Канада сайлау жүйесі және жалпы сайлау нәтижелері

Канада сайлаулары: федералдық, провинциялық, муниципалдық деңгейлердегі сайлау нәтижелері. Тарихы 1758 жылға дейін барып жетеді. Саяси жүйе туралы ақпарат.

16 мин оқу

100%

Дереккөз: Elections in Canada — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Канадада мемлекеттік лауазымдарға саяси сайлаулар

Ұлттық жалпы сайлау нәтижелері

Канадада бірнеше юрисдикцияда заң шығарушы органдарға немесе үкіметтерге сайлаулар өткізіледі: федералды (ұлттық) үкімет, провинциялық және аумақтық үкіметтер, сондай-ақ муниципалдық үкіметтер. Сайлаулар өзін-өзі басқаратын халықтар үшін де, көптеген мемлекеттік және жеке ұйымдар үшін, оның ішінде корпорациялар мен кәсіподақтар үшін де өткізіледі. Муниципалдық сайлаулар жоғары деңгейдегі (аймақтық муниципалитет немесе округ) және төменгі деңгейдегі (қала, кент немесе қала) үкіметтер үшін де өткізілуі мүмкін. Канадада ресми сайлаулар кем дегенде 1792 жылдан бері өткізіліп келеді, сол кезде Жоғарғы Канада мен Төменгі Канадада алғашқы сайлаулар болған. Канададағы алғашқы тіркелген сайлау 1758 жылы Галифакста Жаңа Шотландияның 1-ші Бас Ассамблеясын сайлау үшін өткізілді. 18 жасқа толған және сайлау күні Канадада тұратын (немесе өмірінің кез келген уақытында Канадада тұрған, қанша уақыт өткеніне қарамастан) барлық канадалық азаматтар федералды сайлауда дауыс бере алады. Канададағы соңғы федералды сайлау 2021 жылдың 20 қыркүйегінде өтті. Басқа деңгейдегі үкіметтердің сайлауларында қосымша тұру талаптары немесе меншік талаптары болуы мүмкін. Мысалы, кейбір муниципалитеттерде тұрғындар да, тұрғын емес жер иелері де дауыс беруге құқылы.

