Кіріспе
Бранцбург қарсы Хейс, 408 U. S. 665 (1972) – АҚШ Жоғарғы Сотының маңызды шешімі, онда журналистерді үлкен жюри алдында куәлік беруге шақырғанда Бірінші түзетуді қорғану ретінде пайдалану жарамсыз деп танылды. Іс 1972 жылдың 23 ақпанында қаралып, сол жылдың 29 маусымында шешім шығарылды. Журналистер 5:4 дауыспен ісін жоғалтты. Бұл іс федералды соттарда журналист үлкен жюриде қылмыстық іс бойынша куәлік беруден жалтармайды деген қағидаға сілтеме жасайды және АҚШ Жоғарғы Соты журналистік құпиялықты қарастырған санаулы істердің бірі болып табылады.
Фактілер
Пауль Бранцбург (Луисвилл) «Курьер-Журнал» газетінің қызмет барысында адамдардың гашиш жасауын және қолдануын көрді. Ол Кентуккиде есірткі қолдану туралы екі мақала жазды. Бірінші мақалада аты-жөні белгісіз адамдардың қолында гашиш ұстаған суреттері болды, ал екінші мақалада марихуана қолданушылар ақпарат көзі ретінде пайдаланылды. Бұл ақпарат көздері өздерінің атын жарияламауды сұрады. Екі мақала да құқық қорғау органдарының назарына жеткізілді. Бранцбург екі мақала бойынша да үкім шығару алдынан шақырылды. Оған ақпарат көздерін атау бұйырылды. «The New York Times» газетінің тілшісі Эрл Колдуэлл «Black Panthers» жетекшілерімен кеңінен сұхбаттасты, ал «Black Panthers» туралы бірнеше сағат бойы хабарлаған Массачусетс телеарнасының тілшісі Пол Паппас та, Бранцбургпен бірдей уақытта олардың штаб-пәтерінде бірнеше сағат өткізді. Үш тілші де өздері куә болған заңсыз әрекеттер туралы жауап беру үшін жеке-жеке үкім шығару алдына шақырылды. Олар баспасөз бостандығына сүйене отырып, жауап беруден бас тартты және соттың бұйруын орындамағандықтары үшін кінәлі деп танылды.
Шешім
Соттың шешімі күрт екіге бөлініп, Бірінші түзетудегі баспасөз тармағында репортерлік құпиялылық құқығының бар екендігіне қарсы дауыс берді. Көпшілік пікірін білдірген судья Байрон Уайт, талапкерлердің Соттан "басқа азаматтарға берілмейтін куәлік беру құқығын журналистерге беруді сұрап отырғанын, бірақ біз бұған келіспейміз" деді. Уайт мұндай құқықты мойындамау баспасөздің жаңалықтар жинау мүмкіндігін кемсіртеді деген пікірді мойындады, бірақ "елдің тарихында баспасөз ақпарат көздерін конституциялық түрде қорғаусыз жұмыс істеп келді және дамыды" деп жазды. Дегенмен, ол еркін баспасөздің маңыздылығын ескерді және журналисті сот алдында куәлік беруге мәжбүрлеудің шартын анықтау үшін Гибсон Флорида заң шығарушы тергеу комиссиясына қарсы істің үлгісін келтірді. Мұндай шақырудың негізді болуы үшін үкімет "сұраныс жасалған ақпарат пен аса маңызды және мемлекеттік мүдделер арасындағы айқын байланысты нақты дәлелдеуі керек". Жағдайды усложнитқан судья Льюис Ф. Пауэллдің қосымша пікірі болды. Ол көпшілікпен келіссе де, Пауэлл шешімнің "шектелген сипатын" атап көрсетті: Құпиялылыққа қатысты талап нақты мән-жайлар бойынша, баспасөз бостандығы мен барлық азаматтардың қылмыстық құлық туралы маңызды куәлік беру міндеті арасындағы дұрыс тепе-теңдікті табу арқылы бағалануы керек. Осы маңызды конституциялық және қоғамдық мүдделердің әрбір іс бойынша жеке қарастырылып, теңдестірілуі осындай мәселелерді қараудың дәстүрлі және бейімделген тәсіліне сәйкес келеді. Жазбаша аргументтерден кейін бірнеше күн өткен соң, және өзінің қосымша пікірін жазу алдында, Пауэлл соттың жеке кеңесінің қолмен жазылған жазбаларын дайындады. Ол сол жазбаларда былай деп жазды: Мен пікірімде сотқа дәлелдік құқыққа ұқсас құпиялылық құқығы бар екенін түсіндіремін, оны соттар жеке жағдайларда құпия ақпаратты қорғау үшін мойындап, қолдануы керек. Менің дауысым конституциялық құқықты белгілеу қажеттігіне келіспеуіме байланысты болды. (Түпнұсқа жазбалардағы баса назар)
