассамблея палатасы бастапқыда 20 сайлау округінен (әр округтен екі өкіл) 5 жылдан аспайтын мерзімге 40 мүшеден құралған. Алайда, бұрынғы приход шекараларына негізделген округтерде сайлаушылардың саны айтарлықтай өзгеше болғандықтан (сайлау округтерінің дұрыс емес бөлінуі), 2002 жылы бұл палата шамамен бірдей халық санына ие бір мандатты сайлау округтерінен сайланған 36 мүшелі палатамен алмастырылды. Олардың өкілеттік мерзімі бес жылды құрайды. Сенат, 1980 жылға дейін Заң шығару кеңесі деп аталған, түзетулерді қарастыратын палата болып табылады және Ассамблея палатасымен бірдей кезеңде жұмыс істейді. Сенатта 11 сенатор бар: бесеуі премьер-министрмен кеңесе губернатор тағайындайды; үшеуі оппозиция жетекшісімен кеңесе тағайындалады; және үшеуі губернатордың қалауынша тағайындалады.

Сот тармағы

Мәжiлiк сот - заңмен құрылған сот. Оның құзыретіне кіреді: азаматтық істердегі ұсақ талаптарды қарау, бірқатар реттеушілік өтініштерді шешу, жеңіл қылмыстарды қарау және қылмыстық істер бойынша алдын ала тергеу судьясы ретінде қызмет ету (яғни, қылмыстық күдіктіні Жоғарғы Сотта қылмыстық іс бойынша сотталуға жеткілікті дәлелдер бар ма, жоқ па, соны анықтау). Жоғарғы Соттың көптеген азаматтық істер бойынша бастапқы құзыреті бар, сондай-ақ жалпы құқық және әділдік салаларында да бірдей құзыреті бар. Жоғарғы Сот ең ауыр қылмыстық істер бойынша айыптамамен сот отырысын да жүргізеді. Жоғарғы Сот әкімшілік құқық принциптеріне сәйкес үкіметтің әрекеттерін сот арқылы тексеруге құқылы және заңдар мен мемлекеттік актілер Бермуда Конституциясына қайшы келеді деген шағымдарды қарастыруға құқылы. Ол сондай-ақ Мәжiлiк соттан келіп түскен істер бойынша апелляциялық сот ретінде де танылады. Апелляциялық сот Жоғарғы Соттан келіп түскен істер бойынша апелляциялық құзыретіне ие. Құпия кеңестің сот комитеті Бермуда бойынша барлық мәселелер бойынша соңғы сот болып табылады.

Саяси жағдайлар

Бермуданың алғашқы саяси партиясы – Прогрессивті еңбек партиясы (ПЛП) 1963 жылғы ақпан айында құрылды. Оның қатарында негізінен қара және жұмысшы табының өкілдері болды. Партия жетекшілігі тез арада Батыс Үндістаннан келген бермудиялықтардың ықпалына көшті (20 ғасырда Батыс Үндістаннан кең көші-қон болды, нәтижесінде Бермудада терең әлеуметтік және саяси өзгерістер орын алды). 1965 жылы Біріккен Бермуда партиясы (UBP) құрылды, осымен екі партиялық жүйе іске қосылды. UBP-ны ақ сайлаушылардың көпшілігі және бірқатар қаралар қолдады. 1967 жылғы жазда үшінші партия – Бермуда Демократиялық Альянсы (BDA) (2009 жылы осы атпен құрылған партиямен шатастырмау керек) PLP-ден бөлінген топтың негізінде құрылды, бірақ 1970 жылы таратылды. Кейіннен оның орнына Ұлттық Либералдық партия (НЛП) құрылды, ол 2003 жылға дейін сайлауға қатысып, сәттілікке жете алмады. Бермудада ересектердің жалпы сайлау құқығы мен тең дауыс беру қағидалары негізінде алғашқы сайлау 1968 жылғы 22 мамырда өтті. Бұрын сайлау құқығы тек мүлік иелеріне және 21 жастан асқан азаматтарға ғана берілген болатын. Бір немесе бірнеше еншіде жері бар адамдар әр еншіде дауыс бере алатын. 