Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
2006 жылғы деректі фильм
the 2006 documentary
Сюжет
Тоғыз жасар Әли алты жасар әпкесі Захраның қызғылт түсті туфлілерін жөндеуден кейін әкеліп береді. Картоп сатып алу кезінде Әли туфлілерді қапқа салып, көкөністердің арасына жасырып қояды. Сосын үйсіз адам оны қоқыс деп ойлап алып кетеді. Әли туфлілерді жәшіктердің артында қалдырғанын ойлап, дүкендегі тақталарды құлатып, сатушыдан қуылды. Әлидің отбасы Тегеранның оңтүстігіндегі кедей ауданда тұрады, қаржылық жағдайы қиын болғандықтан, ол ата-анасына айтудан қорқады. Үй иесі Әлидің анасымен жалға ақысының бес айлық қарызы үшін дауласады, ал дүкеншіге де көптен бері ақша төленбеген. Әли Захраға туфлілер туралы айтады және анасына айтпауын өтінеді, ол келіседі. Сол түні Әлидің әкесі ауырған анасына көмектеспегені үшін оны жазалайды. Олар үй тапсырмасын орындағанда, бір-біріне хаттар жазып, жағдайдан қалай шығу керектігін талқылайды. Ақырында олар Әлидің Converse кепшіктерін бөлісуді жоспарлайды: Захра оларды таңертең мектепке киіп, түскі үзілісте Әлиге қайтарады, ол кешкі сабаққа бара алады. Әли басқа екі оқушымен бірге емтиханда жоғары ұпал алады, мұғалімі оған алтын қалам сыйлайды, ол оны Захраға туфлілерін жоғалтқаны үшін өтеу ретінде береді. Бірақ бұл жағдай Әлидің үш рет сабаққа кешігіп қалуына себеп болады, қаншалықты жүгірсе де. Бірінші рет директор оған назар аудармайды, екінші рет ескерту алады, үшінші рет Әлиді жұмыстан шығарып, еңбекқор әкесімен бірге келуге бұйырады. Әлидің мұғалімі оның көз жасын көріп, директорды Әлидің сыныптағы үздік оқушы екеніне көндіріп, оған тағы бір мүмкіндік беруге икенеді. Бір күні Захра Роя есімді бір оқушының аяғында өзінің қызғылт туфлілерін көреді. Сабақтан кейін Захра Рояның үйіне жасырыннан ілесіп барады. Кейін ол Әлиді өзімен бірге қарсыласуға алып келеді, бірақ жасырын күтіп тұрғанда Рояның әкесінің соқыр екенін біліп, одан әрі әрекет етпейді. Роя оқуда жақсы нәтиже көрсетсе, әкесі оған жаңа қызғылт туфлі сатып алады және Захраның туфлілерін тастап кетеді. Захра жаңа досынан естігенде қатты ренжіп қалады. Әлидің әкесі көбірек ақша табу үшін бау-бақша құралдарын алып, Әлимен бірге Солтүстік Тегеранның бай аудандарына бау-бақша жұмысын іздеуге кетеді. Олар көп орындарды сынап көреді, бірақ табысқа жете алмайды, бірақ Әли өзінің тілі байлаған әкесіне үлкен көмек етеді. Олар Әлиреза есімді алты жасар баласының бауырында тұратын сарайға тап болады. Әли Әлирезамен ойнағанда, әкесі жұмыс істейді. Жұмысы біткен соң, Әлидің әкесі әкесінің жомарттығына таңғалады. Үйге қайтар жолда Әли Захраның жаңа туфлі кигенін айтады, әкесі балаларына жаңа туфлі алудың жақсы идея екенін айтады. Бірақ олардың қуанышы ұзаққа соқпайды, велосипедтің тежегіштері бұзылып, әкесі жарақат алады. Соңында Әли провинциядағы көптеген мектептер қатысатын 4 шақырымдық балалар жарысы туралы біледі, үшінші орынға демалыс лагерінде бір апта және кепшіктер сыйлық ретінде беріледі. Әли бұл Захраға жаңа туфлі алуға мүмкіндік деп ойлайды. Бірақ ол жарыстың соңына жеткенде, бірінші орынды алып қояды. Әли үйіне қайтады, онда оны Захра күтіп отырады. Бірақ ол әпкесіне өзінің орнына көңілі толмағанын айтар алдында, анасы оны шақырып алады. Басқа бір көріністе балалардың әкесі үйге велосипедпен келе жатқандағы кадр көрсетіледі, оның сатып алған заттарының арасында ақ және қызғылт туфлілер бар. Соңғы кадрда Әли жарыстан жыртылған кепшіктерімен, жалаңаяқ аяқтарын бассейнге батырып отырады. Кейбір нұсқаларында Әлидің жарыс карьерасында табысқа жететінін көрсететін эпилог бар.
