Кіріспе

Швеция патшасы Хокан Қызыл (швед. Håkan Röde) – Швеция патшасы, 11 ғасырдың екінші жартысында шамамен бес жылдай билік құрған. Ол туралы мәлімет аз, және олар көбінесе бір-біріне қайшы келеді. Швеция тарихшысы Адольф Шук, Блот-Свейн жеке патша емес, ол патша Хоканға берілген лақап ата болуы мүмкін деген пікірді айтты. Оның "Қызыл" деген аты 13 ғасырдың басында жазылған Вестготия заңдарының патшалар тізімінде кездеседі. Сол дерек көзінде ол Левен қаласында, Вестергётландта дүниеге келгендігі айтылады. Nationalencyklopedin патшалық шежіресінде Анунд Гардске есімі жоқ, ал Хокан Халстен Стенкильссонның мұрагері ретінде көрсетілген. Nationalencyklopedin сондай-ақ, 1080 жылдары ол Інг Ескімен бірлесіп билік еткен болуы мүмкін деп санайды. Encyclopædia Britannica мәліметінше: "[В]икинг дәуірінің соңында [шамамен 1050 жылға дейін] Швеция провинциялардың бос конфедерациясы болып қала берді. Ескі патшалар әулеті 1060 жылы жойылды; соңғы патшаның күйеу баласы Стенкиль 1066 жылы қайтыс болғаннан кейін азамат соғысы басталды. 1080 жылдары Стенкильдің ұлдары Инги мен Халстен билік құрды. Егер "азамат соғысы" 1066-1080 жылдар аралығындағы кезеңді дұрыс сипаттайтын болса, онда сол дәуірдің билеушілері "патша" мен "соғыс басшысы" арасындағы белгісіз жағдайда болар еді. Бұл кезеңді Швеция үшін тұтастай алғанда, патшалық биліктің тікелей жалғасуы түріндегі translatio imperii қағидасы бойынша сипаттау, ең болмағанда, жартылай болжамдық тарихи реконструкцияға негізделуі керек, және мұндай реконструкция ең кеш 13 ғасырдың басынан бастап әртүрлі бағыттарда жүзеге асты."

Бремендік Адам

Адам Бремненің Гамбург және Бремен архиепископтары тарихындағы (1070-жылдар – 1080-жылдардың басында жазылған) бір түсіндірмеде Хакан, Стенкилдің ұлы Халстен тақтан қуылғаннан кейін және Ануд Гардске де қабылданбағаннан кейін патша сайланды делінеді. Ол таққа отырғанда "жас Олофтың анасына үйленуге" міндетті болды. Адамның мәтінінде қай Олоф екені нақты көрсетілмеген, бірақ ол Норвегия королі Олав Кирре болуы мүмкін деген пікір бар, оның анасы Тора Торбергсдаттер Норвегиялық Йнглинг әулетінің туысқандық тарапынан шыққан. Бұл әлі дәлелденбегенімен, бұл неке Хоканның билігіне қолдау табу үшін саяси тұрғыдан ойластырылған қадам болғанға ұқсайды. Тарихшы Стьюре Болин, Олофтың анасы туралы бұл мәлімет Тора Торбергсдоттердің Дания королі Свейн Эстридсенге үйленгеніне қатысты және Хоканмен байланысы жоқ деп санайды. Дегенмен, Адам Бремен Свеннің сарайында Тора есімді әйелдің бар екенін айтса да, оны әйелі емес, күңі ретінде сипаттайды.

Вестроготтар заңдарының патшалық тізімі

Вестрогот заңдарына сәйкес, Хакан Қызыл Стенкилдің ілгері тұрған патшасы ретінде 13 жыл патшалық құрған. Левен иелігі де Стенкил патшасымен байланысты, бұл Хаканның сол рулық топтан шыққан болуы мүмкін екенін көрсетеді. 13 ғасырға жататын тағы бір швед патшалары тізімінде мына рет кездеседі: Стенкил, Хальстен, Нэсконунг, Блот Свейн, Хакан Қызыл (Haquinus rufus), Инге Ескі.

Руникалық тас

Ховгарденде (Маларен көліндегі Адельсо аралы, Уппланд, Швеция) табылған рун тасын қашауға бұйрық бергені Хакан Қызыл болған деп есептеледі. Бұл рун тасының Рундата каталогындағы нөмірі U 11.