Терри Пратчетт әлемінен Анк-Морпорк қалалық күзеті

Кіріспе

Терри Пратчеттің Диск әлемі романдарынан ойдан шығарылған ұйым.

Анк-Морпорк қалалық күзеті – ағылшын жазушысы Терри Пратчеттің Диск әлемі сериясындағы Анк-Морпорк қаласының полиция күштері. Сегіз фантастикалық роман мен бір қысқа әңгімеден тұратын серияда Күзеттің өсуі, дамуы және ішкі құрылысы зерттеледі. Романдарда көбінесе Күзет командирі Сэм Ваймс басты кейіпкер ретінде бейнеленеді және олардың сюжеті қылмыстық романның жалпы қалыбын алады: әрқайсысында Күзетке құпия қылмысты ашу тапсырылады. Жариялану ретімен: «Күзетшілер! Күзетшілер!» (1989); «Қиянат театры» (1993) (қысқа әңгіме); «Қарулы адамдар» (1993); «Сазды аяқтар» (1996); «Джинго» (1997); «Бесінші піл» (1999); «Түнгі күзет» (2002); «Thud!» (2005); «Snuff» (2011).

Күзет және оның жеке құрамы басқа Диск әлемі романдарының көпшілігінде де, әсіресе Анк-Морпорк қаласында өтетін романдарда әлдебір түрінде кездеседі. «The Watch» 2021 жылғы фантастикалық полициялық телесериалына да еркін шабыт берді. Алайда, Терри Пратчеттің «City Watch Discworld» кітаптарындағы кейіпкерлермен тікелей байланыс жоқ, сондай-ақ оқиға орны мен кейіпкерлердің ерекшеліктері кітаптардағыдай емес, көптеген Диск әлемі жанкүйерлерінің наразылығын тудырды және дұрыс пайдалану мен сілтемелерді бағалайтындардың ашуын қоздырды. Режиссердің түсірілімге кіріспес бұрын кітаптарды оқымағанын мойындауы көптің сынауына түсті.

Стиль

Пратчетт сағаты қала сағаты кейіпкерлерінің "келіп, қаза болып, немесе қашып кететін" ежелгі фантастикалық дәстүрдің бір бөлігі ретінде сипатталған. Пратчетттың осы дәстүрге қатысты көзқарасы алғашқы романдардағы пародиден кейінгі романдардағы "терең сатираға" дейін өзгерген.

Роман сюжеті бойынша тарих

Күзет, Кәдімгі Темірқұюшының қарамақшы болып кіргенде және Түн күзеті қаланы жобадан құтқарғанда белсенді болды. Күзет үйі жойылғаннан кейін олар Псевдополис Ярда (Скотланд Ярды еске түсіретін атау) үлкен ғимаратқа көшіп барды және көбірек мүшелер қосылды, әсіресе карликтер, тролльдер және өлместер сияқты этникалық азшылықтардан. Күзет тіпті вампир, қасқыр, Игорь және Нак Мак Фийглді қабылдады. Күзет Патрицийдің өмірін құтқарып алғаннан кейін ол оның мәртебесін арттыруға келісті, қала бойынша жаңа бөлімдер үйлері ашылды. Күндізгі күзеттің қалдықтары Сэм Ваймс басқарған жаңа Қалалық күзетке қосылды. Күзет нағыз полиция күшіне айналды, ол қылмыстың алдын алу және тергеумен айналысады, тек "ұрды ұстаумен" емес. Оларда криминалистика бөлімі мен Жол қозғалысы бөлімі болды, ал Кейбл-стрит деректері қара киім бөлімімен алмастырылды. Жақында қосылған "арнайы" күзет, қажет болған жағдайда Азаматтық милиция құруға қатысты Күзеттің ежелгі құқығына негізделген. Қалалық күзетпен оқытылған күзетшілердің саны артып келеді, олар шетелдегі басқа қалаларда жұмыс істеуге ұмтылады, онда олар жақсы ақша таба алады. Оларды "Самми" деп атайды ("Бобби" сияқты, британдық полиция қызметкерлеріне арналған термин, Ұлыбританиядағы алғашқы тұрақты, киім киген полиция қызметін құруға атсалысқан сэр Роберт Пилдің аты-жөнінен шыққан) және бір-бірімен телеграф арқылы ("клак") байланысады, бұл The Night Watch-та айтылған нақты әлемдегі Интерполға сілтеме.

Оның Ұлылық, Анх герцогы, командир Сэр Сэмюэл Ваймс

Сэмюэл Ваймс, Қала күзетінің командирі, көше полициясы қызметкері кезінде қиын тактикаларды үйреніп, оларды жаңа ғалымдарға үйретеді. Оның басшылығымен Күзет өзінің беделін арттырады, және ол көптеген жауларын жасаса да, Қатілдер Гильдиясы оны өлтіру жөніндегі тапсырыстарды қабылдауын тоқтатты. Ол Анк-Морпорк қаласының ең бай әйелі, Сибил ханымға үйленеді және одан кішкентай Сэм атты ұлы дүниеге келеді.

