Кіріспе
Әзіл фразасы
1982 жылғы американдық "No soap radio" ситкомы – бұл әзілдің бір түрі және сюрреалистік комедияның мысалы. Бұл әзілдің мәні – адамдарды жаңылыстыруға бағытталған ойын, онда әзілдің мәнісі түйіндемесіне ешқандай қатысы жоқ, бірақ оған қатысушылар олай емес деп әрекет етеді. Мұның мақсаты – адамды оның «түсінгендей» күлуге итермелеу немесе түсінбегені үшін күлдіру. Бұл әзіл 1950-ші жылдары Нью-Йоркте кең таралды. Түйіндемесі әлеуметтанулық және психологиялық эксперимент ретінде белгілі, әсіресе топтық психология мен сәйкестікке қысым көрсетуге байланысты. Бұл әзілдің негізгі қағидасы Аш жасаған сәйкестік эксперименттеріне ұқсас, онда адамдар өз ойларына қарамастан, көпшілікпен келісуге бейім екендігі көрсетілді.
the 1982 American sitcom
"No soap radio" is a form of practical joke and an example of surreal comedy. The joke is a prank whereby the punch line has no relation to the body of the joke, but participants in the prank pretend otherwise. The effect is to either trick someone into laughing along as if they "get it" or to ridicule them for not understanding. The joke became popular in New York in the 1950s. The punch line is known for its use as a basic sociological and psychological experiment, specifically relating to mob mentality and the pressure to conform. The basic setup is similar to the Asch conformity experiments, in which people showed a proclivity to agree with a group despite their own judgments.
Шығу тегі
"Сабын жоқ" деген тіркес 1860 жылдар шамасында алғаш рет тіркеліп, "Менде ақша жоқ" немесе "Мен сізге ақша қарызға бермеймін" деген мағынаны білдірген. Бүгінгі күні оның мағынасы "мүмкіндік жоқ" немесе "келіспеймін" болып қалыптасқан. Дегенмен, бұл тіркес 1750 жылдардың өзінде ағылшын драматургі және актері Сэмюэл Футтың өзінің бәсекелесінің жадын сынау үшін жазған әдеби ақымақтық туындысында абсурдты және қызықты контексте қолданылған: "Ол алма пісіру үшін капуста жапырағын кесу үшін баққа барды; сонда бір үлкен аю көшеден келіп, дүкенге басын соқты. – Не! Сабын жоқ па? – Сол кезде ол қайтыс болды, ал қыз шаштаразға үйленді". Эрик Партридж және Уильям Сафайр бұл тіркесті 1930 немесе 1940 жылдарға жатқызған.
Комедиялық
Практикалық әзіл ретінде, бұл әдіс анти-юмордың немесе сюрреалистік комедияның мысалы болып табылады. Қате түсініктен туындаған жағдай – топтық ойлау мен қарастыратын ортаның қысымының көрінісі, барлық әзілдің ешқандай жасырын мағынасы жоқ, түсінуге ештеңе жоқ және қызықты тұсы да жоқ болғанына қарамастан, өзгелерге ұқсауға деген құштарлықты көрсетеді.