Ұлттық (федералды) сайлаулар

Канада Парламенті екі палатадан тұрады: 338 мүшесі бар Халық палатасы, бір мандатты сайлау округтерінде ең көп төрт жылға сайланады, ал 105 мүшесі бар Сенат премьер-министрдің кеңесі бойынша генерал-губернатор тағайындайды. Сенаторлар өмір бойына мерзімге тағайындалады (75 жасқа дейін) және осылайша оларды тағайындаған премьер-министрден әлдеқайда ұзақ қызмет етеді. Ұлттық сайлаулар «Канада сайлау туралы заңымен» реттеледі және тәуелсіз агенттік – «Канада сайлауы» басқарады. Көпшілік дауыс беру жүйесі бойынша канадалықтар жергілікті Парламент мүшесіне (депутатқа) дауыс береді, ол Халық палатасындағы белгілі бір сайлау округін өкілдік етеді. Халық палатасының сенімін иеленуі мүмкін партияның басшысы премьер-министр болады. Көптеген депутаттар саяси партияның мүшелері, бірақ кандидаттар кез келген саяси партияға қатысы жоқ тәуелсіз ретінде сайлауға түсуі мүмкін. Кандидаттардың партиялық тиесілігін сайлау бюллетендерінде көрсету практикасы 1972 жылғы сайлаудан бастап енгізілді, содан бері «Канада сайлау туралы заңы» барлық жергілікті кандидаттарды олардың партиясының басшысынан тікелей мақұлдауды талап етеді, бұл кандидаттарды іріктеу процесін орталықтандырады. Кандидаттар сайланғаннан кейін, парламент мүшелері партиялық фракцияны ауыстыруға құқылы, бірақ олар алдымен отставкаға кесіп, жаңа фракциядан қайта сайлануға түсуі міндетті емес. Парламент мүшелері өз партиясынан шеттетілуі немесе өз еркімен партиядан шығып, тәуелсіз бола алады. Осының салдарынан, сайлаулар арасында партиялық құрамы бойынша орын саны жиі өзгереді. Парламентте әдетте бірнеше партия өкілдік етсе де, Канада тарихында екі үлкен саяси партия болды: Либералдық партия және Консервативтік партия, оған дейін Прогрессивтік консервативтік партия және Консервативтік партия (1867–1942). Конфедерациядан бері барлық үкіметтер Либералдық немесе Консервативтік партиядан құралды, Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Консерваторлар мен Либералдардың коалициясы болған Юнионисттік үкіметтен басқа. Алайда, 2011 жылғы федералды сайлауда Жаңа демократиялық партия (NDP) жақын екінші орынға ие болды, тек бірнеше орынмен қана кем. Басқа партиялар кейде Ресми оппозицияны құрған болса да, 41-ші Парламент (2011–2015) либералдар үкіметке немесе Ресми оппозицияға кірмеген алғашқы парламент болды. Егер үкімет сенімсіздік дауысынан жеңілсе, дәстүр бойынша премьер-министр генерал-губернатордан сайлау жариялауды сұрайды және генерал-губернатор осы кеңеске құлақ естітеді. Алайда, генерал-губернатордың келісіміне кепілдік жоқ; генерал-губернатор Халық палатасының сенімін қамтамасыз ете алатын басқа партия басшысын іздеуге және оған үкімет құруды тапсыруға құқылы. Бұл оқиға 1926 жылы болды және «Кинг–Бинг дауы» деп аталады. Бес жылдық мерзім шегі аталған парламент немесе жиналыстың өмір сүру мерзіміне қатаң қолданылады – бұл орган ордерлер қайтарылғанға дейін құрылған деп есептелмейді және ол таратылған сәттен бастап өмір сүруін тоқтатады. Сондықтан сайлау күндері арасында бес жылдан сәл ұзақ уақыт өтуі мүмкін, мысалы, 1930 және 1935 жылдар арасындағы жағдай. Заң бойынша сайлаулар арасында бес жылдық үзіліс болуы мүмкін болғанымен, соңғы 50 жылда тек екі рет болды: 1974–1979 және 1988–1993 жылдары. 2000 жылдан бері жалпы сайлаулар алты рет өтті. Канада соғыс немесе бүлікке ұшыраса, жалпы сайлауды кейінге жылдыруға да болады. Бұл ереже премьер-министр сэр Роберт Борденге Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде федералды сайлауды шамамен бір жылға кейінге жылдыруға мүмкіндік беру үшін қабылданды. Содан бері бұл ереже тек екі рет қолданылды, екеуі де провинциялық үкіметтер тарапынан. Онтарио 1918 жылы қарулы келісімге қол жеткеннен кейін бірнеше аптаға сайлауды кейінге жылдырды. Саскачеван екінші дүниежүзілік соғыс салдарынан жалпы сайлауды бір жылдан астам уақытқа кейінге жылдырған жалғыз провинция болды, бірақ 1944 жылы, алдыңғы дауыс беруден алты жыл өткен соң сайлау өткізді. Канада халқы сайлау жүйесін дұрыс түсінбейді, көптеген азаматтар премьер-министрлерді тікелей сайлау үшін дауыс береді деп санайды. Кейбір саясаткерлер үкіметтердің қалай құрылатыны туралы бұл қате түсінікті пайдаланды. Мысалы, 2008 жылғы парламенттік дау кезінде Кабинет оппозициялық партиялар ұсынған сенімсіздік дауысынан қашу үшін Парламентті тарату әрекетінің заңдылығын халыққа жеткізуге тырысты, өйткені Канада парламенттік жүйесінде ең көп орынға ие партия «сайлауда жеңіске жеткені» деп есептеледі.