Капитан Морковь Желіқұрылғышы

Аскерде бала кезінде асырап алған. "Алты фут бойы, иығы да соншалықты кең" еді. Оның гномша аты Кзад бхат, шамамен аударғанда "Бас қақтырушы" дегенді білдіреді, бұл 2 метрлік адамның 4 метрлік гномдар салған шахтада өмір сүруіне сай лақап есім. Ол адам екенін естігенде қатты таңқалды. Асырап алған әкесі оның адамдардың арасында өмір сүруіне болатынын ойлады және оған Анкх-Морпорктегі Түнгі күзетте жұмыс тауып берді, оларды құрметті және лайықты деп есептеді. "Жасы он алтыға жуық" еді. (Қорғаушылар! Қорғаушылар!) Морковь Түнгі күзетке кіреді, ол әлі де қылмыскерлерді тұтқындаудың орнына олардан қашатын бейтараптар тобы (Қорғаушылар! Қорғаушылар!). Әділетке деген ескі көзқарасы оны констебль ретінде алғашқы күні толығымен заңды Ұрылар Гильдиясының басшысын тұтқындауға алып келеді, бірақ кейін ол қаланы жақсырақ түсінеді. Капитан Морковь қаланың бір миллион халқының есімдерін және салық статусын тез және оңай біледі, сондай-ақ кеңсе жұмысына және ұйымдастыруға көп көңіл бөледі. Ол әрқашан әрекет ету алдында оқиғаның барлық жақтарын қарастырады. Сэм Ваймс леди Сибил Рамкинге үйленгеннен кейін зейнетке шығуды жоспарлағанда, Морковь оның ізбасары болады және "Дискіден ең тура ойлайтын адам" деп сипатталады. Ол кісі өлтіру ісі бойынша Өліммен сұхбаттасады. Морковьтың одан да танымал болуына себеп, оның әрекеттік фигураларының пайда болуы болды. (Қоқпар) Морковьтың басты қабілеттері – оның харизмасы және "табиғи сүйкімділігі". Ол шынымен де адамдарды жақсы көреді, Ваймстен айырмашылығы, ол "ешкімді ұнатпайды". Ол көбінесе адамдарды ешкімнің мәжбүрлей алмайтын нәрселерді жасауға көндіреді, олар солай жасайды деп есептейді: мысалы, оның қауіпті жағдайдағы Анкх-Морпорк жастарын қолдау бағдарламалары оларды скауттар сияқты қарастырады. Ол біреуге тікелей бұйрық бергенде, оған бағынбау өте қиын. Тіпті Ваймс та осы күштің ықпалында болады. Морковь оны тек шұғыл жағдайларда ғана қолдануға тырысады. Морковь көбінесе қауіпсіз көрінеді, егер біреу оны ренжітсе, бұл қауіпті салдарға әкелуі мүмкін. Адамдар Морковьты қарапайым деп ойлайды, ал баяндаушы кейде бұл шындық екенін айтады, бірақ адамдар "қарапайымды" "ақымақтықпен" шатастырады. Морковьтың қарапайымдығы – айлакерлік (ол мұны Ваймстен үйренген болуы мүмкін). Soul Music-те Морковь Mended Drum-дағы викторина машинасына сұрақтар қосады, соңғы қылмыстарға кім жауапты екенін сұрайды және нәтижесінде көбінесе тұтқындалады. Морковь өмірдің жақсы жағын көреді. Ангуа, қасқыр, оған өзінің ағасы Андрейдің қасқыр түрінде тұрып, чемпион қойшы ит ретінде өмір сүріп жатқанын айтса, Морковь оның чемпион екенін айтады. Сондай-ақ, Морковь Ангуаға, оның өтініші бойынша, егер ол ағасы Вольфгангтың кісі өлтіруші қадамдарына ерсе, оны тоқтататынын уәде етті. Көпшілік Морпорт Анхтың нағыз мұрагері екеніне күдікпен қарайды, бірақ ол мұны мойындамайды және тіпті өзінің патшалық мұрасының дәлелін жасырып отыр. Хаволок Ветинари оны пайдалы деп санайды, өйткені ол өзінің шынайы мұрагер екендігін мәлімдеуге тырысады, ал тек патшаның ғана қандай да бір іс-әрекет жасауға өкілеттігі бар деген кез-келген шағымды тек Морковьқа қалдыруға болады. Морковь өзінің патшалық билігін ешқашан қолданбайды және өзінің патшалық мұрасын мойындамайды. Ол бұл туралы "Қоралмен күресушілер" кітабында білгеннен кейін, Ветинариге "Капитан Морковьқа жақсы құлақ асу үшін емес, заң болғандықтан, адамдардың заңға мойынсұнуын қалайтынын" айтады. Ол қоңырау шалып, "барлығы жақсы" деп айқайлауға риза екенін айтады, "әрине, егер "барлығы жақсы" десе". Морковь сирек жағдайларда ғана өзінің патшалық билігін қолданып, жағдайды өзгертеді. Жингода Ветинари Вимсті герцог етіп тағайындады, бұл тек патша ғана жасай алады, ал Морковь бұл атаққа ие бола алатындығын еске түсіргенін айтты. Бесінші пілде Сержант Фред Колонның (сонан кейін капитан міндетін атқарушы) басшылығымен көптеген күзетшілер бас тартқан кезде Морковь өзінің қарапайым және тозығы жеткен патшалық қылышын үстелге қойып, күзетшілерге олар Патшаға ант бергенін және Патша оларды одан босатпағанын еске салады. Морковь – стереотипті "үлгілі" полицей; мүлдем адал, заңды сақтайды және барлық адамдармен достық қарым-қатынаста болуға тырысады. Барлық түрдегі адамдар оның алдында жақсы мінез-құлық танытуға тырысады. Оның барлық адамдарға деген сүйіспеншілігі Ангуаны мазалайды, ол оның басқаларды сүйгендей жақсы көретініне және одан артық емес екеніне қорқады. Ол жұртшылықтың мүддесін оның (және өзінің) мүддесінен жоғары қояды, бірақ ол қауіпте болғанда Дискіден тысқары жерге дейін оны құтқаруға барды. Жингода Ангуа Клачьян кемесінде ұрланып кетеді және Күзет оны қуалайды. Морковь уайымдамайды, бірақ ақылмен, оны құтқаруға дайын болу үшін ұйықтап алады. Сэм Ваймс және кеменің капитаны оның ақылдылығына риза болады, бірақ махаббаттағы адамның осылай ақылды болатынына сенбейді. Диск әлемінің өнері туралы кітабында Пратчетт Морковьтың жарқын болашағы бар екенін айтады, "егер лорд Ветинари келесі қастандықтан аман қалса", және көптеген адамдар Морковьты Арнольд Шварценеггер ретінде көреді дегенмен, ол шындығында Лиам Нисонға көбірек ұқсайды дейді. Диск әлемінің компьютерлік ойынында және BBC радиосының "Қорғаушылар! Қорғаушылар!" өндірісінде ол Уэльс акцентімен сөйлейді.