The asserted claim to privilege should be judged on its facts by the striking of a proper balance between freedom of the press and the obligation of all citizens to give relevant testimony with respect to criminal conduct. The balance of these vital constitutional and societal interests on a case by case basis accords with the tried and traditional way of adjudicating such questions. A few days after oral argument, and before writing his concurrence, Powell prepared handwritten notes of the court's private conference to decide the disposition of the appeal. He stated in those notes:I will make clear in an opinion that there is a privilege analogous to an evidentiary one, which courts should recognize and apply on case by case to protect confidential information My vote turned on my conclusion that we should not establish a constitutional privilege. (emphasis in original notes)
Кейінгі тарихы
Пауэллдің пікірін бірнеше төменгі соттар репортерлік құқықтың бар екенін, бірақ Бранцбург ісінде оның қолданылуы орынды болмағанын көрсетеді деп түсіндірді. Zerilli v. Smith ісінде округтік апелляциялық сот репортерлік құқықтың бар екенін және оның қолданылуы екі факторға байланысты екенін мәлімдеді: (1) ізделіп отырған ақпарат даулы тарап үшін маңызды болуы керек және (2) ақпаратты басқа көзден алу мүмкін болмауы керек. Алайда, 2003 жылы McKevitt v. Pallasch ісінде судья Познер Бранцбург ісіндегі көпшіліктің пікірін растады. Бұл Ирландиядағы терроризм ісі бойынша журналистер тобының басты куәгерінің жазбаларын сотқа шақыру туралы бұйрықты тоқтатудан бас тарту туралы іс болды. Познер судья Пауэллдің ұсынған, жағдайды тепе-теңдікке келтіруді көздейтін тәсілін қолданып, былай деп жазды: Достас елдердің қылмыстық іс жүргізуіне көмектесудегі федералдық мүдде айқын; сондай-ақ, журналист құпия көздеріне құпиялылықты қамтамасыз ете алмағанда баспасөздің ақпарат жинау және жариялау қызметіне кедергі келтірілетіні де айқын. Бірақ бұл Бранцбург ісінде болды және осы істің нәтижесінен баспасөздің дереккөздерінің құпиялылығын сақтау мүддесі абсолютті емес екені көрінеді. Осы істе құпиялылыққа қатысты қандай да бір мүдде жоқ. 2004 жылдың шілдесінде Бранцбург ісі АҚШ округтік сотының бас судьясы Томас Хоган журналистерге жолданған екі сотқа шақыруды жою туралы өтінішті қабылдамаған меморандумдық қаулысында прецедент ретінде келтірілді. NBC Вашингтон бюросының бас редакторы Тим Рассерт және Time журналының тілшісі Мэтью Купер бұрынғы ЦРУ қызметкері Валерия Плеймнің жеке басын ашумен байланысты сотқа шақыруға қарсы шығып, құпия көздерін ашпау үшін Бірінші түзету құқығын пайдаланды. Хоган судья қаулысында былай деп жазды: "Бұл сот АҚШ Жоғарғы Сотының Бірінші түзетуде немесе ортақ құқықта репортерлік құқықтың бар екенін жоққа шығарғанын, соттың адал ниетпен әрекет ететін үлкен қазылар алқасының аясында, күшін жою туралы өтініштерді қабылдамайды. Азаматтық істер, қылмыстық істерге қарағанда, Бранцбург тестісіне жатпайды. 2007 жылы "Нью-Йорк Таймс" газеті судья Пауэллдің соттың жеке кеңесіндегі жазбаларын есептесу кестесіне ұқсас нысанда жариялады. Times газеті судья Пауэллдің келесідей жазғанын мәлімдеді:
Because this Court holds that the U. S. Supreme Court unequivocally rejected any reporter’s privilege rooted in the First Amendment or common law in the context of a grand jury acting in good faith, this Court denies the motions to quash. Civil cases, as opposed to criminal cases, have been held not to come under the Branzburg test. In 2007, the New York Times published Justice Powell's notes of the court's private conference on a form that looks like a scorecard. The Times purports that Justice Powell wrote the following:</blockquote>