Барселонаның Ла Рамбла көшесі

Кіріспе

Испанияның Барселона қаласындағы Ла Рамбла – Барселонаның орталық бөлігіндегі ең танымал көше. Ағаштармен қапталған жаяу жүргіншілерге арналған көше, ол қала орталығындағы Каталония алаңы мен Порт-Веллдегі Христофор Колумб монументін байланыстырады. Ла Рамбла шығысында Барри Готик және батысында Эль Равал аудандарының шекарасын құрайды. Ла Рамбла, әсіресе туристік маусымның қызу шағында, көп адаммен толы болуы мүмкін. Онда тамақтанатын орындар, дүкендер, базарлар және мәдени орталықтар орналасқан.

Бағдарлау

Ла Рамбланы бірнеше қысқа көшелердің тізбегі деп қарастыруға болады, олардың әрқайсысының өзіндік атауы бар, сондықтан көпше түрі – Лес Рамблес (алғашқы каталон тіліндегі атауы; испан тілінде – Лас Рамблас). Көше кезегімен мынадай аталады:

Рамбланың оңтүстік жағында Кристофер Колумб ескерткіші мен Порт Велл орналасқан, ол Барселонаның ескі порты, қазір көбінесе демалыс кемелеріне берілген. Рамбланың портқа жақын бөлігінде Корольдік кемежайлар орналасқан, онда Жерорта теңізіндегі теңіз тарихына арналған теңіз мұражайы бар. Бұл жер көбінесе құрғақ, бірақ көктем және күз айларында Колсерола төбелерінен ағып келетін мол жаңбыр суын қабылдауға арналған маңызды дренаж болып табылады. (Рамбла, араб тіліндегі رمل 'құм' сөзінен шыққан, каталон тілінде "вади" деген мағынаны білдіреді. Израильдегі Рамла қаласының аты да осы түбірден келген). Ол солтүстік-шығыс жағындағы қабырғалы қаланы оңтүстік-батыстағы Эль-Равал ("қала шеті") елді мекендерінен бөліп тұрды. 1377 жылы Ла Рамбла мен Эль-Равалды қамту үшін қала қабырғаларын кеңейту жұмыстары басталды. 1440 жылы өзеннің ағысы жаңа қабырғалардың сыртына бұрылып, Ла Рамбла бірте-бірте көшеге айнала бастады. Келесі ғасырларда Ла Рамбла Барселонаның қалалық өмірінің маңызды орталығына айналды, мерекелерге, базарларға және спорттық іс-шараларға арналған ұзын және кең жол ретінде пайдаланылды. Осы кезеңде көше бойында бірнеше ірі діни орындар салынды. Оларға иезуиттердің Бейт-Лехем монастыры мен колледжі (1553) кіреді, оның ішінде кейінгі шіркеуі ғана сақталған; қазіргі Бокерия базары орналасқан жерде кармелиттердің Сент-Жозеф монастыры; және көшенің төменгі бөлігінде капуцин монастыры. Соңғы ғасырлардағы түрлі қақтығыстар Ла Рамбланың діни ғимараттарына зиян келтірді, ең ірілері – 1835 жылғы Сент-Джеймс түніндегі көтеріліс, онда революционерлер монастырлар мен шіркеулерді өртеп, көптеген монахтарды өлтірді; және 1936–1939 жылдардағы Испания азамат соғысы, Барселона анархистердің бақылауына өткен кезде, олар қайтадан діни ғимараттар мен қызметкерлерін нысанаға алды, сонымен қатар Франко тарапынан жасалған артиллериялық және әуе шабуылдарынан зардап шекті. 2010 жылға дейін Rambla dels Estudis ашық ауада құстар мен басқа да кішкентай үй жануарларына арналған базар болып келді. Алайда, жануарларды қорғау заңдары нарықтың жұмысын жалғастыруын қиындатты. Заңнамамен күрескеннен кейін, нарық жабылуға мәжбүр болды. 2017 жылдың 17 тамызында Ла Рамбланың жаяу жүргіншілер жолында террористік шабуыл жасалып, көлік қасақана айдалып, көптеген адамдар зардап шекті, нәтижесінде 15 адам қаза тауып, кем дегенде 100 адам жарақаттанды.