1968 жылғы сайлауда UBP 30 мандатты жеңіп алды, ал PLP 10 мандатқа ие болды, ал BDP бұрынғы үш мандатынан айырылды. UBP 1998 жылға дейін үкіметтің бақылауын сақтап тұрды, PLP алғаш рет жалпы сайлауда 54% дауыспен және 40 мүшелі Ассамблеяда 24 мандатты жеңіп алды. 2003 жылғы шілдеде PLP екінші мерзімге ие болды, бірақ халықтың 52% дауысымен және жаңа 36 мандаттық Ассамблеяда 22 мандатты ғана жеңіп алды. Сайлаудан кейін жетекшілік үшін күрес болды, нәтижесінде PLP-нің бірінші премьер-министрі Дженифер М. Смит (қазіргі Дэм Дженифер) қызметтен алынып, Уильям Александр Скотт жаңа партия басшысы және кейін премьер-министр болып сайланды. 2007 жылғы желтоқсанда, 2006 жылғы қазан айында партия жетекшілігінің өзгерісінен кейін, Эварт Ф. Браун, кіші премьер-министр болды, PLP халықтың 52% дауысымен және Ассамблеядағы 36 мандаттың 22-сін сақтап, үшінші мерзімге ие болды. Паула Кокс 2010 жылғы қазан айында Браунды PLP жетекшісі және, демек, премьер-министр лауазымында алмастырды. Әсіресе жас қара нәсілділер арасындағы қанағаттандырылмаған ұмтылыстар 1977 жылғы желтоқсанда губернатор сэр Ричард Шарплз және тағы төрт адамды 1972-1973 жылдары өлтіргені үшін кінәлі деп танылған екі адамның жазалануынан кейін қысқа мерзімді азаматтық тәртіпсіздікке әкелді. 1980 жылдары бермудиялықтардың өркендеуі және жердің шектеулі аумағы тұрғын үй мәселесіне қатты қысым жасады. 1981 жылғы жалпы ереуілге және 1981-1983 жылдары әлемдік экономиканың нашар жағдайына қарамастан, Бермуданың әлеуметтік, саяси және экономикалық институттары тұрақтылық пен беріктігін көрсетті. Бермуданың ішкі басқарумен байланысты оң тәжірибесі екі партияның да толық тәуелсіздік мүмкіндігін талқылауына әкелді. Алайда, 1995 жылғы жазда UBP-нің қатысты бөлінген тарапынан шақырылған тәуелсіздік туралы референдум сәтсіз аяқталып, премьер-министр мен UBP жетекшісі сэр Джон Суонның отставкаға кетуіне әкелді. 1995 жылы Феликс дауылынан туындаған кедергілерге байланысты бір күнге кейінге қалдырылған тәуелсіздік туралы референдумда сайлаушылардың 58% -дан астамы дауыс берді. Дауыс бергендердің 73% -дан астамы тәуелсіздікке қарсы дауыс берді, ал тек 25% -ы ғана жақтады. Алайда, бұл дауыс беру тәуелсіздікке қолдаудың шынайы сынағы болмауы мүмкін, өйткені Прогрессивті еңбек партиясы (ПЛП) өз мүшелерін және жақтастарын референдумға бойкот жасауға шақырды. ПЛП UBP үкіметінің маңызды конституциялық реформа жоспарын ұсынбауының нәтижесінде референдумды қолдау мүмкін емес екенін мәлімдеді. Бұл партияның 1963 жылы құрылғаннан бері негізгі қағидаларының бірі тәуелсіздік болғанына қарамастан болды. 1968 жылы ПЛП сайлау платформасында "Ешбір үкімет басқа елдің билігі астында бола тұра жауапты немесе демократиялық бола алмайды. Колониялық жүйе – қатерлі ісік, сондықтан біз Лондонға қайтып, британ үкіметімен біздің тәуелсіздігіміз үшін қандай шаралар қабылданатынын қарастырамыз" делінген. Бұрынғы басымдыққа қарамастан, ПЛП-ның жалпы сайлау платформасында тәуелсіздік туралы сөз 1998 жылы, ПЛП сайлауда алғаш рет жеңіске жеткенде де, 2003 жылы да айтылмады. Шын мәнінде, премьер-министр Дженифер М. Смит өзінің бірінші мерзімінде тәуелсіздікке ұмтылмайтынын мәлімдеді. 