The Parliament of Canada has two chambers: the House of Commons has 338 members, elected for a maximum four year term in single seat electoral districts, and the Senate has 105 members appointed by the governor general on the advice of the prime minister. Senators are given permanent terms (up to age 75) and thus often serve much longer than the prime minister who was primarily responsible for their appointment. National elections are governed by the Canada Elections Act and administered by an independent agency, Elections Canada. Using the plurality voting system, Canadians vote for their local Member of Parliament (MP), who represents one specific constituency in the House of Commons. The leader of the party most likely to hold the confidence of the House of Commons becomes the prime minister. Most MPs are members of a political party, although candidates may stand for election as independents unaffiliated with any political party. Since the practice of listing candidates' party affiliation on ballots began with the 1972 election, the Canada Elections Act has required that all local candidates be directly approved by the leader of their affiliated party, effectively centralizing the candidate nomination process. Once candidates are elected, sitting members of parliament are permitted to "cross the floor" switching party affiliation without having to first resign and restand for office under their new affiliation. Sitting members may also be dismissed from or voluntarily leave their party and become independents. As a result, the distribution of seats by party affiliation often fluctuates in between elections. Although several parties are typically represented in parliament, Canada has historically had two dominant political parties: the Liberal Party and the Conservative Party, which was preceded by the Progressive Conservative Party and the Conservative Party (1867–1942). Every government since Confederation has been either Liberal or Conservative with the exception of the Unionist government during World War I, which was a coalition of Conservatives and Liberals. However, in the 2011 federal election, the (NDP) New Democratic Party of Canada, came a close second, only behind by a few seats. While other parties have sometimes formed the Official Opposition, the 41st Parliament (2011 2015) was the first in which the Liberals did not form either the government or the Official Opposition. If a government loses a confidence motion, traditionally the prime minister will ask the governor general to call an election and the governor general follows that advice. However, the viceroy's compliance is not assured; the governor general also has the right to seek out another party leader who might be able to command the confidence of the House and ask them to form a government. This happened in 1926 and is referred to as the King–Byng Affair. The five year time limitation is strictly applied to the life of the parliament or assembly in question—this body is not deemed to have been formed until the return of the writs and ceases to exist the moment it is dissolved. It is therefore possible to run slightly longer than five years between election days, as was the case between the 1930 and 1935 elections. Although the law has allowed for a five year gap between elections, there have in fact only been two five year gaps in the last 50 years: between 1974 and 1979 and between 1988 and 1993, and there have in fact been six general elections since 2000. It is also possible for a general election to be delayed should Canada be embroiled in a war or insurrection. This provision was enacted to allow Prime Minister Sir Robert Borden to delay a federal election for about a year during First World War. Since then, the provision has only been used twice, both times by provincial governments—Ontario delayed an election for a few weeks in the year following the Armistice in 1918. Saskatchewan was the only jurisdiction to delay a general election by more than a year, due to World War II, but held an election in 1944, six years after the previous vote. The Canadian population generally misunderstands the electoral system, with most citizens believing they vote to directly elect their prime ministers. Certain politicians have taken advantage of this misconception of how governments are formedrefn|For example, during the paliarmentary dispute in 2008, the Cabinet tried to convince the public its attempt to prorogue Parliament to avoid a motion of no confidence brought by the opposition parties was legitimate, as the Canadian parliamentary system determined the party holding the most seats had "won" the election.

Нәтижелер

2017 жылы Хьюго Сир Канада БАҚ-тарының сайлау түндері дауыс беру аяқталмас бұрын, қай партия келесі үкіметті құратынын жариялау әдетінің, генерал-губернатордың немесе вице-губернаторлардың кабинеттерді немесе атқарушы кеңестерді тағайындау процесін "автоматты түрде, тек сандар есебі ретінде" қате көрсетіп беретінін анықтады. Парламенттің сайланған палатасында көпшілік орындарды жеңіп алған саяси партияның жетекшісін генерал-губернатор немесе вице-губернатор үкімет құруға шақыруы мүмкін болғамен, бұл міндетті емес. Тиісті вице-король үкімет басшысы ретінде сайланған палатаның сеніміне ие болған адамды тағайындауы тиіс. Бұл, сайлауда көпшілік орындарды жеңіп алмаған партия, егер ол бір заң шығарушы палатадағы басқа партиямен немесе партиялармен одақтасып, бірігіп палатаның көпшілігін құрса, коалициялық үкімет құрғанның өзінде де билікке келе алады.

Белгіленген күндер

Канадалық Құқықтар және бостандықтар хартиясының 4-тарауы кез келген федералдық, провинциялық немесе аумақтық парламенттің мерзімін соңғы сайлау нәтижелері жарияланғаннан кейін бес жылға дейін шектейді. 2006 жылғы 6 қарашада Канада Парламенті Канада сайлау заңына түзетулер енгізіп, әрбір федералдық жалпы сайлаудың бұрынғы сайлаудан кейінгі төртінші күнтізбелік жылдың қазан айының үшінші дүйсенбісінде өтуін міндеттеді, бұл 2009 жылғы 19 қазаннан басталады. Осыдан кейін барлық провинциялар мен аумақтар да осыған ұқсас заңдарды қабылдады, олар сайлаудың белгілі бір күндерін бекітеді. Дегенмен, бұл заңдар генерал-губернатордың немесе провинциялық лейтенант-губернатордың тиісті премьер-министрдің ұсынысы бойынша немесе сенімсіздік туралы ұсыныс негізінде сайлаудың белгіленген күнінен бұрын заң шығарушы органы тарату құқығын шектемейді.

