Кіріспе
Американдық жарнамашы және тележарнаманың негізін қалаушы Россер Ривз (10 қыркүйек 1910 – 24 қаңтар 1984) – американдық жарнама шебері және тележарнаманы дамытушы; Ривз клиенттеріне миллиондаған доллар табыс әкелді. Ол төрағасы болған Тед Бейтс агенттігі бүгінде Bates CHI & Partners деген атпен сақталған.
Rosser Reeves (10 September 1910 – 24 January 1984) was an American advertising executive and pioneer of television advertising; Reeves generated millions for his clients. The Ted Bates agency, where he rose to chairman, exists today as Bates CHI & Partners.
Ерте өмір және жарнамаға кірісу
Ривз Вирджиния штатында методист дин қызметкерінің отбасында дүниеге келді және Вирджиния университетінде қысқа ғана уақыт оқыды, бірақ тыйым салынған дәуірде досының көлігін мас күйінде апатқа ұшыратып шығарылды. Бақытына орай, ол химиядан бірінші курс бойынша соңғы емтихан ретінде өткен жалпыұлттық байқаудан жүз доллар жеңіп алған еді. Басқа студенттер жаңа химиялық формулалар жазып тапсырғанда, Ривз химиядан ештеңе білмей, семестрді ішіп, билеп, құмар ойнаумен өткізгендіктен, "Химия арқылы жақсы өмір" деген эссе жазды. Кейін ол осы атауды DuPont корпорациясының жарнамалық кампаниясында пайдаланды. Жүз доллар Ричмондқа көшіп баруға жеткілікті болды, онда ол жас жеңімпаздарды жұмысқа алған жаңа банкке орналасты. Есепші ретінде нашар болғанын, бірақ сөзді өте жақсы қолданатынын түсінген соң, ол жарнама жазуды бастады. Ұзақ уақыт өтпей ол Тед Бейтспен бірге Тед Бейтс & Co компаниясын құру үшін Нью-Йоркке көшті.
Жарнама стилі
Ривз жарнаманың мақсаты – сату деп сенді. Ол жарнама немесе ролик өнімнің құндылығын немесе бірегей сату ұсынысын (немесе USP) көрсетуі керек екенін, копирайтердің тапқырлығы мен юморы емес екенін қатыстыра айтты. Оның ең әйгілі жарнамасы, басы ауруға қарсы дәрі – Анацинге арналған жарнамасы болды. Көрермендердің көбі жарнаманы жағымсыз әсерлі деп санады, бірақ ол өте табысты болды, өнімнің сатылымын үш есеге арттырды. 7 жыл ішінде 59 секундтық ролик «Желмен кеткендер» фильмі 25 жылда тапқаннан да көп ақша тапты. Оның жарнамалары ол ұсынған бірегей сату ұсынысы – өнімді неліктен сатып алу керек екенінің немесе бәсекелестерінен неліктен жақсы екенінің бір себебіне негізделді. Бұл көбінесе лозунгтер түрінде болды. Ривз ондаған лозунгтерді енгізді, олардың кейбіреулері бүгінге дейін қолданылып келеді, мысалы, M&M-нің «аузыңда ериді, қолыңда емес» лозунгі. Ол жарнамалық кампаниялар өнімдер үшін бір ғана ұранмен өзгермейтіндей болуы керек деп мәлімдеді. Bic ручкалары, Minute Maid апельсин шырыны, M&M шоколадтары, Colgate тіс пастасы және басқа да өнімдерге арналған оның жарнамаларында ұқсас әдістер қолданылды, көбінесе эффектілі демонстрациялар жасалды. Ривз жарнаманың тиімді болуы үшін шыншыл болуы керектігін айтты. Ол сатылатын өнімнің шынымен де жоғары сапалы болуын талап етті және жарнаманың ешқандай мөлшері нашар сапалы тауарларды сатуға көмектесе алмайды деп мәлімдеді. Сондай-ақ, ол жарнаманың сұраныс жоқ жерде оны жасауға қабілетті екендігімен келіспеді. Кемшіліктері бар өнімді жарнамалау тек оған қызығушылық танытқан адамдардың санын арттырады. Егер жарнама жеткілікті тиімді болса және өнім жеткілікті кемшілікке ие болса, жарнама брендтің құлауын жеделдетеді. Сол сияқты, Ривз жоқ нәрсені бірегей деп мәлімдеудің ақшаны ысырап ету екенін айтты, өйткені тұтынушылар оны тез біліп алады және брендке қайта оралмайды. Бұл маңызды, өйткені тарихи түрде байлық қайталанатын бизнестен жасалады. Ақшаны өнімге қандай да бір мағыналы артықшылықты енгізуге жұмсаған дұрыс, одан кейін оны насихаттау үшін қымбат жарнамалық кампанияны бастауға. Ривз клиенттерге бренд имиджін жарнамалаудан сақ болуға кеңес берді, өйткені бұл оның негізделген стратегиясына қарағанда сәтті болуы аз. Себебі, егер коммуникация бейнеге сүйенсе, талап нақты айтылмайды. Бейнені әрқашан әртүрлі жолмен түсіндіруге болады, олардың көпшілігі өнімге ешқандай пайда әкелмейді. Көрермен бейнені көргеннен кейін түйіндеген ой жарнамашының ниетінен мүлдем өзгеше болуы мүмкін. Басқаша айтқанда, әрбір өнімнің өзіне тән пайдалы қасиеттері бар. Көбінесе бір артықшылық басқаларынан, тіпті олардың қосындысынан да көбірек танымал. Сондықтан, ең маңызды артықшылықты адамдарға түсіндіру үшін, сенімділікке қол жеткізу және алаңдатулардан аулақ болу үшін барлық күшті жұмсау қажет. Мақсат – жарнама берушінің ниеттенгенін мүмкіндігінше көп адам қабылдауы. Бұл ең алдымен талап нақты айтылып, сенімді дәлелдермен дәлелденсе, қысқа роликте эффектілі демонстрация жасау арқылы жүзеге асырылады. Ривз 1952 жылғы сайлауға Дуайт Эйзенхауэрдің президенттік жарнамаларын жасауымен де белгілі. Ол Эйзенхауэрді ашық, мықты, бірақ достық көшбасшы ретінде көрсетті. Барлық роликтерде экранның оң жоғарғы жағында сұрақ қоятын қарапайым адам бейнеленген. Олар Эйзенхауэрге бұрылып, көз айнегін кимей, күштірек көрінуге тырысты, сол жақ төменгі жағына қарап, камераға бұрылып жауап берді. Олар Эйзенхауэрге бірнеше сағат сөйлеуге мүмкіндік беру арқылы жасалды. Кейіннен оның жауаптарына сәйкес келетін сұрақтар құрастырылды.