At the southern end of the Rambla is the Christopher Columbus Monument and the Port Vell, the old port of Barcelona, now largely given over to pleasure craft. Near to the port end of the Rambla are the Royal Dockyards , which house a maritime museum specifically devoted to naval history in the Mediterranean. usually dry but an important drain for the heavy rainwater flowing from the Collserola hills during spring and autumn. (Rambla, from the Arabic رمل 'sand', is Catalan for "wadi". The name of the city of Ramla in Israel is derived from the same origin). It separated the walled city on its north east bank from the settlements of El Raval ("the suburb") on its south west. In the year 1377, construction started on an extension of the city walls to include La Rambla and El Raval. In 1440, the stream was diverted to run outside the new walls, and La Rambla gradually started turning into a street. Over the next few centuries, La Rambla became an established center of Barcelona's urban life, serving as a long wide thoroughfare used for festivals, markets, and sports. Several large religious establishments were also built along the street during this period. These include the Jesuit Bethlehem monastery and college (1553), of which just the later church remains; the Carmelite St. Joseph's monastery, on the site of the current Boqueria market; and a Capuchin monastery at the lower end of the street. Various conflicts over recent centuries took their toll on La Rambla's religious buildings, most notably the St. James's Night riots in 1835, when revolutionaries burned the monasteries and churches and killed a number of friars; and the Spanish Civil War in 1936–39, when Barcelona came under the control of anarchists who again targeted religious buildings and personnel, as well as being damaged by artillery and air attacks on the area from pro Franco forces. Until 2010, the Rambla dels Estudis was the site of an open air market for caged birds and other small pets. However animal protection laws made it difficult for the market to continue. After years of fighting the legislation, the market was forced to close. On 17 August 2017, many people were struck by a van deliberately driven down the sidewalk on La Rambla in a terrorist attack, causing 15 deaths and at least 100 injuries.

Көрікті жерлер

Ла Рамбланың ағаштармен қапталған орталық серуендемесі күндіз және түнгі уақытқа дейін адамдарға толы болады. Оның бастапқыда су арнасы болғандығы төселген жолдың дизайнында көрініс береді, ол су сияқты толқындағандай көрінеді. Серуендеме бойында газеттер мен сувенирлер сататын киосктер, гүл сататын киосктер, көше саудагерлері, артистер, сондай-ақ тротуардағы кафелер мен барлар орналасқан. Серуендеме ішінде Жоан Мироның мозаикасы және Фонт-де-Каналетес – танымал кездесу орны бар бірнеше маңызды көрікті жерлер де орналасқан. Рамбла бойында Виррейна сарайы және Лисеу театры (lang es) сияқты тарихи ғимараттар орналасқан, онда опералар мен балеттер қойылады. Ла Бокерия базары Рамбладан басталады және қаланың ең танымал туристік орындарының бірі болып табылады, онда өте алуан түрлі тауарлар ұсынылады.

Қайта дамыту

2017 жылы Барселона қаласы атақты көшені қайта дамыту жоспарын, оған жаңа бейне және мақсат беру мақсатында мақұлдады. Қайта дамыту жұмыстары 2022 жылдың соңында басталуы тиіс. Қайта дамытуға бөлінген бюджет шамамен 45 миллион еуроны құрайды және кезең-кезеңмен жүзеге асырылады. Автокөлік жолақтарының санын азайту арқылы жаяу жүргіншілерге көбірек орын босатылады. Көлік қозғалысы да қызметтік көліктерге және жергілікті тұрғындарға ғана шектеледі. Басты мақсат – жергілікті халық пен туристер үшін тартымды "жасыл аймақ" құру.