Кіріспе

Австриялық публицист және экстрасенс (1889–1933)

Эрик Ян Ханюссен, туған Герман Штайншнайдер (2 маусым 1889 – 25 наурыз 1933), австриялық еврей публицист, шарлатан және экстрасенс-орындаушы. Өмірінде гипнотизер, менталист, оккультист және астролог ретінде танылған Ханюссен Веймар Республикасында және нацистік Германияның басында белсенді болды. Ол Адольф Гитлерге сахналық өнер мен драматикалық эффектке қол жеткізуді үйреткен деген қауесет бар. Ханюссеннің әкесі Зигфрид Штайншнайдер (1858–1910) – актер және синагогтың күзетушісі, Вена қаласында (Австрия) әнші Антони Джули Кохнға үйленген. Ханюссеннің ата-анасы актерлік және музыкалық труппалармен бірге Австрия мен Италияны үнемі аралап, Ханюссенді де өздерімен бірге алып жүрген.

Мансап

21 жасында Ханюссен Der Blitz газетінің бас репортері болды. Кейіннен Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде әскерге шақырылды. Ханюссен мен Гитлер арасындағы кездесулер туралы көп әңгімелер бар, соның ішінде 1932 жылдың қарашасындағы сайлау алдындағы кездесу, онда Ханюссен Гитлерге халықты басқару тәсілдерін, яғни ым-ишаралар мен драмалық үзілістерді үйретті. Ханюссен басқа да маңызды нацистік шенеуніктерге жақын болды, оларға ол жиі ақша қарыз беретін, олардың ішінде Вольф Генрих Граф фон Хеллдорф, Карл Эрнст және Фридрих Вильгельм Ост болды. Психоаналитик доктор Уолтер Лангер 1943 жылы АҚШ-тың стратегиялық қызметтер бюросы (OSS) үшін Гитлердің психологиялық профилін жасады. Профильде Ханюссен туралы мынандай сілтеме бар: "1920-жылдардың басында Гитлер [Ханусен] есімді адамнан үнемі сөйлеу өнері мен жаппай психология сабақтарын алды, ол сонымен қатар тәжірибелі астролог және жосықшы болды. Ол Гитлерге кездесулерді дұрыс ұйымдастырудың маңыздылығын үйреткен өте тапқыр адам еді". 1931 жылы Ханюссен Бреслау қаласындағы баспахананы сатып алып, оккульттік журнал, сондай-ақ астрологиялық бағаналары бар танымал екі апталық берлиндық таблоид – Hanussen Magazin және Bunte Wochenschau жариялай бастады. Ол баспа және сахналық қойылымдарынан түскен табысын "Оккульттік сарай" деп аталатын сарай сатып алуға жұмсады, оны қайта жаңартып, жосық айту ойындары үшін сәнді, интерактивті театрға айналдырды. Қонақтар үлкен дөңгелек үстелдің айналасында отырып, қолдарын төменнен жарықтандырылған символдары бар шыныға қоятын. Бөлмедегі жарық сеанс сияқты төмендетілетін, ал түрлі айла-шарғылар Ханюссеннің қонақтарға пайғамбарлықтарын айтуын ерекшелендіретін. Ол сол кездегі адамдардың өміріндегі оқиғаларды болжады, бірақ Германияның болашағын болжағанда дау туды. Ол табысқа жетті, әр түрлі шараларда үнемі сұранысқа ие болды және толық уақытты жеке қызметкері болды. Альфред Нойбауэр, танымал автожарыс командасының менеджері, өзінің "Speed Was My Life" атты автобиографиясында (алғаш рет 1960 жылы ағылшын тілінде жарияланған) Ханюссен туралы айтады. "Пайғамбарлық орындалды" деген тарауда ол 1932 жылдың мамыр айында Германиядағы AVUS жарысы алдында Ханюссеннің айтқан болжамын сипаттайды. Рокси барында басқа жүргізушілермен бірге отырғанда Нойбауэр Ханюссенді келесі күнгі жарыстың жеңімпазын болжауға шақырды. Бірнеше рет әзілдескеннен кейін Ханюссен қағазға екі жүргізушінің атын жазып, бүктеп, конвертке салып қойды. Конверт барменге тапсырылды және жарыстан кейін ғана ашуға бұйрық берілді. Ханюссен: "Біздің арамыздағы біреуі ертең жеңіске жетеді, екіншісі қаза табады. Екі есімнің де аты осы конвертте жазылған" деді. Жарыс барысында жүргізуші, Лобковичтің принці Джордж Кристиан қаза тауып, ал Манфред фон Браухич жеңіске жетті. Жарыстан кейін Нойбауэр конвертті ашып, ішінде сол есімдерді тапқанын айтады. Бірнеше күннен кейін берлиндегі газет Ханюссеннің неміс автомобиль клубынан ханзада Лобковичті жарысқа қатыспауға көндіруге тырысқанын, бірақ клубтың шенеуніктері ешқандай шара қабыланбағанын хабарлады.

Рейхстагтағы өрт және қастандық

Рейхстагтың өртенуін болжауы – Германияның жаңа тағайындалған канцлері Адольф Гитлердің 1933 жылы абсолютті билікті қолға алуына жағдай жасаған шешуші оқиға – Ханюсеннің ең әйгілі болжауы болды. Бұл, сондай-ақ, оның өліміне аз уақыттан кейін әкелген құпия ақпаратты дұрыс есептемеуі болуы мүмкін. Ханюсен 1933 жылдың 25 наурызында, күдік туғызбай, SA тобының мүшелерімен өлтірілді және Берлиннің шетіндегі далаға, Стахнсдорфқа жақын жерге асығысқан түрде жерленді. Ол Фюрердің назары үшін Герман Геринг пен Йозеф Геббельске бәсекелес болуы мүмкін, бұл оның өліміне де себеп болуы мүмкін. Ханюсеннің денесі бір айдан астам уақыттан кейін табылған. Оның Рейхстаг өртіне қатысы болуы мүмкін деген негізсіз мәлімдемелер бар, ол гипноз арқылы өрт сөндіруші Марин ван дер Люббеге осы әрекетті жасауға бағыт берген деген болжам бар. Эрик Ян Ханюссен Берлинге жақын орналасқан Штайнсдорфтың Зюдвесткирххоф бейістігінде жерленген.

Жеке өмір

1920 жылы Ханюсеннің бірінші әйелі Терезия Люкшнен қызы Эрика Фукс Штайншнайдер дүниеге келді. Олар ажырасқаннан кейін Терезия жас қызымен бірге Италияның Мерано қаласына көшіп, соңында пиво қайнату компаниясының мұрагері Фукс мырзамен танысып, үйленді, бірақ кейін ажырасты. Ханюсеннің 1922 жылы бір әйелден туған ұлы болған болуы мүмкін. Ол ұл, Герхард Белгард, жетімдер үйіне берілді және соғыстан аман қалды. Кейіннен ол өзін Ханусен II деп атап, экстрасенс ретінде белгілі болды.

Роман

El mentalista de Hitler (2016) - Уругвайлық автор Гервасио Посадастың испан тілінде жазған, Эрик Ян Ханусеннің нақты өмірбаянына тығыз негізделген "тарихи нуар" романы.