Adopted by dwarfs as an infant Carrot grew up in the mines of the Copperhead mountains. He is "six feet tall and nearly as broad across the shoulders". His dwarfish name is Kzad bhat, which, roughly translated, means "Head Banger", a logical nickname for a 6 feet (2 m) man living in a mine built by 4 feet (1 m) dwarfs. He was quite surprised when he was told that he was human. His adoptive father thought it best that he go live among humans, and found him a job in Ankh Morpork with the Night Watch, believing them respected and respectable. Carrot was "barely 16 years old". (Guards! Guards!) Carrot joins the Night Watch when it is still a small group of misfits who run from criminals rather than arrest them (Guards! Guards!). His old fashioned view of justice leads him on his first day as a constable to arrest the leader of the entirely legal Thieves' Guild, but he later understands the city better. Captain Carrot rapidly and easily comes to know the city's one million population by name and tax status, and is big on paperwork and organization. He always takes the time to see all sides of a story before acting. When Sam Vimes plans to retire after marrying Lady Sybil Ramkin, Carrot becomes his successor, and is described as "the Disc's most linear thinker". He interviews Death in a murder investigation. Carrot becomes famous enough for action figures of him to appear. (Hogfather)

Carrot's main talents are his charisma and "supernatural likability". He genuinely likes people, in contrast to Vimes, who "doesn't like anybody". He is often shown getting people to do things no one else could force them to do, simply by assuming that they will: for example, his outreach programs for at risk Ankh Morporkian youth treat them like boy scouts. When he directly commands someone, they find it very difficult to disobey. Even Vimes is susceptible to this power. Carrot prefers not to use this except in dire emergencies. Carrot often seems unthreatening, a dangerous conclusion if one is unlucky enough to disappoint him. People think Carrot is simple, and the narrator occasionally points out that while that is true, people often mistake "simple" for "stupid". Carrot's simplicity is cunning (which he may have learned from Vimes). In Soul Music, Carrot adds questions to the quiz machine in the Mended Drum, asking players who was responsible for recent crimes and frequently makes arrests as a result. Carrot sees the bright side of life. When Angua, a werewolf, tells him that her brother Andrei is stuck in wolf form and lives as a champion sheepdog, Carrot notes that he is a champion. Carrot has also promised Angua, at her request, that if she ever follows in her brother Wolfgang's murderous footsteps, he will be the one to stop her. It is commonly suspected that Carrot is the true heir to the throne of Ankh Morpork, but he does not acknowledge it, and has even hidden evidence of his royal heritage. Havelock Vetinari considers him useful, as he makes any attempt to claiming to be the true heir impossible, and any complaints that only a king has the authority to do something can simply be deferred to Carrot. Carrot himself never uses his royal powers or acknowledges his royal heritage. After he learns about it in Men at Arms, he confides to Vetinari that he wants people to obey the law because it is the law, not because "Captain Carrot is good at being obeyed". He says he is content to ring a bell and yell all's well, "provided of course that 'all is well'". Carrot on rare occasions does use his royal powers to make things happen. In Jingo, Vetinari made Vimes a Duke, something only a King can do, while Carrot was present—noting that he "had been reminded" that Vimes could have the title. In The Fifth Elephant, faced with the defection of most members of the Watch under Sergeant Fred Colon (then an acting captain), Carrot puts his plain and battered royal sword on a desk in plain sight and reminds Watch members that they took an oath to the King, and the King had not relieved them of it. Carrot is a stereotypical "perfect" policeman; totally honest, law abiding, and determined to be friends with everyone. People of all species cannot help wanting to behave well in his presence. His love for everyone distresses Angua, who worries that he loves her as he loves everyone else and no more. He puts the welfare of the public above hers (and his), but when she was in danger, he travelled to the rim of the Disc to save her. In Jingo, Angua is kidnapped on a Klatchian ship and The Watch pursues it. Carrot does not worry, but sensibly, gets some sleep to be ready to rescue her. Sam Vimes and the ship's captain see the sense of this, but cannot believe that someone in love can be so sensible. In The Art of Discworld Pratchett says that Carrot has a bright future, "should Lord Vetinari not survive the next assassination attempt", and notes that although most people envision Carrot as Arnold Schwarzenegger, he is actually more like Liam Neeson. In both the Discworld computer game and the BBC Radio production of Guards! Guards!, he speaks with a Welsh accent.

