Кіріспе

Шұғыл оқыту, тәжірибелік оқыту немесе медитация үшін арналған орын – А – бұл шұғыл оқыту, тәжірибелік оқыту немесе медитация үшін зал немесе орын. Бұл дәстүрлі түрде жекпе-жек өнері саласында кездеседі, бірақ медитация және бағдарламалық жасақтаманы әзірлеу сияқты басқа салаларда да көбірек таралды. Жапон тілінде бұл термин сөзбе-сөз "Жолдың орны" деген мағынаны білдіреді.

Тарих

Додзё сөзі буддизмнен шыққан. Алғашқыда додзё ғибадатханалармен байланысты болған және «жол» немесе «бағыт» деген мағынаны білдіретін қытайлық Даодан бастау алатын, «до»-ға аяқталатын жапон өнерлерінің кез келген түрін оқытуға арналған ресми орындар болды. Кейде дзен буддистері зазен медитациясын жасайтын медитация залдары да додзё деп аталды. «Зен-до» термині одан да нақтырақ және жиі қолданылады. Халықаралық Дзен қауымдастығымен байланысты еуропалық Сото Дзен топтары өз медитация залдарына сипаттама беру үшін зендоның орнына додзё сөзін қолдануды қалайды, бұл олардың негізін қалаушы ұстазы Тайсен Дешимарудың да дәстүрі болған. Жапонияда кез келген дене шынықтыру орталығы, тіпті кәсіби күрес орындары да додзё деп аталады. Ал Батыс әлемінде додзё термині (дене шынықтырумен байланысты болғанда) айкидо, дзюдо, каратэ-до сияқты жапондық жекпе-жек өнерлері үшін ғана қолданылады.

Жауынгерлік өнерде

Жапондық жекпе-жек өнерінің додзёсы ерекше саналады және оны пайдаланушылар жақсы күтімге алады. Додзёда аяқ киім киюге рұқсат етілмейді. Көптеген стильдерде әрбір жаттығу сессиясының басында және/немесе соңында додзёны тазалау рәсімі (содзи; 掃除) өткізу дәстүрлі. Регулярлы тазалаудың айқын гигиеналық пайдасынан өзге, додзёның студенттер (немесе арнайы студенттер, мысалы, учи деши) тарапынан қолдау көрсетілуі және басқарылуы керектігін нығайтуға да қызмет етеді, мектептің оқытушылық құрамы емес. Бұл көзқарас көптеген қазіргі додзёларда, оларды шағын топ немесе инструкторлар құрып, басқаратын жағдайда жоғалып кетті. Шындығында, дәстүрлі мектептерде (корю) додзёлар көбінесе жаттығулар үшін пайдаланылмайды, олар неғұрлым символдық немесе ресми шаралар үшін резервтеліп қойылады. Нақты жаттығулар әдетте сыртқы ауада немесе формалды емес жерде жүргізіледі. Көптеген дәстүрлі додзёлар белгілі бір үлгіні сақтайды, онда шомен (正面; "алдыңғы бет") және студенттер мен инструкторлардың дәрежесіне байланысты әртүрлі кіреберістер пайдаланылады. Әдетте студенттер додзёның төменгі сол жақ бұрышынан (шоменге қатысты) кіреді, ал инструкторлар жоғарғы оң жақ бұрышынан кіреді. Шоменде әдетте мүсін, гүл композициясы немесе басқа да заттар бар Шинто киелі орны орналасқан. Камиза термині "қадірлі орын" дегенді білдіреді, ал камидана термині осы киелі орнның өзін көрсетеді. Додзё ішінде басқа да артефакттар қойылған болуы мүмкін, мысалы, мектептің стиліне немесе стратегиясына рұқсат беретін канбан (看板; тақта) және тайко барабандары немесе қару-жарақ (ойорои) сияқты заттар. Додзёның аты мен додзё куны (шамамен "додзё ережелері") шоменде де айқын түрде көрсетілген болуы мүмкін. Қонақтарға олардың дәрежесі мен мәртебесіне қарай арнайы орын бөлінуі мүмкін. Қарулар мен басқа да жаттығу құралдары әдетте артқы қабырғада орналасқан.

Басқа салаларда

Доджо термині қазіргі кезде басқа да толыққанды оқу орталары үшін жиі қолданылуда.