Кіріспе
Аймақтық саясат – аймақтық ерекшеліктерге сәйкес қалыптастырылған, аймақтық қатынастарды үйлестіруге және аймақтық макроэкономикалық механизмді қамтамасыз етуге бағытталған бірнеше саясаттардың жиынтығы. Ол аймақтық дамуға макродеңгейде әсер етеді. Оған аймақтық экономикалық саясат, аймақтық әлеуметтік саясат, аймақтық экологиялық саясат, аймақтық саяси саясат, аймақтық мәдени саясат және тағы да басқалары кіреді. Аймақтық саясаттың мақсаты – бір елдің немесе Еуропалық Одақ сияқты үлтаралық бірлестіктің ішінде өзіне қиындық туындаған аймақтардың экономикалық жағдайын жақсарту болып табылады. Бұдан өзге, аймақтық саясат жоғары жұмыссыздық деңгейімен және орташа жан басына шаққандағы табыстан төмен деңгеймен күресуге тырысуы мүмкін. Оның негізгі құралы – мемлекеттік инвестициялар. «Аймақтық саясат Еуропалық Одақтағы барлық өңірлер мен қалаларды жұмыс орындарын құруға, бизнестің бәсекеге қабілеттілігін арттыруға, экономикалық өсуге, тұрақты дамуға және азаматтардың өмір сүру сапасын жақсартуға қолдау көрсетуге бағытталған». Аймақтық саясатты қолдаудың себебі – ол қаржылық ынтымақтастықтың құралы және экономикалық интеграцияның қуатты күші болып табылады.
Regional policy is the sum of a series of policies formulated according to regional differences to coordinate regional relations and regional macro operation mechanism, which affects regional development at the macro level. It includes regional economic policy, regional social policy, regional environmental policy, regional political policy, regional cultural policy, etc. Regional policy aims to improve economic conditions in regions of relative disadvantage, either within a nation or within a supranational grouping such as the European Union. Additionally, a regional policy may try to address high levels of unemployment and lower than average per capita incomes. Its main tool is public investment. “Regional policy targets all regions and cities in the European Union in to support job creation, business competitiveness, economic growth, sustainable development, and improve citizens’ quality of life.”
The argument for regional policy is that it is both an instrument of financial solidarity and a powerful force for economic integration.
Италиядағы өңірлік саясат
Италияның аймақтық саясаттағы маңызды тәжірибесі – 1950 жылдардың ортасында Оңтүстік Италияның экономикалық дамуын жандандыру мақсатында құрылған Cassa per il Mezzogiorno. Бастапқыда алты айға есептелген ол 1984 жылға дейін өз қызметін жалғастырды. Кедейлік, халық азаюы және жоғары эмиграция деңгейінен ауыр қасірет көрген жергілікті қауымдастықтар үшін жаңа жолдар, суару жобалары мен инфрақұрылымдық жақсартулар жасалды. Туризм жобалары Калабрияның жағалауларын тиімді пайдалануға бағытталды.
Біріккен Корольдіктегі өңірлік саясат
Ұлыбританияның аймақтық саясаты 1930 жылдардағы экономикалық депрессия кезінде туды, солтүстіктегі ауыр индустриялар қирағанда. Компаниялар жұмыс орындарын сақтау үшін "Аймақтық таңдаулы көмек" (RSA) деп аталатын гранттар немесе капиталдық салық жеңілдіктері ала алатын "Көмектесілген аудандар" құрылды. Келесі қырық жылда саясаттың негізгі үлгісі көп өзгерген жоқ. 1970 жылдардағы Корольдік комиссия "Эмпиризмнің шектен шығуы; сәттіліктен гөрі ынтамен ойналған, дұрыс-бұрыс іздеу" деп сынға алғанына қарамастан, екі партияның үкіметтері де Көмектесілген аудандарды сақтап қалды. 1980 жылдардағы Тэтчер үкіметі кезінде аймақтық саясат айтарлықтай кері қайтарылды, Көмектесілген аудандардың аумағы едәуір қысқартылды. 1997 жылдан кейін Лейбористік үкімет аймақтық саясатты қайта ұйымдастырды, RSA Англия мен Шотландиядағы инвестицияларға арналған таңдаулы қаржыландырумен алмастырылды. Ұлыбритания саясаты Еуроодақтың аймақтық саясатының шеңберіне бағынды, оның бәсекелестіктің теңсіздігіне қатысты қатаң талаптары бар (әдетте мемлекеттік жәрдемақы).