Капитан Ангуа фон Убервальд

Капитан Дельфин Ангуа фон Убервальд – Анк-Морпорк қалалық күзетінің мүшесі, бастапқыда Хаволок Ветинаридің қолдау көрсету жоспары бойынша жұмысқа алынған. Ол алғаш рет "Men at Arms" кітабында пайда болды. Әріптестері оның сұлулығының арқасында қылмыскерлер оны тұтқындауға тізіліп тұрады деп болжады, бірақ Ангуаның күштілігі мен қатал мінезі оны күзеттің ең қорқынышты офицерлерінің біріне айналдырды. Ангуа – қасқыр, бірақ адам түрінде қатаң вегетариандық диета сақтайды және қасқыр күйінде тек тауықтарды жейді, содан кейін оларға құпия төлем қалдырады. 1999 жылғы "Discworld Noir" компьютерлік ойынында және 2001 жылғы "Men at Arms" кітабының аудио нұсқасында оның есімі "An gyoo uh" деп айтылады. Терри Пратчетт terrypratchettbooks.com форумында жазады: "Анг – ашу сезімі, у – сен, а – бір нәрсе". Барон мен баронессаның қызы Ангуа – қасқырлар отбасынан шыққан және екі ағасы бар: Вольфганг пен Андрей. Оның қарындасы Эльза қайтыс болды, оны Вольфганг өлтірді. Тек Ангуа мен Вольфганг қана өз қалауынша түрлене алады. Вольфганг өте қатыгез, "төмен" саналатын адамдарды өлтіруді, тіпті жеуді ұнатады. Ангуа наразылық білдіріп, Убервальдтан кетіп қалды. Андрей де қашып құтылуға тырысты. Ангуа Анк-Морпоркке көшіп келіп, қала күзетіндегі алғашқы әйел болды. Ол Каррот Айронфондерсонға ғашық болады. Каррот бастапқыда таң қалғанмен, Ангуаның қасқыр екеніне алаңдамайды, бірақ Ангуа олардың айырмашылықтары қарым-қатынасты бұзуы мүмкін деп уайымдайды. Оның досы, кішкентай Чири Литтлботтом, еркек екенін жасырып, Ангуаның ынтасымен "Аяқ тастары" кітабында әйел болып шығады: карликтер қоғамы еркек және әйел карликтердің мінез-құлқы бірдей болуын күтеді. Ангуа Чириге көйлектер мен макияж сыйлайды, бірақ өзінің қасқыр екенін Чириден жасырады, ол қасқырларды жек көреді және қорқады. Кітап бойында Ангуа басқа қасқырлардың арасында өмір сүру үшін Убервальдқа қайтуды ойлайды. Ақырында ол Анк-Морпоркта қалады. Ангуа сондай-ақ Гасподпен достық қарым-қатынас жасайды, ол "Қозғалыстағы суреттерде" адам тілінде сөйлейтін, кейін "Қоралмен күрес" кітабының басында "Көрінбейтін университеттің жоғары энергиялық сиқыр ғимаратының жанында ұйықтап" қайтадан сөйлейтін кішкентай, түксіз иттің досы. Гаспод Ангуамен әдемі сөздер айтысып, оның тапсырмаларына көмектеседі. "Бесінші филде" командир Ваймс дипломатиялық миссиямен Убервальдқа сапар шегеді. Лорд Ветинари Ангуаны өзімен бірге алып кетеді, бірақ ол өз себептерімен Убервальдқа кетіп қалады. Каррот пен Гаспод оны іздеп шығады. Бұл кітап Ангуаның өмірі туралы көп мәлімет береді, оның ата-анасы мен ағасы Вольфганг оқиғада маңызды рөл атқарады. Ангуаның нағыз қасқырлармен қарым-қатынасы да керісінше әсер етеді. Вимс ақырында Убервальдтағы қасқырлар қозғалысының жетекшісі Вольфгангты қала алаңында болған қатал шайқаста өлтіреді. Ангуаның күзетте қасқыр екені Анк-Морпоркта баршаға белгілі болады, бірақ Ангуа алаңдамайды, өйткені қасқыр Нобби Ноббс деп есептеледі; Кескерт, Вимс, Ветинари және Ангуаның өзі бұл ойынға қатысады. Алайда "Ақиқат" кітабында Анк-Морпорк аристократиясының бірнеше мүшесі мен адвокат мырза Слэйнт оның табиғатын білетінін айтады. "Ақша табу" кітабында Мойст фон Липвиг Ноббимен бірге Ангуаны қасқыр түрінде көріп, осыны түсінеді. Күзетте қасқырдың болуы кеңінен танылса да, Ангуаға адам ретінде ешқандай қиындықтар туындамайды, бірақ қаланың қылмыстық әлемі тұтқындалудан қашудың жолдарын үйренеді, мысалы, "Жаңа фирма" (мырза Пин және мырза Тюльпан) "Ақиқат" кітабында қолданған иіс бомбасы сияқты. Иіс бомбаларына көп сілтемелер жасалады, ең бастысы Карсердің "Түнгі күзетте" саржент Стронгнтеармды өлтірген кезде. Ангуа Вимске тағы бір дипломатиялық миссияда көмектеседі, ал "Пошта тасымалы" кітабында оны ұстау қиын екені айтылады. Ангуа сондай-ақ "Дүрбі" кітабында да пайда болады, онда күзеттің алғашқы вампир офицері Салли бейнеленген. Ангуа Карротқа берілгендігін, өзін оның иті деп атағанын білдірсе де, басқалар оған романтикалық қызығушылық танытады. "Бесінші филде" Гавин есімді қасқыр жанды қыспақтайды, ал "Ақша табу" кітабындағы кішкентай бай иттің мырза Фусспот үйленуге ұсыныс жасайды. "Мен түн ортасында киемін" кітабында Ангуаның жаңадан капитандыққа көтерілгені жазылған. Капитан Морковь Тиффани Ачингті Корольдің Басында болған тәртіпсіздікке байланысты ұстайды, оған Нак Мак Фиглз қатысады, оны басқа Фиглз – Уи Мад Артур жеңеді (Колонды Король Големнен құтқаратын "Аяқ тастары" кітабындағы тышқан аулаушы, бірақ ол түпнұсқа романда гном деп аталады). Уи Мад Артур енді күзетке қосылған және Тиффаниге оның әріптесі капитан Ангуа оны сүйеп апаратынын айтады. 2010 жылғы Sky телеарнасының "Пошта тасымалы" фильмінде Ангуаны Ингрид Болсё Бердал сомдады. Cretaceous гимноспериялық түрі Czekanowskia anguae Ангуаның құрметіне аталған.

Captain Delphine Angua von Überwald is a member of the Ankh Morpork City Watch, originally hired under an affirmative action plan by Havelock Vetinari. She first appeared in Men at Arms. Her beauty led colleagues to predict that criminals would line up to be arrested by her, but Angua's surprising strength and tough attitude soon make her one of the most feared officers of the Watch. Angua is a werewolf, but maintains a strict vegetarian diet in her human phase and as a wolf only eats chickens, for which she afterwards leaves discreet payment. In the 1999 computer game Discworld Noir, and the 2001 books on tape version of Men at Arms, her name is pronounced "An gyoo uh" with a hard "g". Terry Pratchett writes at the terrypratchettbooks. com forum: "it's Ang as in Anger, u as in you, a as in a thing". Daughter of the Baron and Baroness of Überwald, Angua comes from a family of werewolves and has two brothers, Wolfgang and Andrei. Her sister Elsa is deceased, killed by Wolfgang. Only Angua and Wolfgang can shape shift at will. Wolfgang is extremely violent and enjoys killing, even eating, "inferior" humans. Angua rebelled and left Überwald. Andrei managed to slip away as well. Angua moved to Ankh Morpork and became the first woman in the City Watch. She and Corporal Carrot Ironfoundersson fall in love. After he recovers from his initial surprise, Carrot does not seem bothered that Angua is a werewolf, but Angua worries that their differences will eventually doom the relationship. Her friend Cheery Littlebottom, a dwarf, comes out in Feet of Clay as female with Angua's encouragement: dwarf society expects both male and female dwarfs to behave in an indistinguishable way. Angua loans Cheery dresses and make up, but conceals her werewolf nature from Cheery, who hates and fears werewolves. Throughout the book Angua debates returning to Überwald to live among other werewolves. In the end, she stays in Ankh Morpork. Angua also befriends Gaspode, a small dog with matted fur who gains and loses human speech in Moving Pictures, then by the time Men at Arms begins regains it by sleeping near Unseen University's High Energy Magic building. Gaspode flirts with Angua and helps her on her missions. In The Fifth Elephant, Commander Vimes travels to Überwald on a diplomatic mission. Lord Vetinari chooses Angua to go with him, but she has already left for Überwald for reasons of her own. Carrot and Gaspode set out after her. This is the first Discworld book to reveal much about Angua's background, and her parents and brother Wolfgang all figure in the story. Angua's relationship with actual wolves also provides some tension. Vimes ultimately kills Wolfgang, who leads a violent werewolf movement in Überwald, in a violent confrontation in the city square. That there is a werewolf on the Watch becomes common knowledge in Ankh Morpork, but Angua remains undisturbed, as the werewolf is generally assumed to be Nobby Nobbs; Carrot, Vimes, Vetinari, and Angua herself all play along. However The Truth reveals in passing that several members of the Ankh Morpork aristocracy and the lawyer Mr Slant do know her nature. In Making Money, Moist von Lipwig also figures this out when he sees Angua in werewolf form with Nobby. Though the widespread recognition of the werewolf presence in the Watch has not inconvenienced Angua on a human level, the city's criminal underworld learns to evade capture, for example with a scent bomb like The New Firm (Mr. Pin and Mr. Tulip) use in The Truth. Several references to scent bombs follow, most notably used by Carcer at the beginning of Night Watch, when he kills Sergeant Stronginthearm. Angua helps Vimes on another diplomatic mission in Monstrous Regiment, and in Going Postal is mentioned as difficult to elude. Angua also appears in Thud!, which features the Watch's first vampire officer, Sally. Though Angua is deeply committed to Carrot, calling herself his dog, others take a romantic interest in her. A wolf named Gavin in The Fifth Elephant, provides tension, and the small wealthy mutt Mr. Fusspot in Making Money proposes marriage. I Shall Wear Midnight notes that Angua is newly promoted to captain. Captain Carrot arrests Tiffany Aching after a disturbance in the King's Head involving the Nac Mac Feegles, defeated by Wee Mad Arthur, another Feegle (the rat catcher from Feet of Clay who rescues Colon from the King Golem, although he is referred to as a gnome in the original novel). Wee Mad Arthur has now joined the watch, and tells Tiffany that she will be escorted by his colleague, Captain Angua. In the 2010 Sky television adaptation of Going Postal, Angua was played by Ingrid Bolsø Berdal. The Cretaceous gymnosperm species Czekanowskia anguae is named after Angua.

