Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс этнологы және археологы (1873–1938)
German ethnologist and archaeologist (1873–1938)
Лео Виктор Фробениус (29 маусым 1873 – 9 тамыз 1938) – неміс этнологы және археологы, өзіндік білім алған және неміс этнографиясының көрнекті тұлғасы.
Leo Viktor Frobenius (29 June 1873 – 9 August 1938) was a German self taught ethnologist and archaeologist and a major figure in German ethnography.
Өмір
Ол Берлинде прус офицерінің ұлы ретінде дүниеге келді және Италияның Пьемонт аймағындағы Биганзоло қаласында қайтыс болды. 1904 жылы Конгодағы Касаи ауданына жасаған алғашқы экспедициясы кезінде ол Африка Атлантидасы теориясын қалыптастырды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1916-1917 жылдар аралығында Лео Фробениус Румынияда шамамен бір жыл өткізді, ғылыми мақсаттармен неміс армиясымен бірге саяхаттады. Оның командасы елде археологиялық және этнографиялық зерттеулер жүргізді, сондай-ақ Слобозия тұтқын лагерінің этникалық құрамы әртүрлі тұтқындарының күнделікті өмірін құжаттады. Осы кезеңге қатысты көптеген фотосуреттер мен суреттер Фробениус институтының бейне архивінде сақталған. 1918 жылға дейін ол Батыс және Орталық Судан, сондай-ақ Солтүстік және Солтүстік-Шығыс Африкада саяхаттады. 1920 жылы Мюнхенде Мәдени морфология институтын құрды. Фробень Франкфурт университетінде оқытушылық етті. 1925 жылы қала оның 4700-ге жуық ежелгі африкалық тас суреттерінен тұратын жинағын сатып алды, ол университет этнология институтында сақталды және 1946 жылы оның құрметіне Фробениус институты деп аталды. 1932 жылы Франкфурт университетінің құрметті профессоры, ал 1935 жылы қалалық этнографиялық мұражайдың директоры болды.
He was born in Berlin as the son of a Prussian officer and died in Biganzolo, Lago Maggiore, Piedmont, Italy. He undertook his first expedition to Africa in 1904 to the Kasai district in Congo, formulating the African Atlantis theory during his travels. During World War I, between 1916 and 1917, Leo Frobenius spent almost an entire year in Romania, travelling with the German Army for scientific purposes. His team performed archaeological and ethnographic studies in the country, as well as documenting the day to day life of the ethnically diverse inmates of the Slobozia prisoner camp. Numerous photographic and drawing evidences of this period exist in the image archive of the Frobenius Institute. Until 1918 he travelled in the western and central Sudan, and in northern and northeastern Africa. In 1920 he founded the Institute for Cultural Morphology in Munich. Frobenius taught at the University of Frankfurt. In 1925, the city acquired his collection of about 4700 prehistorical African stone paintings, kept at the University's institute of ethnology, which was named the Frobenius Institute in his honour in 1946. In 1932 he became honorary professor at the University of Frankfurt, and in 1935 director of the municipal ethnographic museum.
Теориялар
Фробениус Ричард Андре мен оның ұстазы Фридрих Ратцельдің ықпалында болды. 1897/1898 жылдары Фробень бірнеше "мәдени шеңберлерді" (Kulturkreise) анықтады, олар диффузия немесе басып алу арқылы тараған ұқсас белгілері бар мәдениеттер еді. Бернхард Анкерман да осы салада маңызды рөл атқарды. 1904 жылдың 19 қарашасында Берлин антропология, этнология және тарихқа дейінгі кезеңді зерттеу қоғамының тарихи жиналысы өтті. Онда Фриц Грейбнер "Океаниядағы мәдени циклдар мен мәдени қабаттар" тақырыбында баяндама жасады, ал Бернхард Анкерман "Африкадағы мәдени циклдар мен мәдени қабаттар" тақырыбында лекция оқыды. Күні бүгінге дейін Берлин этнографиялық мұражайының екі көмекшісінің осы лекциялары мәдени тарихты зерттеудің бастауы деп есептеледі, бірақ шындығында Фробеньдің "Der Ursprung der afrikanischen Kulturen" кітабы осы құрметке лайық болуы мүмкін. Фробень өзінің "паидеума" терминімен белгілі бір экономикалық құрылымдарға тән гештальт, мағына жасау жолын (Sinnstiftung) сипаттауға тырысты. Осылайша, Франкфурт мәдени морфологтары аңшылар, ерте егіншілер, мегалиттерді салғандар немесе қасиетті патшалардың дүниетанымын қайта құруға ұмтылды. Мәдениеттің тірі организм ретіндегі осы тұжырымын оның ең адал шәкірті Адольф Элегард Дженсен жалғастырды және оны этнографиялық зерттеулерінде пайдаланды. Бұл идея Освальд Шпенглердің теорияларына да әсер етті. Оның Дуглас Фокспен бірлескен еңбектері арқылы кейбір африкалық дәстүрлі әңгімелер мен эпостар еуропалық әдебиетке енді. Бұл әсіресе Фробень Малиде кездескен Батыс Африканың эпостық жырларының бірі – Гассирдің лютніне қатысты. Езра Паунд 1920 жылдардан бастап Фробеньмен хат алмасып тұрды, бастапқыда экономикалық мәселелер бойынша. Осы байланыс арқылы оқиға Паундтың "Cantos" поэмасына енді. 1930 жылдары Фробень жоғалған Атлантида құрлығының бар екенін дәлелдегенін мәлімдеді.
Frobenius was influenced by Richard Andree, and his own teacher Friedrich Ratzel. In 1897/1898 Frobenius defined several "culture circles" (Kulturkreise), cultures showing similar traits that have been spread by diffusion or invasion. Bernhard Ankermann was also influential in this area. A meeting of the Berlin Society for Anthropology, Ethnology and Prehistory was held on November 19, 1904, which was to become historical. On this occasion Fritz Graebner read a paper on "Cultural cycles and cultural strata in Oceania", and Bernhard Ankermann lectured on "Cultural cycles and cultural strata in Africa". Even today these lectures by two assistants of the Museum of Ethnology in Berlin are frequently considered the beginning of research on cultural history, although in fact Frobenius' book "Der Ursprung der afrikanischen Kulturen" could claim this honour for itself. With his term paideuma, Frobenius wanted to describe a gestalt, a manner of creating meaning (Sinnstiftung), that was typical of certain economic structures. Thus, the Frankfurt cultural morphologists tried to reconstruct "the" world view of hunters, early planters, and megalith builders or sacred kings. This concept of culture as a living organism was continued by his most devoted disciple, Adolf Ellegard Jensen, who applied it to his ethnological studies. It also later influenced the theories of Oswald Spengler. His writings with Douglas Fox were a channel through which some African traditional storytelling and epic entered European literature. This applies in particular to Gassire's lute, an epic from West Africa which Frobenius had encountered in Mali. Ezra Pound corresponded with Frobenius from the 1920s, initially on economic topics. The story made its way into Pound's Cantos through this connection. In the 1930s, Frobenius claimed that he had found proof of the existence of the lost continent of Atlantis.