Қосалқы сайлау және референдумдар

Жалпы сайлаулар арасында депутаттың орны босағанда немесе депутат қайтыс болғанда қосымша сайлаулар өткізілуі мүмкін. Қосымша сайлау күнін генерал-губернатор белгілейді, ол Төменгі палата спикері орын босағанын хабарлағаннан кейін 11 мен 180 күн аралығында сайлауды тағайындауы тиіс. Федералды үкімет маңызды мәселелер бойынша жалпыұлттық референдумдар да өткізе алады. Соңғы федералдық референдум 1992 жылы Шарлоттаун келісімінде ұсынылған конституциялық өзгерістер бойынша өтті. Кейде бір мәселе сайлаудың басты тақырыбына айналады, және сайлау белгілі бір дәрежеде референдум сипатында болады. Мұндай жағдайдың соңғы мысалы – 1988 жылғы сайлау, көптеген партиялар оны АҚШ-пен еркін сауда бойынша референдум деп сақтады.

Біліктіліктері

18 жастан асқан әрбір канадалық азамат сайлауға қатысуға құқылы, сайлаудың бас инспекторы мен бас инспектордың орынбасарынан басқа. Канада сайлау заңында кем дегенде екі жылға сотталғандардың дауыс беруіне тыйым салынған, бірақ 2002 жылдың 31 қазанында Канада Жоғарғы соты Сауве Канадаға қарсы істе мұндай заңның Хартияның 3-тарауын бұзғанын және күшін жойғанын мәлімдеді. Федералдық сайлаушылардың Ұлттық тізілімі Канада халқының түрлі өзгерістерін көрсету үшін жаңартылады, оның ішінде мекенжайдың өзгеруі, сайлау жасына толу, азаматтыққа қабылдану және қайтыс болу. Жыл сайын Канада сайлауы Канада кіріс агенттігінен, Канада поштасынан (Ұлттық мекенжай өзгерту қызметі арқылы), провинциялық және аумақтық көлік құралдарын тіркеу органдарынан және тұрақты сайлаушылар тізімі бар провинциялық сайлау органдарынан алынған мәліметтер бойынша 3 000 000-ға жуық мекенжай өзгерісін өңдейді. Жыл сайын шамамен 400 000 канадалық сайлау жасына жетеді және 200 000 канадалық қайтыс болады, нәтижесінде Ұлттық сайлаушылар тізіліміне өзгерістер енгізіледі, бұл өзгерістер Канада кіріс агенттігінен, провинциялық және аумақтық көлік құралдарын тіркеу органдарынан және тұрақты сайлаушылар тізімі бар провинциялық сайлау органдарынан алынған мәліметтерге негізделген. Бұған қоса, жылына 150 000-нан астам адам канадалық азаматтарға айналады және Азаматтық және Иммиграция Канадасынан алынған мәліметтер негізінде Канада сайлауы оларды Ұлттық тізілімге қосады.

