Кіріспе

Триндидад музыка жанры

Рапсо – 1970 жылдардағы әлеуметтік толқулардың нәтижесінде пайда болған тринидадтық музыканың бір түрі. 1970 жылдары «Black Power» қозғалысы мен кәсіподақтар күшейді, олармен бірге рапсо да дамыды. Алғашқы жазбасы 1970 жылы Ланселот Лейннің «Blow Away» әні болды. Алты жыл өткен соң, Шерил Байрон (Нью-Йорк қаласындағы «Something Positive Dance Company» би тобының негізін қалаушы) калипсо тігіршегінде рапсо орындағанда сынға ұшырады; қазір оны «Рапсоның анасы» деп атайды. Оны «de power of de word in the riddim of de word» деп сипаттаған. Көбінесе туған жеріндегі сока мен калипсоның американдық хип-хоппен қосылысы ретінде қарастырылса да, рапсо – Тринидадқа тән ерекше музыка.

Тарих

Рапсо музыкасы – африкалық музыканың диаспорадағы әншілер немесе гриот дәстүрінің эволюциясы болып табылады. Оны «Калипсо поэзиясы» және «Сөздің ырғағындағы сөздің күші» деп атайды. Рапсо – Тринбагон музыкасының поэтикалық «рэп» түрі, калипсо мен сока музыкасының келесі эволюциялық қадамы. Бұл сондай-ақ Тринидад карнавалындағы дәстүрлі маскарад кейіпкерлерінің өнер көрсету элементтерінің ауызша дәстүрінен де бастау алады. Традициялық маскарад кейіпкерлері, мысалы, Түн ортасындағы қарақшы, Пьерро Гренада және Жабайы үндістер, әрқайсысының ежелгі африкалық маскарад және поэзиялық дәстүрлерді еске түсіретін ерекше поэтикалық және музыкалық сөздері бар. Рапсо осы формалардың көптеген ырғақты және өнер көрсету элементтерін қабылдады. Рапсо музыкасының алғашқы толқыны 1960 жылдардың соңында оның негізін қалаушы Ланселот Лейннің рапсоны ойлап табуымен пайда болды. Екінші толқын 1970 жылдардың соңында Шерил Байронмен болды, ол калипсо шатырларында осы музыканы орындаған алғашқы әйел болды, ал 1980 жылдардың басында Brother Resistance және Network Rhythm Band, сондай-ақ Brother Cetewayo және Brother Book сияқты басқа да әртістермен бірге өрістеді. Бұл толқын рапсо музыкасын Тринидад пен Тобагода және әлемдік музыкада кеңінен таныстырды. Рапсоның үшінші толқыны 1990 жылдардың басында Kindred, Homefront және Boyz 'N The Road сияқты жас топтардың пайда болуымен болды. Олар «Кискади Караваны» деп аталатын музыкалық қозғалыстың бір бөлігі болды, оны бизнесмен Роберт Амар басқарды, ол Тринидад пен Тобагоның жас музыкалық генийін ашуға өз қаржысын жұмсады. The Karavan рапсо сияқты «дәстүрлі» формаларды алып, оларды қазіргі заманғы өндіріс және насихаттау әдістерімен Тринидад пен Тобагоның стадиондарына жеткізу арқылы Тринидад музыкасына революция жасады. Бұл мүмкіндік көптеген таланттарды ашты және бірқатар әншілік музыкалық синглдарды жасады. Kindred супер тобының «This Trini Could Flow» әні рапсоны 21 ғасырға енгізіп, оны хип-хоп пен денсхоллға теңестірілетін музыкалық форма ретінде бекітті. Қазіргі заманғы рапсо музыкасын американдық рэп музыкасына балама Тринбагондық эквивалент ретінде сипаттауға болады, өйткені Boyz 'N The Road және Khay (Boyz 'N The Road) сияқты топтар R&B және джазбен біріктірілген қазіргі заманғы американдық хип-хоп музыка мәдениетіне көбірек әсер еткен соққылар мен ырғақтарды өндіреді және орындайды, дәстүрлі немесе «Roots» рапсодан (калипсо және сока музыкасымен) өзгеше. Дегенмен, дәстүрлі рапсо Kindred және 3 Canal супер топтарының калипсо және сока музыкасының ықпалымен тепе-теңдікті сақтап, өмір сүруін жалғастыруда.

Рапке калипсо әсері

Хип-хоптың негізгі элементтері – мақтанғаныш рэптер, қарсыластық топтар, қалалық жарыстар және саяси түсініктемелер – Тринидад музыкасында 1800 жылдардың өзінде-ақ болған, бірақ олар 1920 және 1930 жылдарға дейін коммерциялық жазбалар түріне жеткен жоқ. Калипсо, басқа музыка түрлері сияқты, 1950 және 1960 жылдарға дейін де дамып келді. Рок-стейди және регги топтары өз музыкаларын ұлттық, тіпті халықаралық қара қарсылықтың бір түріне айналдыруды көздегенде, калипсоның мысалын алды. Калипсоның өзі, ямайкалық музыка сияқты, "ерсіздік" және жыныстық меңзеулерге толы мақтаншаңдық және тост әндерінің басымдылығы мен көкейкесті, саяси, "ояң" стиль арасында ауысып отырды.

Терминология

Рэпсо термині 1980 жылға дейін ойлап табылмаған. Осы жылы революциялық Network Riddim Band тобы екі декламатор – Brother Resistance және Brother Shortman қатысқан Busting Out атты туындысын жариялады. Бастапқыда Қара күш қозғалысының балалары бұл өнер түрінде басымдық танытты, бірақ 1990 жылдары жас артистер оны қабылдап, дамыта бастады. Олардың ішінде Kindred, Homefront, 3 Canal және Ataklan топтары ең маңыздыларын құрады.