Сержант Фред Колон

Фредерик "Фред" Колон был сержантом и оставался им долгое время. Он мог быть впервые упомянут в книге "Цвет магии" как "Сержант Стражи", вошедший в тогдашнюю "Разбитую барабанную". Его несколько раз описывают как "одного из природных сержантов", полноватого, предпочитающего избегать неприятностей и усилий, и довольно неизобретательного. Обычно он "охраняет" мосты или большие здания от кражи. Во время первого поступления Сэма Ваймса в Стражу он был капралом, после чего некоторое время служил в армии (пехота средней тяжести герцога Квирма, а затем первая тяжелая пехота герцога Эорла), прежде чем вернуться в Стражу. В "Пятом слоне" Колон становится главой Отдела дорожного движения, в который также входит его друг Нобби Ноббс. Эта роль ему идеально подходит, особенно учитывая, что Отдел дорожного движения "самофинансируется" (оставляет штрафы себе). Кратковременное повышение до исполняющего обязанности капитана обернулось катастрофой, как и ожидали все, включая самого Колона. В настоящее время он занимает двойные должности офицера содержания под стражей и связного офицера Стражи: должности настолько расплывчатые, что никто не знает, что они подразумевают, тем более сам Колон. Их цель - не перегружать его мозг ответственностью, а также избежать катастрофической возможности того, что ему может быть поручено что-то действительно важное. Его кабинет, в отдельном здании от главного здания Стражи, часто посещают старые знакомые, которым нужно тихое место, чтобы сбежать от жены, узнать, что происходит на улице, и - по словам Ваймса - "сплетничать как прачки". Ваймс считает этот свободный поток информации вполне оправданным ценой пончиков. Ваймс думал, что большинство других офицеров Стражи видят толстого, глупого, ленивого и трусливого человека, и это в основном то, что и было. Но у Колона и Нобби есть знание Анх-Морпорка на уровне улиц, сопоставимое с его собственным, и они хорошо чувствуют напряжение в толпе. Оба также пережили славное 25 мая, когда, после переворота в Ночной Страже, ассортимент полицейских и прихлебателей (включая тогдашнего ученика убийцы по имени Ветинари) уничтожили остатки тайной полиции уходящего режима, хотя и ценой потерь. Колон довольно хорошо выполняет свои обязанности в "Грохоте!", является доброжелательным тюремщиком, достаточно умным, чтобы хранить свои ключи в закрытой жестяной коробке в нижнем ящике своего стола, вне досягаемости всего, что заключенный мог бы использовать, чтобы их достать. Его часто изображают предвзятым, но его предрассудки настолько неспецифичны и наивны, часто недолговечны, когда он действительно встречает одного из представителей этой группы, что к нему никто не относится серьезно. Он может быть родственником сержанта Доппельпункт (немецкое слово для знака препинания), половины городской стражи в Бад-Блинце, Убервальде, ("Удивительный Морис и его образованные грызуны"). Другие персонажи Плоского мира, заметно похожие на Колона, включают одного из стражников в городе Бонк в Убервальде, которого Сэмюэл Ваймс прозвал "Колоновским", и одного из рыночных стражников в Аль-Хали, Клатч. Как и в случае с различными Дибблерами, это может быть связано с морфическим резонансом. Колон женат, но его жена работает днем, а он ночью, поэтому они редко видятся друг с другом и общаются, оставляя записки. Ваймс втайне приписывает долговечность брака Фреда этому. "Стража! Стража!" отмечает, что у них есть дети, что Ваймс объясняет "убедительным почерком". Колон ненадолго появляется в адаптации Косгроув Холл "Души музыки". В адаптации BBC Radio 4 "Стража! Стража!" его озвучил Стивен Торн, а в театральной постановке 1988 года его сыграл Роджер Бингем. В адаптации Radio 4 "Ночной стражи" его озвучил Сэм Дейл.