Шетелде тұратын Канада азаматтары

Канада Жоғарғы Сотының 2019 жылғы Франк Канадаға қарсы (AG) ісі бойынша шешімінде, резидент емес азаматтардың Канададан тыс жерде қанша уақыт тұрғанына қарамастан, дауыс беру құқығы бар екені белгіленді. Канаданың Құқықтар мен бостандықтар хартасының үшінші тармағында «Канаданың әрбір азаматы дауыс беруге құқылы» делінгенімен, 1993 жылдан 2019 жылға дейін федералды сайлауларда тек 18 жасқа толған және Канадада тұратын немесе бес жылдан кем уақыт шетелде болған азаматтар ғана дауыс беруге құқылы болды. Бес жылдық шектеу бастапқыда 1993 жылы қабылданған C 114 заң жобасының бір бөлігі ретінде енгізілді. Бұл түзетулер арнайы бюллетеньді белгілі бір тұтқындарға және шетелде «тұратын немесе саяхаттап жүрген» канадалықтарға таратуды кеңейтті. Бес жылдық шектеуден Канада Қарулы Күштерінің қызметкерлері, шетелдегі федералдық немесе провинциялық үкіметтердің қызметкерлері, белгілі бір халықаралық ұйымдардың қызметкерлері және олармен бірге тұратындар босатылды. 2014 жылдың мамырында Онтарионың Жоғарғы соты канадалық экспатрианттар Гиллиан Франк пен Джейми Дюонгтың бес жылдық шектеудің дауыс беру құқығына конституциялық емес шектеу екені туралы талабын қабылдады, бұл Құқықтар мен бостандықтар хартасын бұзу болып табылады. Осы шешімге байланысты, 14 ай бойы барлық канадалық экспатрианттар сайлаушылар тізіміне ену үшін өтініш бере алатын болды. Алайда, 2015 жылдың 20 шілдесінде Онтарио апелляциялық сотындағы сот отырысында бұл шешім күшін жойды. Сот Канаданың тұрғын жерге негізделген сайлау округтері жүйесін пайдалану тарихын және әлеуметтік келісім теориясын негізге алды. Осы теория бойынша бес жылдық шектеу Конституцияның бірінші тармағына сәйкес дауыс беру құқығын шектеу ретінде қарастырылды. Апелляциялық сот шешіміне жауап ретінде, 2015 жылдың тамызында Канаданың сайлау комиссиясы экспатрианттардың тізімде болу үшін қайта оралу күнін көрсетуін талап ететін өзгерістерді енгізді. Бұл шешім Канада Жоғарғы Сотына шағымданылды, ол 2016 жылдың 14 сәуірінде істі қарауға келісті. Сот апелляциялық соттың шешімін жоққа шығарды, көпшілік «ұзақ мерзімді резидент емес азаматтарды сайлау құқығынан айыру олардың негізгі демократиялық құқығын ғана емес, сонымен қатар олардың өзін-өзі құрметтеуін және қадір-қасиетін де кемсітеді» деген қорытындыға келді.

The Supreme Court of Canada's 2019 decision in Frank v Canada (AG) ruled that non resident citizens have the right to vote regardless of time living outside of Canada. While Section Three of the Canadian Charter of Rights and Freedoms provides that "every citizen of Canada has the right to vote", in practice only those citizens 18 years of age or older who resided in Canada or had been abroad for fewer than five years were eligible to vote in federal elections from 1993 to 2019. The five year limit was originally enacted as part of Bill C 114, An Act to Amend the Canada Elections Act, in 1993; these amendments extended the special ballot to certain prisoners, and Canadians "living or travelling" abroad. Exemptions to the five year limit existed for members of the Canadian Armed Forces, employees of the federal or a provincial government stationed abroad, employees of certain international organizations, and their cohabitants. In May 2014, the Ontario Superior Court of Justice ruled in favour of Canadian expatriates Gillian Frank and Jamie Duong's claim that the five year limit was an unconstitutional restriction on the right to vote, in violation of the Charter of Rights and Freedoms, leading to a period of fourteen months during which all Canadian expatriates could apply to be on the register of electors. However, the decision was reversed 2 1 on appeal at the Court of Appeal for Ontario on July 20, 2015, in a judicial opinion citing Canada's history of using a residence based electoral district system and a justification based on social contract theory, which held that the five year limit was a permissible limitation of the constitutional right to vote under Section One. In response to the appellate court ruling, Elections Canada implemented changes in August 2015 to require expatriates already on the register to declare an intended date of return. The decision from the Court of Appeal was subsequently appealed to the Supreme Court of Canada, which announced on April 14, 2016 that it would hear the case. The court ultimately overturned the appellate court's decision, with the majority finding that "the disenfranchisement of long term non resident citizens not only denies them a fundamental democratic right, but also comes at the expense of their self worth and their dignity."