Nine year old Ali fetches his six year old sister Zahra's pink shoes after a cobbler has repaired them. While purchasing potatoes, Ali leaves the shoes, hidden in a bag, outside among the vegetables. A homeless man unknowingly picks up the bag, thinking it is garbage. Frantic, Ali, thinking the shoes fell behind the crates, knocks over the display and is chased away by the grocer. Ali's family, living in a poor South Tehran neighbourhood, has financial troubles, so he fears telling his parents. The landlord argues with Ali's mother because she is five months behind on rent, and the grocer has not been paid in a while either. Ali tells Zahra about the shoes and begs her not to tell their mother; she agrees. That night, Ali's father scolds him for not helping his ill mother. As the siblings do their homework, they pass notes to each other discussing how to cope with their predicament. They ultimately devise a scheme to share Ali's Converse sneakers: Zahra will wear them to school in the morning and return them to Ali at midday so he can attend afternoon classes. Ali, among two others, scores high on a test, and his teacher awards him a gold colored pen; he gives it to Zahra to partially make up for losing her shoes. However, the uncomfortable arrangement leads to Ali being late three times in a row, no matter how hard he runs; the first time, the principal ignores him, the second, he receives a warning, the third, Ali is ordered to leave and return with his hardworking father. Ali's teacher, noticing Ali's tears, persuades the principal that Ali is the top of his class and to give the boy one more chance. One day, Zahra notices her missing pink shoes on another student, Roya's, feet. After class, Zahra secretly follows Roya home. She later brings Ali with her for a confrontation, but from hiding, they discover that Roya's father is blind, and leave without further action. When Roya does well in her studies, her father buys her new violet shoes and throws away Zahra's. Zahra is dismayed when she finds out from her new friend. Ali's father, anxious to earn more, borrows some gardening equipment and heads off with Ali to the rich suburbs of North Tehran to find gardening work. They try many places without success, though Ali proves to be a great help to his tongue tied father. They happen upon a mansion wherein a six year old boy named Alireza lives under the care of his grandfather. While Ali plays with Alireza, his father works. When finished, Ali's father is surprised and elated by how generous the grandfather is. On the way home, Ali mentions in passing that Zahra could use a new pair of shoes; his father says that new shoes for his children are a good idea. However, their elation is short lived as their bicycle's brakes fail, and the father is injured in the resulting crash. Finally, Ali learns of a high profile children's 4 kilometer footrace involving many schools in the province; the third prize is one week at a vacation camp and a pair of sneakers. Ali sees this as his chance to earn a new pair of shoes for Zahra. To his bitter disappointment, in a hard fought dash to the finish, he accidentally places first. Ali returns home where Zahra is waiting for him. However, before he can reveal to his sister his disappointment in his placement, she is called away by their mother. In a separate scene, there is a quick shot of the children's father's bicycle as he's riding home, showing a pair of white and a pair of pink shoes among his purchases. In the final shot, Ali, dejected as his sneakers are torn from the race, is shown dipping his bare blistered feet in a pool. Some versions include an epilogue, revealing that Ali eventually achieves success in a racing career.
Өндіріс
Фильм Тегеран қаласында түсірілді. Қаланың шынайы бейнесін жазу мақсатында түсіру процесі құпия сақталды. Фильмнің өндіріс шығындары 180 000 АҚШ доллары деп есептелді.
The film was shot in Tehran. It was attempted to keep the filming secret in order to capture a more realistic image of the city. The production costs have been estimated at US$180,000.
