Кіріспе

Бағдад кафе (кейде Бағдад Кафе, Германияда «Розенхаймнан» деп аталады) – 1987 жылы ағылшын тілінде түсірілген батыс германиялық драмалық фильм. Бұл фильм АҚШ-тың Калифорния штатындағы Мохаве шөліндегі шалқар жердегі жүк көлігі тоқтағысы мен мотельде өтетін комедиялық драма. Карсон МакКаллерстің 1951 жылғы «Қайғылы кафе балладасы» повесінен шабыттанған фильмде күйеулерінен жақында ажырасқан екі әйелдің және олардың арасындағы туысқандық сезім туралы айтылады. Фильмнің АҚШ-тағы нұсқасы 95 минут, ал неміс тіліндегі нұсқасы 108 минутқа созылады. Jevetta Steele орындаған және Боб Телсон жазған «Calling You» әні 61-ші «Оскар» сыйлықтарында «Ең үздік ән» номинациясына ие болды.

Сюжет

Неміс туристері Жасмин Мюнхгстеттнер Розенхайм қаласынан күйеуімен Американың оңтүстік-батысындағы шөлді жүріп келе жатқанда дауласады. Ол машинадан түсіп, шалқары орналасқан жүк көліктері тоқтағындағы кафеге барады, оны қатал мінезді әрі тез ашуланатын Бренда басқарады. Оның күйеуі де сырттағы жанжалдан кейін оны тастап кеткен. Жасмин іргелес мотельде бөлме жалдайды. Бастапқыда шетелдікке күдікпен қараған Бренда ақырында Жасминмен дос болып, кафеде жұмыс істеуге рұқсат береді. Кафеге әртүрлі есімдермен танымал адамдар келеді, олардың ішінде бұрынғы Голливуд декораторы мен әдемі татуировка шебері бар. Бренданың ұлы фортепианода Бахтың прелюдияларын орындайды. Кафеде кездесетін әрбір адамды жанымен сезіну қабілетімен және тазалауға және әртүрлі фокус жасауға құштарлығының арқасында Жасмин кафе мен ондағы адамдарды біртіндеп өзгертеді.

Өндіріс

Сценарий режиссер Перси Адлон мен оның әйелі, продюсер Элеонораның 1984 жылы 66-шы АҚШ тас жолы арқылы жасаған саяқатынан шабыт алды. Барстоу (Калифорния) қаласы оларға "тазару орны" еске салды. Неміс тіліндегі атау – Жасминнің ағылшын тілін жетік білмеуіне байланысты әзіл: ол Розенхайм қаласынан екенін айтқысы келсе, керісінше "Розенхаймнен тыс" деп айтады, сонымен қатар бұл атау Сидни Поллактың 1985 жылы шыққан, аса танымал "Африкадан тыс" фильміне сілтеме жасайды. Фильм тізбек бойынша түсірілді. Rotten Tomatoes сайтындағы 20 рецензия негізінде 85% мақұлдау рейтингісіне ие, ал салмақты орташа көрсеткіші 6.8/10. Роджер Эберт фильмге шолуында 3½ жұлдыз берді: «[Перси Адлон] осы фильмде Еуропа мен Америка, ескі мен жаңа, шөлдің шеті – американ арманының шегі туралы бірдеңе айтады. Мен оның не екенін нақты білмеймін, бірақ бұл жайлы келеді; егер режиссер осы ерекше кейіпкерлерді жинап, олардың бір фильмде бірге не істеп жатқанын анық білсе, ол олардың жағдайындағы қызықты жайттарды табуға тым сенімді болар еді. "Бағдад кафесінің" тартымдылығы – әрбір кейіпкер мен әрбір сәт күтпеген, түсініксіз, мағынасы белгісіз және өмірмен толы». Жапондық режиссер Акира Куросава осы фильмін өзінің сүйікті 100 фильмінің бірі деп атады.

Орналасқан жері

Багдад, Калифорния, АҚШ-тың 66-шы тас жолындағы бұрынғы қала. 1973 жылы 40-шы тас жолы айналып өткеннен кейін, ол тасталып, соңында бұзылып жайылды. Қалада "Бағдад кафесі" болғанымен, фильм Багдадтан батысқа қарай 80 шақырым жердегі Ньюберри-Спрингстегі Сидвиндер кафесінде түсірілді. Кафе туристер көп баратын жерге айналды; фильмнің танымал болуын пайдаланып, оның атын Бағдад кафесі деп өзгертті. Кафе қабырғасындағы кішкентай жарнама тақтасында фильмнің актерлары мен түсіру тобының суреттері ілулі тұр.

Саундтрек

Саундтректе Боб Телсон жазған және Джевета Стил орындаған "Calling You" әні, сондай-ақ Ли Брюердің сөзі мен Боб Телсонның музыкасы бар "Бренда, Бренда" әні бар, оны Жирлин Стил орындаған, Уильям Галисонның гармоникасы қосылған. Сонымен қатар, режиссер фильмде болмаған көріністері қоса фильмнің оқиғасын баяндайтын трек те бар. Даррон Флагтың орындауында Бахтың "Жақсы темперленген клавир" атты 1-томдық шығармасынан прелюдиялар: До мажор, №1, BWV 845; До минор, BWV 846, №2; және Ре мажор, №5, BWV 850.

Үй медиасы

2018 жылы фильмнің 30 жылдығына орай StudioCanal «Бағдад кафесін» 4K сандық қалпына келтірілген нұсқада DVD және Blu-ray форматтарында қайта шығарды. 2021 жылдың сәуір айында Shout! Factory фильмді цифрлық түрде қайта жариялады.