Сайлау науқанының ұзақтығы

Сайлау науқанының ұзақтығы әр түрлі болуы мүмкін, бірақ Сайлау туралы заң бойынша науқанның ең кем ұзақтығы 36 күн, ал ең көп ұзақтығы 50 күн. Сонымен қатар, Жарғының 5-бабы Парламенттің он екі айда кем дегенде бір рет отырыс өткізуін талап етеді, демек науқан нәтижелерді тіркеуді аяқтауға және бұрынғы отырыстан кейін он екі ай ішінде Парламенттің кезекті сессиясын шақыруға уақытында аяқталуы керек. Федералды сайлау күні дүйсенбіде (немесе дүйсенбі заңмен белгіленген мереке болса, сейсенбіде) белгіленуі тиіс. Алғашқы екі сайлау – 1867 жылғы және 1872 жылғы сайлаулар – бірнеше аптаға созылды. 1872 жылғы сайлау тарихындағы ең қысқа және ең ұзақ науқан болды. Парламент 1872 жылдың 8 шілдесінде таратылды, ал сайлау туралы қаулы 1872 жылдың 15 шілдесінде жарияланды. Дауыс беру 1872 жылдың 20 шілдесінен 12 қазанына дейін өтті. Осылайша, науқан Парламент таратылғаннан кейін 12 күн, ал сайлау туралы қаулы жарияланғаннан кейін 5 күн өткен соң басталды және Парламент таратылғаннан кейін 96 күн (13 апта 5 күн) және сайлау туралы қаулы жарияланғаннан кейін 89 күн өткен соң аяқталды. Барлық келесі сайлаулар бір күндік форматта өтті. Бұл сайлаулардың ішінде Парламент таратылған күнінен сайлау күніне дейінгі ең ұзақ науқан 1926 жылғы сайлау болды. Канада тарихында референдум өткізілгеннен кейін сайлау реформасының жүзеге асырылған жағдайлары болған жоқ. Реформалар мен реформаға жасалған әрекеттер төменде сипатталған.

Көп мүшелі округтер бір мүшелі округтерге ауыстырылды - федералды сайлаулар, барлық провинциялар, екі аумақтар әртүрлі күндер

19 және 20 ғасырларда әр түрлі уақытта федералды сайлаулар және әрбір провинцияда өткізілген сайлаулар көпмандатты округтерді барлық немесе кейбір мүшелерін сайлау үшін пайдаланды. Қолданылған жүйелерге блок-дауыс беру, бір реттік дауыс беру, шектеулі дауыс беру және әр орынды жеке сайлау арқылы толтыру кірді. Шектелген дауыс беру көбінесе көп партиялық өкілдікке алып келді, соның ішінде көпшілікке де, кемінде ең ірі азшылыққа да өкілдік берді. Бір реттік дауыс беру жүйесі көп партиялық өкілдікке алып келді және квотаға жеткен әрбір үміткер сайланды, осылайша ауданда маңызды қолдауға ие болған әрбір партия өкілдік алды. Блок-дауыс беру және бір жеңімпазды анықтау сайлаулары көбінесе (бірақ әрдайым емес) бір партияның округтегі барлық орынды жеңіп алуына әкелді. Қазір федералды сайлаулар және барлық провинциялық және аумақтық сайлаулар тек бірмандатты округтерді пайдаланады, бұл сайлау реформасының нәтижесінде болды. 1867 мен 1968 жылдар аралығында он бір округ бірнеше депутатты (бір уақытта екі) сайлады. Олар Оттава, Батыс Торонто, Гамильтон, Галифакс (НС), Кейп-Бретон (НС), Пиктоу (НС), Сент-Джон қаласы және округі (НБ), Виктория және ПЭИ-дегі үш округ: Кингс округі, Квинс округі және Принс округі. Барлық провинциялар мен аумақтар (Нунавуттан басқа) бір кезде көпмандатты округтерді пайдаланды. Көптеген округтерде тек екі депутат сайланды, ал кейбіреулерінде 5-7 немесе одан да көп депутат сайланды. 1920 жылдан 1949 жылға дейін Виннипег округінде он МЛА сайланды.

1914 Манитоба көп мүшелік округтерді қабылдады, кейіннен STV/FPTP, содан кейін STV/IRV енгізілді

1914 жылы Виннипегтің үш ауданы – Виннипег орталығы, Виннипег оңтүстігі және Виннипег солтүстігі – әрқайсысына екінші өкіл тағайындалды. Әрбір орын жеке сайыс арқылы толтырылды. Осы жүйе 1915 жылғы сайлауда да қолданылды. 1920 жылы Виннипег он өкілді қалалық округке біріктірілді. Манитоба жаңа округте бір ауыстырылатын дауыс беру жүйесін қолдана бастады. Кейіннен провинция бір өкілді ауылдық округтерде балама дауыс беруді қабылдады.

1952, 1953 жылы BC сайлауы бірден өткізілетін сайлау жүйесі қолданылды

1952 жылы Британ Колумбиясы балама дауыс беру жүйесін қабылдады. Ол бір мандатты округтер мен көп мандатты округтердің аралас комбинациясын сақтап қалды. Көп мандатты округтерде әрбір мандатқа жеке сайыс өтті. БК-ның жалпы сайлауында алғаш рет преференциялық бюллетеньдер пайдаланылды. 1953 жылғы сайлаудан кейін провинция бұрынғы сайлау жүйесіне қайта оралды, ол бір мандатты және көп мандатты округтердің, блоктық дауыс беру және FPTP араласатын жүйесі болды. Бұл жүйе 1990 жылы FPTP бойынша бір мандатты округтердегі сайыстармен толығымен алмастырылды.