Кассалық жинақ
"Жаспан балалары" 1997 жылғы ақпанда Тегеранның "Фаджр" кинофестивалінде тұңғыш рет көрсетіліп, бірнеше ұлттық киножүлдеге ие болды. АҚШ-та 1999 жылдың 22 қаңтарында кеңінен көрсетілімге шығып, АҚШ кассасынан $933,933 табыс әкелді. Әлемдік жиынтығы $1,628,579 құрады.
Children of Heaven premiered in February 1997 at the Tehran Fajr Film Festival and was awarded several national film awards. It opened in the US on January 22, 1999, and earned a US box office total of $933,933. The worldwide total was $1,628,579.
Сыни қабылдау
Фильмге сыншылар өте жағымды баға берді. Кейбір сыншылар оны Витторио де Сиканың "Велосипед ұрылары" (1948) фильмімен салыстырды. Роджер Эберттің "Чикаго Сан Таймс" газетіндегі шолуында фильм "балаларға арналған дерлік мінсіз фильм" деп сипатталды, ол "көптеген американдық балалар фильмдеріндегі цинизм мен өткір тіл жоқ, керісінше, жақсылық пен тазалықпен жарқырайды". 1998 жылы бұл фильм "Оскар" сыйлығының "Ең үздік шетелдік фильм" номинациясына ие болған алғашқы иран фильмі болды, бірақ Роберто Бениньидің "Life Is Beautiful" итальяндық фильміне жеңілді. АҚШ-тағы кірістің көп бөлігі осы номинация жарияланғаннан кейін түсті. "Оскарға" ұсынылғаннан кейін фильм әлемдік деңгейде танымал болды және 1999-2001 жылдар аралығында бірнеше еуропалық, оңтүстік америкалық және азиялық елдерде көрсетілді. Фильм көптеген кинофестивальдарда сәтті көрсетілді және "Фаджр" кинофестивалі, Дүниежүзілік кинофестивалі, Ньюпорт халықаралық кинофестивалі, Варшава халықаралық кинофестивалі және Сингапур халықаралық кинофестивалінде жүлделер жеңіп алды. 1997 жылы Америка кино институтының фестивалінде Бас жүлдеге үміткер болды. Фильмді тамашалаған Сингапур режиссері Джек Нео мен оның әйелі балалардың бір-біріне деген махаббатын көріп, қол ұстасып жылады. "Children of Heaven" фильмі Неоға 2002 жылы түсірген "Мен ақымақ емеспін" фильмінде Сингапур жастарының мәселелерін зерттеуге шабыттандырды. Кейіннен 2009 жылы ITV телеарнасында 100 000 британдық көрермен көрді, бұл оны ITV-дегі сол жылдың ең танымал шетелдік фильміне айналдырды. 2008-2009 жылдар аралығында ITV телеарнасында фильмді барлығы қанша адам көргені белгісіз.
Critical response to the film was highly positive. Some critics compared it to Vittorio de Sica's Bicycle Thieves (1948). Roger Ebert's review in the Chicago Sun Times called it "very nearly a perfect movie for children" that "lacks the cynicism and smart mouth attitudes of so much American entertainment for kids and glows with a kind of good hearted purity". In 1998, it became the first Iranian film to be nominated for an Academy Award for Best Foreign Language Film, losing to the Italian film Life Is Beautiful by Roberto Benigni. The majority of its US earnings came after the nomination was announced. After the film had become well known worldwide due to the Oscar nomination, it was shown in several European, South American, and Asian countries between 1999 and 2001. It was successfully shown in numerous film festivals and won awards at the Fajr Film Festival, the World Film Festival, the Newport International Film Festival, the Warsaw International Film Festival, and the Singapore International Film Festival. It competed for the Grand Prize at the American Film Institute's festival of 1997. While watching the film, Singaporean filmmaker Jack Neo and his wife were moved to "holding hands and crying after seeing the love shared by the children". Children of Heaven inspired Neo to explore issues faced by Singaporean youths in his 2002 film I Not Stupid. It was later watched by 100,000 UK viewers on ITV in 2009, again making it the year's most watched foreign language film on ITV. Combined, the film drew a UK viewership on ITV between 2008 and 2009.