Кіріспе

Бояу түрі

Гуашь (/ɡ//u/'/A://ʃ//, /ɡ//w//A://ʃ/; ɡwaʃ), денелі бояу немесе жарық өткізбейтін акварель – табиғи пигмент, су, байланыстырғыш зат (әдетте арабика немесе декстрин), және кейде қосымша инерт материалдан тұратын су негізді бояу. Гуашь жарық өткізбейтіндей етіп жасалған. Гуашьтың тарихы ұзақ, ол кем дегенде он екі ғасырдан бері қолданылып келеді. Оны коммерциялық суретшілер плакаттар, иллюстрациялар, комикстер және басқа да дизайндық жұмыстар үшін ең көп пайдаланады. Гуашь акварель сияқты, қайтадан суланып, кептіргенде матовый болады, сондай-ақ бояу қағазға сіңіп кетуі мүмкін. Ол акрил немесе майлы бояуларға ұқсас, себебі әдетте жарық өткізбейтін стильде қолданылады және беткі қабатты қалыптастыра алады. Көптеген акварель бояуларын өндірушілер гуашьты да шығарады, және оларды бірге қолдануға болады.

Сипаттама

Гуашь бояуы акварельге ұқсас, бірақ ол мөлдір емес болу үшін өңделген. Акварельдегідей, байланыстырғыш зат дәстүрлі түрде арабика желімі болған, бірақ он тоғызыншы ғасырдың соңынан бастап арзан түрлері сары декстрин қолданады. Бояу паста түрінде сатылса, мысалы, түтікшелерде, декстрин көбінесе бірдей көлемдегі сумен араластырылады. Гуашь әдетте кепкен кезде ылғал болғандағы түсінен өзгеше болады (ақшыл түстер көбінесе қараңғырақ кепсе, ал қара түстер ақшыл кепсе), бұл бірнеше сурет салу сеансынан кейін түстерді дәл келтіруді қиындатады. Оның жылдам жабылу қабілеті мен толық жасыру мүмкіндігі гуашьті акварельге қарағанда тікелей сурет салу техникасына көбірек бейімдейді. Бұл мүмкіндікті "en plein air" суреттері пайдаланады, сондай-ақ Дж.М.У. Тернердің туындылары да. Гуашь қазіргі кезде коммерциялық суретшілер плакаттар, иллюстрациялар, комикстер және басқа да дизайндық жұмыстар үшін кеңінен қолданады. Көптеген 20-ғасырлық анимациялар оны түстің мөлдір еместігін жасау үшін қолданды, ал фон үшін акварель бояуы қолданылды. Гуашты "постерлік бояу" ретінде пайдалану оның жылдамдығы үшін ыңғайлы, себебі бояу қабаты судың салыстырмалы түрде жылдам булануы арқасында толығымен кепті. Гуашты қолдану тек щетка мен акварель қағазын пайдаланатын негізгі мөлдір емес сурет салу техникаларымен ғана шектелмейді. Оны көбінесе аэрографпен де қолданады. Барлық бояу түрлері сияқты, гуашь та Брайль қағазынан картонға дейінгі ерекше беттерде қолданылған. Дәстүрлі қолданыстың бір түрі – Анри Матисс жасаған гуашь-декупелер (кесілген коллаждар) әдісі. Оның "Көк жалаңаш" сериясы осы техниканың жақсы мысалы. Бояу құрамының жаңа нұсқасы – акрилді гуашь.

Тарих

Гуашьтың бір түрі бал немесе трагакант желімін байланыстырғыш ретінде қолданылған. Ол сондай-ақ Еуропаның көркем әшекейленген қолжазбаларында, әрі парсы миниатюраларында қолданылған. Олар көбінесе «акварель» деп сипатталғанымен, парсы және моғол миниатюралары көбінесе гуашьтың нақты мысалдары болып табылады. Гуашь термині итальян тіліндегі «гуаццо» сөзінен шыққан, сондай-ақ осы мөлдір емес техниканы қолданатын суреттерді де білдіреді. «Гуаццо» сөзі итальян тілінде «балшық» деген мағынаны білдіреді және бастапқыда 16 ғасырдың басында майлы бояуды темпера негізіне жағу тәсіліне қолданылған. Бұл бояуға матовый эффект беретін. 18 ғасырда Францияда гуашь термині мөлдір емес су бояуына қолданылды. 18 ғасырда гуашь көбінесе аралас техникада, пастель суреттеріне әрі қарай нақты бөлшектер қосу үшін пайдаланылды. Гуашь әдетте арабика қышқылы негізіндегі акварельді бояуларды мөлдір емес ақ пигментпен араластыру арқылы жасалатын. 19 ғасырда акварельді бояулар өнеркәсіптік түрде түтікшелерде шығарыла бастады және осы мақсат үшін қораптарға «қытай ақ» түтікшесі қосылды. Гуашь көбінесе 19 ғасыр суреттерінде акварельмен, жиі сиямен немесе қарындашпен бірге қолданылды. Сол ғасырдың соңында сәндік мақсаттар үшін «постерлік бояу» (АҚШ-та осылай белгілі) жаппай өндірілді, ол әлдеқайда арзан декстрин байланыстырғышына негізделген. Ол банкаларда немесе сумен араластырылатын ұнтақ түрінде сатылатын. Декстрин тері желіміне немесе өлшемге негізделген ескі бояу түрлерін ығыстырды. 20 ғасырда гуашь көбінесе жоғары сапалы көркем мақсаттар үшін түтікшелерде арнайы өндіріле бастады. Бастапқыда байланыстырғыш ретінде арабика желімі қолданылған, бірақ көп ұзамай декстринге негізделген арзан брендтер пайда болды, сондай-ақ балаларға арналған бояулар да.

Акрилден жасалған гуаша

Бұл бояудың салыстырмалы түрде жаңа нұсқасы – акрилді гуашь. Оның жоғары концентрацияланған пигменті дәстүрлі гуашьқа ұқсас, бірақ дәстүрлі гуашь арабикамен араластырылатын болса, акрилді гуашь акрил негізіндегі байланыстырғыш затпен араластырылады. Ол ылғал болғанда суда ериді, ал құрғағанда матовый, жартылай өткізбейтін және суға төзімді бетке айналады. Акрилді гуашь акрилді бояудан айырмашылығы, оның құрамында матовый әсерді қамтамасыз ететін қосымша заттар бар.