2004 Квебек сайлау реформасын ұсынды

Квебектің либералды үкіметі 2004 жылы сайлау реформасын ұсынды, оның 2006 жылдың күзінде халықтың пікірін сұрамай қабылдануы жоспарланған еді. Жобаны жақсарту жолдары бойынша әртүрлі пікірлер болғандықтан, ол кейінге шегерілді.

2005 жылы Бірыңғай ауыстырылатын дауыс референдумы

2005 жылғы референдумда Британдық Колумбия халқының 57,7 пайызы бірыңғай ауыстырылатын дауыс беру жүйесін қолдады. Бірақ, үкімет өзгерісті қабылдау үшін 60 пайыз дауыс қажет екенін мәлімдеді, нәтижесінде дауыс беру нәтижесі назарға алынбады.

2005 жылы ПЭИ провинциялық MMP референдумы

Принс-Эдвард аралы 2005 жылы аралас мүшелік пропорционалды сайлау жүйесін қабылдау жөнінде референдум өткізді. Ұсыныс жеңіліске ұшырады.

2007 жылғы Онтариодағы ММП референдумы

Онтариода 2007 жылы Онтарио Заңнамалық Ассамблеясына сайлау өткізу үшін аралас мүшелік пропорционалдық өкілдік (MMP) жүйесін енгізу мәселесі бойынша референдум болды. Дауыс беру нәтижесі қазіргі көпшілік дауыс беру, яғни «бірінші орын алған үміткер жеңіске жетеді» (FPTP) жүйесін қолдауға басымдық берді.

2008 жылы Нью-Брансуик референдумы

2008 жылы Прогрессивті консервативтік партиясы Нью-Брансуикте сайлау реформасы мәселесі бойынша референдум ұсынып, бірақ партия 2006 жылғы қыркүйектегі сайлауда жеңіліске ұшырады және жаңа Либералдық үкімет дауыс беруді жоққа шығарды.

2009 жылы пропорционалды өкілдік Референдум

2009 жылы 12 мамырда Британдық Колумбияда пропорционалдық өкілдік (PR) жүйесі бойынша референдум өтті. Пропорционалдық өкілдікті қабылдау жолымен дауыс бергендер жеңілді, сайлаушылардың 61% пропорционалдық өкілдікке қарағанда бірінші өткен орын (FPTP) жүйесін жөн көріп дауыс берді.