Frederick "Fred" Colon was a sergeant, and had been for a long time. He may have been first mentioned in The Colour of Magic as the "Sergeant of The Watch" who enters the then Broken Drum. He is described on several occasions as "one of nature's sergeants", overweight, preferring to avoid trouble and exertion, and rather unimaginative. He generally "guards" bridges or large buildings against theft. He was a corporal in the Watch at the time Sam Vimes first joined, and subsequent to this spent some time in the army (the Duke of Quirm's Middleweight Infantry and then the Duke of Eorle's First Heavy Infantry), before returning to the Watch. In The Fifth Elephant, Colon becomes the head of the Traffic Squad, which also includes his friend Nobby Nobbs. This role fits him perfectly, especially since the Traffic Squad is "self financing" (they keep the fines). A brief promotion to acting captain proved a disaster as everyone, including Colon himself, expected. He currently holds the dual positions of Custody Officer and Watch Liaison Officer: jobs so vague that no one knows what they entail, least of all Colon himself. Their purpose is to avoid overburdening his brain with responsibility, and to also avoid the catastrophic possibility that he might have task of any real importance. His office, in a separate building from the main watch house, is frequented by old acquaintances who want somewhere quiet to get away from the wife, hear what is happening on the street and—in Vimes' words—"gossip like washerwomen." Vimes considers this free flowing source of information well worth the price of the doughnuts. Vimes thought most other watch officers saw a fat, stupid, lazy, and cowardly man, and that this was mostly what was there. But Colon and Nobby have a street level knowledge of Ankh Morpork on a par with his own, and are good at sensing tension in a crowd. Both also survived the Glorious 25 May when, in the aftermath of a coup in Night Watch, an assortment of police and hangers on (including a then apprentice assassin named Vetinari) took out the remnants of the outgoing regime's secret police, though at a cost. Colon performs his duties in Thud! fairly well, is an amiable jailer, bright enough to keep his keys in a closed tin box in the bottom drawer of his desk, well out of reach of anything an inmate could use to snag them. He is often portrayed as prejudiced, but his prejudice is so non specific and naive, frequently short lived when he actually meets one of the group in question, that nobody takes him seriously. He might be related to Sergeant Doppelpunkt (German for the punctuation mark), half of the town watch in Bad Blintz, Überwald, (The Amazing Maurice and his Educated Rodents). Other Discworld characters notably similar to Colon include one of the guard in the Überwald town of Bonk, nicknamed "Colonesque" by Samuel Vimes, and one of the market guards in Al Khali, Klatch. As with the various Dibblers, this may be due to morphic resonance. Colon is married, but his wife works during the day and, since he works at night, the two seldom see one another and communicate by leaving notes. Vimes privately attributes the longevity of Fred's marriage to this. Guards! Guards! notes that they have children, which Vimes puts down to 'persuasive handwriting'. Colon briefly appears in the Cosgrove Hall adaptation of Soul Music. In the BBC Radio 4 adaptation of Guards! Guards! he was voiced by Stephen Thorne, and in the 1988 stage play Roger Bingham portrays him. In the Radio 4 adaptation of Night Watch, he was voiced by Sam Dale.

Кесенелік Нобби Ноббс

Сесил Вормсборо Сент-Джон "Нобби" Ноббс – ұқыпсыз, жаман иіс таратып, гномнан да кішкентай. Ол өзінің адам екенін дәлелдейтін куәлікпен жүреді. Кереметі, басқалар дәлелдерге қарамастан, оған сенбейді, тіпті дәлелдердің өзіне қарамастан. Сэмюэл Ваймс – Ноббидің бастығы, ал сержант Фред Колон – оның серігі және көп жылдық досы. Нобби мен Колон қызықты философиялық әңгімелер жүргізеді, мысалы, Өлімнің аты бар ма, әлде оны қолдануға достары бар ма? Қызығы, осы әңгімелер Ноббидің Колоннан ақылды екенін көрсетеді. Нобби Колонның сөздері мен аргументтеріндегі қателіктерді үнемі көрсетеді, ал Колон жауап іздеуге тырысады (бұл Лорел мен Харди фильмдеріндегі ойынға ұқсайды). Нобби халық биін ұнатады. Көшедегі бала кезінде ол қаланың көрнекті тұлғалары үшін маңызды ақпарат көзі болды. Оның қатыгез әкесі кем дегенде бір рет аяғын сындырған, ал Ваймс "Түнгі күзет" кітабында Ноббидің әкесі оның қолын да сындырғанын жазды. Жас Нобби кейде әкесін "Бірінші күдікті" деп атаған және ол түрмеден қорқып, өйткені әкесі сол жерде болған. Ол сержант Джон Килмен (уақыт саяхатынан келген Сэм Ваймс) кездескеннен кейін күзетке қосылуға шақырылды, ол оған қасық сыйлады. Әкесі түрмеден шыққан соң оны ұрлап алды. Бір кезде Нобби Анк графы деп есептелген, бірақ бұл оны патша ету үшін жасалған әрекет болды, өйткені оны Карроттан оңай басқаруға болады деп ойлаған. Бірақ күтпегендей, Нобби Анк Морпорктің билеушісі болудан бас тартты. Кейін ол Ваймс білгенде не дейтінінен қорқып, осылай шешкенін айтты. Оның отбасы әрқашан бір кемшілік болатынына сенген, сондықтан олар ешқашан ерікті түрде ештеңеге қатыспайды. Дегенмен, "Тас аяқтар" кітабының соңы оның шын мәнінде ақсүйек болғанын, ол ешқашан айтпаған отбасылық мұраларын көрсетіп тұр. Оның кішкентай бойы мен ерекше сыртқы келбеті патшалық туыстыққа байланысты болуы мүмкін. Бірақ Ноббстар жылдар бойы соншалықты көп ұрлық жасаған, Ваймс атап өткендей, "сіз, мүмкін, Нобби Квирмның жесір герцогинясы екенін дәлелдей аласыз". Нобби Анк Морпорк пен Клатч арасындағы "соғысты" шешуге көмектесті. Осыны мойындаған Патриций оған көлік бақылауында жаңа жұмыс берді, содан кейін Фред Колонды күзет байланыс офицері етіп "көтерді", бұл жұмыс оның ешқашан маңызды ештеңе жасамайтынын қамтамасыз ететін жұмыс еді. Иронияға орай, Нобби эльфтер мен тролльдер арасындағы соғысты да тоқтатады. "Дүркіреу" кітабында Куб деп аталатын ежелгі артефакт екі тайпа арасындағы жеккөрушіліктің басты себебі – Кум аңғарындағы шайқас екі патшаға бейбітшілік туралы сөйлесуге мүмкіндік бергенін көрсетеді. Нобби Кубты ұрлайды, бірақ оқырман мұны Ваймс оны тапсыруды бұйырғанға дейін білмейді. Ваймс Кубтың хабарларын қазіргі эльфтер патшасының алдында қалай ойнату керектігін ойлап шығарады, және Кум аңғарының шындығы жүздеген жылдардан кейін алғаш рет естіледі. Нобби өзінің балық дүкенін басқаратын Верити "Бағанабас" Пушпраммен романтикалық қарым-қатынаста екенін ойлайды. Оның лақап аты оның көздері қарама-қарсы бағытта қараған сияқты көрінетініне байланысты. Алайда, қарым-қатынас тек оның оны балықпен ұрып, "кетіп қал" деуінен тұрады. Ол оған адал болып қалады, бірақ "Дүркіреу" кітабынан басқа барлық кітаптарда ол уақытша экзотикалық биші Таунимен қарым-қатынаста болады. "Құтылу" кітабында ол Робинзонның Жарық қызына романтикалық қарым-қатынаста болған сияқты көрінеді. "Бұқтырманы көтеру" кітабында Колон Ноббидің "практикалық түрде үйленгенін" айтады. Нобби Бад-Блинц қалалық күзетінің жартысы, "Тамаша Морис және оның білімді кеміргіштеріндегі" Убервальдтың елубасы Кнопфпен туыс болуы мүмкін. Ноббиге ұқсас басқа кейіпкерлердің арасында Убервальд қаласындағы Бонк күзетінің мүшесі, Вимс оны "Ноббски" деп атаған, және Әл-Халидегі базар күзетшілерінің бірі, Клатч. Морфикалық резонанс Диббллердің әртүрлі нұсқаларында болғандай, бұған себеп болуы мүмкін. Бірақ Ноббимен туыстық қатынас жақсы емес. Ноббидің тегін кездейсоқ бөліскен Бейтаныс университетінің бір досы туыстық қатынасты жоққа шығарды. Пратчетт портфолиосында Ноббидің "Бұл өтірік, мырза, мен ешқашан жасамадым" дегені белгілі, бірақ ол мұны айтқан жоқ. Нобби Клатчта болған кезде ол "өзінің әйелдік жағымен байланысқа түсті" және әйелдердің киімдерін киюді ұнатады. Ол сондай-ақ, Ваймс тоқтатқан жол алаялығы үшін қарт әйелге ұқсап киінді. Нобби қысқа уақыт бойы "Soul Music" романының Косгроув Холл адаптациясында пайда болды. BBC Radio 4 "Күзеттер! Күзеттер!" адаптациясында оны Мелвин Хейс дауыстады. Дэвид Бретт, бұрынғы Flying Pickets тобының мүшесі, 1988 жылғы сахналық қойылымда Нобби рөлін ойнады. Нобби сонымен қатар екі компьютерлік ойында да пайда болады, "Discworld (The Trouble With Dragons)", онда оны Тони Робинсон дауыстады, және "Discworld Noir", онда оны Роб Брайдон дауыстады. Екеуінің де айқын ирландиялық акценті болды. 2006 жылғы "Hogfather" телеадаптациясында Николас Теннант Нобби рөлін ойнады.