Кейінгі жылдар
1960 жылдары Ривздің әдістері күн жоғалта бастады. Тұтынушылар көбірек сауатты болып, қызықсыз жарнамаларды елемейтін болды, ал жарнама индустриясының өзінде Дойл Дейн Бернбахтың «Фольксваген жуқасы» үшін «Шағын ойлау» науқанынан көрініс тапқан Шығармашылық революция болды. Бұл революция оның көптеген қағидаларын қабылдамады, бірақ кейбіреулер «Шағын ойлау» Ривздің «Жарнамадағы шындық» кітабында баяндалған ережелерге сәйкес келеді деп санайды, себебі ол Кебудің ең ерекше белгісін – кішкентай мөлшері мен ерекше пішінін назарға алады. Ривз 55 жасында зейнетке шықты. Ол әрқашан осы жаста зейнетке шығуды жоспарлағанын айтты, бірақ көптеген бәсекелестері оның ықпалының азайғаны себеп болды деп ойлады. 1967 жылы ол зейнеттен шығып, Tiderock Corporation құрды, оны корпоративтік бизнес үшін «ой-қиялының орталығы» деп сипаттады. Оның жобаларының бірі – 1968 жылы Стэнли Франк жариялаған темекі шегуді қолдайтын мақаласын насихаттау болды. Бұл жарнаманы «Темір иісі» институты төледі, сондай-ақ Франкқа мақала жазу үшін де ақы төледі. Бұл сол кездегі жарнамашылар арасында кең таралған практика еді және 1960 жылдарғы бизнес этикасы тұрғысынан ешқандай ерекшелік тудырмады. Ривз 1984 жылдың 24 қаңтарында Солтүстік Каролина штатының Чапел-Хилл қаласындағы үйінде жүрек талмасынан қайтыс болды. Ол 73 жаста еді. 1950 жылдардың соңында Россер Ривз ең ірі жұлдыз рубині – 138,72 караттық жұлдыз рубинін сатып алды. Ол рубинмен бірге жүретін және оны өзінің бақыт әкелетін талсманы деп санайтын. Шри-Ланкада табылған 140 караттық рубин жұлдыздың көрінісін жақсарту үшін сәл кесілді. 1965 жылы Ривз жұлдыз рубинін Смитсониан институтына сыйға берді, қазір ол Вашингтондағы Табиғат тарихы мұражайында қойылған.
Жарияланған еңбектер
Ривз өзінің көзқарасын 1961 жылы Гарвард бизнес мектебінде әлі де оқытылатын «Рекламадағы шындық» (Knopf) атты кітабында білдірді. Ривзбен жасалған сұхбат «Реклама жазу өнері» (1965) кітабына қосылды. Оның ең маңызды еңбегі – талаптың философиясын ешкімнен бұрын нақты жеткізу және осы философияны уақыт шектеулері бар жарнамалық роликтерге қалай қолдануға болатынын көрсету болды. Ривз жақсы қабылданып, бағаланған «Попо» (Knopf) атты роман жазды, ол материалдық байлықтан бас тартып, Нью-Йорк қаласындағы Гринвич Виллиджге көшіп, поэзиясын іздеген ақын туралы. Ривз Рей Мартинмен бірлесіп Евклид пен Исаак Ньютонның геометриялық дәлелдемелерін түсіндіру үшін «The 99 Critical Shots in Pool» кітабын жазды. Россер Ривздің «E=MC2» өлеңі 1961 жылы «Фантастика мен ғылыми фантастикадан үздік туындылар, оныншы серия» жинағында жарияланды. Редакторлар былай деп мәлімдеді: «Автор – ірі корпорацияның директорлар кеңесінің төрағасы, және біз оның жұмыс күнін миллиондаған долларлық пайда мен зиянның қатал шындығына арнаған адамдағы ежелгі таңғажайлылық сезімін білудің қызықты және көңілді екенін мойындаймыз».
"The author is chairman of the board of a large corporation, and we confess we find it intriguing and comforting to know that a man whose workday is devoted to the harsh realities of multi million dollar profit and loss has in him that good old fashioned sense of wonder."