2001 жылы ол келесідей мәлімдеме жасады: "Бермуда прогрессивті еңбек партиясының басшылығын қабылдағаннан бері бірнеше рет, дәйекті және анық мәлімдегенімдей, тағы да мәлімдеймін: тәуелсіздік – бұл біздің бірінші мерзімімізде және, мүмкін, екінші мерзімімізде шешілетін мәселе емес. Біз Бермуда осы жолға түспес бұрын шешілуі керек бірқатар мәселелер бар деп санаймыз". Смит басшылығымен Бермуда үкіметі тәуелсіздіктің негізгі алғышарттары деп санайтын мәселелерді жүйелі түрде шеше бастады. Ол жылдам түрде жылдық сайлау тізімін жоюды қамтамасыз ететін заң қабылдады. 2001 жылы үкімет Бермуданың конституциясын өзгерту қадамдарын бастады, осы арқылы кіші, негізінен ақ халыққа бағытталған еншілердегі екі мандаттық округтер жүйесін жоюға тырысты. Ұлыбритания Сыртқы істер министрлігі (FCO) Сайлау округтері комиссиясына Бермуданың қанша округке бөлінуі керектігін және олардың шекараларын анықтауға ұсыныс беруге уәкілеттік беретін жарлық дайындады. Комиссия халықпен кездесулер өткізіп, талқылауларын аяқтады. Содан кейін губернатор комиссияның есебін Ұлыбритания Сыртқы істер министріне, сондай-ақ Ассамблеяның пікірлерімен бірге ұсынды. Соңында, FCO комиссия ұсынған ұсыныстарды, соның ішінде сайлау округтері мен өкілдікке қатысты конституциялық түзетулерді күшіне енгізу үшін Жеке кеңеске ұсынылатын екінші жарлықты дайындады. Тәуелсіздік мүмкіндігі Ұлыбританияның теңізарттық аймақтарының азаматтарына, соның ішінде Бермудаға британ азаматтығын беруге қатысты жаңа заңнамаға да әсер етеді. 2002 жылғы ақпан айында қабылданған Ұлыбританияның теңізарттық аймақтары заңы британ азаматтығын автоматты түрде алуды, соның ішінде балаларына азаматтықты автоматты түрде беруді, Ұлыбританияда және Еуропалық Одақта тұру және жұмыс істеу құқығын, британ азаматтығын пайдалану немесе формалды түрде бас тарту құқығын және 1995 жылы Феликс дауылынан туындаған кедергілерге байланысты бір күнге кейінге қалдырылған тәуелсіздік туралы референдумда британ иммиграциялық бақылаусыз ЕО/ЕАА арнасын пайдалану құқығын қамтамасыз етеді. Бермуданың жергілікті жартылай апталық газеті "Bermuda Sun" жүргізген сауалнама британ азаматтығына қолдау көрсетті, алайда, бұл қолдау негізінен ақ халықтан келеді, ал аралдың көпшілігі – қаралар британ азаматтығына қызығушылық танытпайды, оның орнына Солтүстік Америкада тұрып оқуды жөн көреді. 2002 жылғы наурыздағы сауалнамаға сәйкес, сауалнамаға қатысқан 356 адамның 66,9% британ азаматтығын қабылдауға қызығушылық танытты, ал тек 18% бас тартуға ниеттенді. Алайда, сауалнаманың дұрыстығына қатысты көптеген даулар туды, кейбір сарапшылар деректердің және назар аударудың өте дәл емес екенін айтты. Бермудада тәуелсіздік мәселесі жатқандықтан, теңізарттық аймақтарға британ азаматтығын беруге ешқандай шарттар қойылмады. Ақ парақта нақты айтылған: "Британ азаматтығының жаңа берілуі, егер теңізарттық аймақтардың бірі Ұлыбританиядан тәуелсіздік алғысы келсе, кедергі болмайды. Біздің теңізарттық аймақтарымыз Ұлыбританияның бір бөлігі болып қала бергісі келгенше британ болып қала береді. Ұлыбритания тәуелсіздік сұраған жағдайда оны ерікті түрде берді және бұл мүмкіндік болған жағдайда оны одан әрі беруге дайын". Бермудада тәуелсіздік комиссиясы бар, ол тәуелсіздікке қатысты мәселелерді қарастыратын есептер мен құжаттарды жариялап отырады. Бермуда...