Cecil Wormsborough St. John "Nobby" Nobbs is untidy, smelly, and about the size of a dwarf. He carries a certificate to prove he is, on the balance of probabilities, a human being. A running joke is the inability of others to believe this, despite—or even because of—the evidence. Samuel Vimes is Nobby's commanding officer, and Sergeant Fred Colon his partner and longtime friend. Nobby and Colon have strangely philosophical conversations, including one on whether Death has a first name, or even any friends to use it. Oddly, these conversations hint at Nobby having more intelligence than Colon. Nobby is continually pointing out fatal flaws in Colon's statements and arguments, and Colon mentally scrambles to come up with an answer (not unlike some byplay in Laurel and Hardy films). Nobby likes folk dancing. As a street urchin he was a major source of information for city notables. His abusive father broke his leg at least once and Vimes noted in Night Watch that Nobby's father used to break his arms. Young Nobby sometimes referred to his father as "Number One Suspect", and was afraid of prison because his father was there. He was inspired to join the Watch after meeting Sergeant At Arms John Keel (Sam Vimes, due to time travel), who gave him a spoon. His father subsequently stole it when he was released from prison. Nobby was once thought by some to be the Earl of Ankh, but this was a ploy to make him king, as he was thought easier to manipulate than Carrot. But, being less tractable than expected, Nobby turned down a life as the figurehead ruler of Ankh Morpork. He said later that he was afraid of what Vimes would say when he found out. His family had long believed that there is always a catch, so they never volunteer for anything. Nonetheless, the ending of Feet of Clay, suggests that he may truly have been an nobleman, with family heirlooms he never mentions. His small stature and odd features may be a jab at royal inbreeding. But the Nobbses have stolen so much over the years, Vimes notes, "you could probably prove Nobby was the Dowager Duchess of Quirm". Nobby helped resolve the "war" between Ankh Morpork and Klatch in Jingo. In recognition, the Patrician gave him a new job in traffic control, and then "promoted" Fred Colon to Watch Liaison Officer, a job vague enough to ensure he never had to do anything actually important. Ironically, Nobby also ends the war between the dwarfs and the trolls. In Thud an ancient artifact called a Cube reveals that the Battle of Koom Valley, the main reason for the continuing hatred between the two races, was supposed to be a chance for the two Kings to discuss peace. Nobby steals the Cube, but the reader does not learn this until Vimes tells him to hand it over. Vimes works out how to make the Cube play its message in the presence of the current King of the Dwarves, and the truth of Koom Valley is heard for the first time in hundreds of years. Nobby thinks he has a romantic relationship with Verity "Hammerhead" Pushpram, a girl who runs a fish stall. Her nickname comes from the fact that her eyes appear to look in opposite directions. However, the relationship seems to consist solely of her hitting him with a fish and telling him to bugger off. He remains "faithful" to her, however, in all books except Thud!, in which he temporarily has a relationship with exotic dancer Tawneee. In Snuff he appears have a romantic relationship with goblin girl Shine of the Rainbow. In "Raising Steam", Colon says Nobby is "practically married". Nobby may be related to Corporal Knopf half of the town watch of Bad Blintz, Überwald in The Amazing Maurice and his Educated Rodents. Other characters with a notable similarity to Nobby include a member of the guard in the Überwald town of Bonk, nicknamed "Nobbski" by Vimes, and one of the market guards in Al Khali, Klatch. Morphic resonance may have caused this, as with the various incarnations of Dibbler. But being related to Nobby is not seen as a good thing. An Unseen University bedlow who by sheer coincidence shared Nobby's last name swiftly denied any family ties. The Pratchett Portfolio says Nobby is known for saying "'tis a lie sir, I never done it," but he has not actually been recorded saying it. When Nobby was in Klatch he "got in touch with his feminine side", and liked to wear women's clothing. He also dressed up as an old lady for a Traffic scam, to which Vimes put an end. Nobby briefly appeared in the Cosgrove Hall adaptation of Soul Music. In the BBC Radio 4 adaptation of Guards! Guards! he was voiced by Melvyn Hayes. David Brett, formerly of the Flying Pickets played Nobby in the 1988 stage play. Nobby also appears in two computer adventure games, Discworld (The Trouble With Dragons), where he was voiced by Tony Robinson, and Discworld Noir, where he was voiced by Rob Brydon). Nobby had a distinct Irish accent in both. In the 2006 TV adaptation of Hogfather Nicolas Tennant played Nobby.

Сержант Қуанышты кішкентай түбі

Чери Литтлботтом – "Саз аяқтар" фильмінде таныстырылған әйел эльф сот-медициналық сарапшы.

Констебль - "Бейірімділерге" / "Аңдатпалы" кітапшалары бар "Құдайсыз"

Visit the Infidel with Explanatory Pamphlets (кейде Visit the Ungodly with Explanatory Pamphlets деп те аталады) – Қалалық күзеттің констеблі, көбінесе жай ғана "Констебль Визит" деп аталады, немесе кейде "Жуғыш ыдыс" деп аталады, себебі ол Өміров кітабының 60-шы псалмасынан алынған "Моаб – менің жуғыш ыдысым, Едомға табанымды лақтырамын" деген сүйікті цитаты бар. Ол алғаш рет "Аяқтардың сазы" романында пайда болды. Сэмюэл Ваймс оны жақсы полицей деп айтады, бұл оның жеке бағалауының ең жоғары деңгейі. Ол – мейірімді, бірақ нық қадамды Омниялық дін таратушы, ол дін туралы сөйлеп, кітапшалар ұсынып, секундтар ішінде көпшілікті таратуға қабіл. Қызметтен тыс уақытта ол әріптесі, Омниялық "Сенімсіздерді шешендікпен жеңуші" есімді адаммен бірге үй-үйді аралап, дін таратумен айналысады. Визиттың дін таратуынан қорқа бермейтін, оның досы және констебль Дольфл, шексіз шыдамдылыққа ие голем, сенімді ақылмен дәлелдеуге тырысады. Ол "SkyOne" телеарнасының "Шошқа әкесі" сериалының бейімделуінде Ричард Катц рөлінде сомдалды.

Инспектор А. Е. Пессимал

А. Е. Пессимал алғашқыда (Тудда) Лорд Ветинари тағайындаған Күзет инспекторы болды, күзетшілерді тексеру және олардың ақшасына лайық еңбекақы алатынын бағалау үшін ("Кім күзетшілерді қадағалайды?") және "Жынды құрылғыларды университеттен шығару" кітабында Көрінбейтін Университетті тексеру үшін. Ол өте жылтыр аяқ киім киген, досы жоқ, юмор сезімі жоқ кішкентай адам деп сипатталады, оның есімі жоқ және ол туған кезде есім бермей, әріптерімен белгіленген. Ол Ваймске "Неліктен C. W. St. J. 'Нобби' Ноббс Күзетте?" сияқты қиын сұрақтар қойып, қиындық тудыруы мүмкін еді. Ваймс оны мыңға жуық тролль мен гномдардың арасындағы көшедегі төбелес кезінде арнайы констебль ретінде ант бердіру арқылы оны қорқытуға және полиция қызметкері болу қандай екенін көрсетуге тырысты. Бірақ А. Е. өз қызметін өте қатысты қабылдады, тіпті Ваймске шабуыл жасаған тролльді қолмен ұрып, шағуға тырысты. Бұл Веттинариді қатты таң қалдырды ("Пессимал мырза? А. Е. Пессимал мырза? Біз бір адам туралы айтып отырмыз ба? Кішкентай адам, өте таза аяқ киімдер?"). Ваймс оған полиция қызметкері және адъютант лауазымын ұсынды, өйткені оған құжаттарды қарап, маңызды немесе күдікті деректерді іздеу үшін біреу керек болды. А. Е. Күзеттегі ішкі істер бөлімінің бастамасы болды. "Снафф" кітабында А. Е. жаңадан тағайындалған Күзет инспекторы, және оның криминалистикалық есептемелері Анк-Морпок қаласының бәріне аңыз болып, қорқыныш тудырды.

Констебль Игорь

Игорь – отбасысы Ұбервальд үшін "тынышсыз жаңашыл" деп есептейтін Игорь. Ол генетика саласында мамандық алып, Эри атты қоянды жасады, оған адам құлағын екпеледі. Ол мұрынды дербес тіршілік формасы ретінде өсіріп, қолдануға дейін сақтап отырды. Ол балық пен картоп фриді бірден алу үшін жүзіп жүретін картоптармен тәжірибе жасады. Барлық Игорьлар сияқты, ол да өте дағдылы трансплантация хирургі. Кейде ол әдейілеп дұрыс айтуды ұмытады. Ваймс оны Анкх-Морпорктағыдан гөрі әлдеқайда жетілген хирургиялық әдістері үшін жалдады. Игорь алғаш рет "Бесінші піл" кітабында пайда болды. Ол сержант Чири Литлботтоммен бірге Күзеттің криминалистика бөлімін құрайды.

Констебльдің төменгі ағысы

Констебль Даунспаут алғаш рет «Аңғалдың аяғында» кітабында пайда болады және ол Күзеттің бақылау саласындағы сарапшысы. Ол гаргойл болғандықтан, бір орында жылдар бойы қозғалмай отырып, бақылай алады, Ваймс айтқандай, ол «қозғалмаудағы әлем чемпионы». Ол ақшаға мұқтаж емес, оның орнына жалақысын көгершін түрінде алып, оларды жейді.

Бағалы арбаның арбалы арбалары

Гном. Jingo немесе, мүмкін, The Light Fantastic кітабында пайда болған, онда тек Swires деп аталған гном туралы айтылады. Багги өзінің түріне тән қатал, жауырынақ мінезге ие және бойы алты дюйм болса да, қарсылық көрсеткен куәгерлерді дауысымен үнсіздікке мәжбүр ете алады. Ол Уотчтың Әуе бөлімінің жалғыз мүшесі болып бекінді, мүмкін, Ұсақ Ақылды Артурдан басқа, түрлі құстарды (пикттерден виски жәшігіне сатып алынған) барлау және хабар алмасу үшін көлік ретінде пайдаланды.