2015 жылғы федералды сайлау

2015 жылғы федералды сайлауда оппозицияның екі негізгі партиясы (федералды либералдар мен Жаңа демократиялық партия) келесі жоспарланған сайлаудан кешіктірмей сайлау реформасын жүзеге асыруға уәде берді. Жаңа демократиялық партия ұзақ жылдардан бері аралас мүше пропорционалды жүйені қолдайды, бұл Заң комиссиясы ұсынған гибридтік жүйе. Онда сайлаушылар екі бюллетень тастайды (біреуін округтік өкіл үшін, екіншісін сүйікті партиясы үшін), ал мүшелер аймақтық және ашық тізімнен сайланады. Либералдар, Джастин Трюдо басшылығымен, «барлық партиялық парламенттік комитет» арқылы сайлау реформасының көптеген нұсқаларын қарауға және келесі сайлауға дейін өзгерістерді енгізуге уәде берді. Трюдо 2015 жылғы сайлауды «Канаданың соңғы көпшілік дауысымен сайлауы» етуге уәде берді. Саяси партиялар арасында қай жүйе артық екені туралы пікірталас бар. 2015 жылы канадалықтардың 67%-ы сайлау жүйесін өзгертуге уәде берген партияларға дауыс берді. Либералдық үкімет алға тартқан сарапшылардың 88%-ы пропорционалды сайлау жүйесін ұсынды, ал 96%-ы Трюдо ұсынған бірден екінші турдағы сайлау жүйесін қабылдамады. 2016 жылдың 1 желтоқсанында сайлау реформасы жөніндегі барлық партиялық арнайы комитет соңғы есебін жариялады. Онда үкіметке 5 немесе одан төмен Gallagher индексімен пропорционалды өкілдік жүйесін әзірлеу және қазіргі жүйемен салыстырып ұлттық референдум өткізу ұсынылды. Арнайы комитеттің либералдық мүшелері премьер-министр Джастин Трюдоны Канаданың сайлау жүйесін өзгерту туралы уәдесін бұзуға шақырды. 2017 жылдың 1 ақпанында жаңа либералдық демократиялық институттар министрі Карина Гулд Трюдоның сайлау жүйесін өзгерту енді оның міндетіне кірмейтінін мәлімдеді. Ол 2015 жылғы сайлау уәдесінен бас тарту себебі ретінде канадалықтардың арасында сайлаудың нақты бір түріне қолдаудың кең консенсусының болмауын және саяси партиялардың жаңа жүйе туралы келісе алмауындарын атады. 2017 жылдың 31 мамырында Халық палатасы барлық партиялық арнайы комитеттің соңғы есебін 146 дауысқа 159 дауыспен қабылдамады. Консерваторлар, Жаңа демократиялық партия, Блок Квебекуэй және Жасылдар партиялар есепке келісу үшін дауыс берді, ал либералдар, атап айтқанда, Шон Кейси және Натаниел Эрскин Смит есімді екі либералдық депутат, партиялық тәртіпті бұзып, есепке келісу үшін дауыс берді. 2015 жылғы сайлау науқаны кезінде Канаданың Либералдық партиясы болашақ сайлауларда сайлау платформаларының құнын тексеру процесін енгізуге уәде берді. Бұл 2017 жылы қабылданған жалпы заң жобасы аясында іске асырылды, ал жауапкершілік Парламенттік бюджет кеңсесіне жүктелді. 2016 жылдың 27 қазаны мен 7 қарашасы аралығында Канаданың Принс-Эдвард аралында міндетті емес референдум өтті. Референдумда тұрғындар Принс-Эдвард аралының заң шығарушы жиналысына мүшелерді сайлау үшін бес дауыс беру жүйесінің қайсысын пайдалануды қалайтындары туралы сұрақ қойылды. Референдум бірден екінші турдағы дауыс беру арқылы жүргізілді, ал бірінші турда ешбір нұсқа көпшілік дауысын алмады. Сайлауға жарамсыз деп танылған үш нұсқаны жойғаннан кейін, аралас мүше пропорционалды жүйе соңғы турда 52%-дан астам қолдауға ие болды. Бірақ үкімет бұл нәтижеге мән бермей, 2019 жылы тағы бір референдум өткізді.

In the 2015 federal election, both of the main opposition parties (the federal Liberals and NDP) promised to implement electoral reform no later than the next scheduled election. The NDP has long supported Mixed Member Proportional, a hybrid system proposed by the Law Commission in which voters would cast two ballots (one for a riding representative and one for their preferred party, with member elected from a regional and open list). By comparison, the Liberals led by Justin Trudeau promised to review numerous electoral reform options through an "all party parliamentary committee" and to implement the changes in time for the next election. Trudeau promised to make the 2015 election "Canada's last first past the post election". There are differences between the political parties over which alternative system would be better. 67% of Canadians voted in 2015 for parties that promised to replace the voting system. 88% of experts brought forward by the Liberal government recommending a proportional representation voting system, and 96% rejected Trudeau's preferred Instant runoff voting system. On December 1, 2016, the all party Special Committee on Electoral Reform released its final report, recommending that the government design a system of proportional representation with a gallagher index score of 5 or less, and hold a national referendum with that system against the current system. The Liberal members of the all party special committee urged Prime Minister Justin Trudeau to break his promise to change Canada's voting system. On February 1, 2017, the new Liberal Minister of Democratic Institutions, Karina Gould, announced that Trudeau instructed her that a change of voting system would no longer be in her mandate. She claimed a lack of broad consensus among Canadians in favour of one particular type of electoral voting and that the various political parties could not agree on a new system as reasons for the abandonment of the 2015 election promise. On May 31, 2017, the House of Commons officially rejected the final report of the all party special committee by a vote of 146 159, with the Conservatives, NDP, BQ, and Greens voting to concur in the report, and the Liberals voting not to, notably, two Liberal MPs, Sean Casey and Nathaniel Erskine Smith broke whip and voted to concur in the report. During the 2015 election campaign, the Liberal Party of Canada made a promise to implement a process to review the costs of campaign platforms in future elections. It was implemented within an omnibus bill passed in 2017, with responsibility assigned to the Parliamentary Budget Office. was a non binding referendum held in the Canadian province of Prince Edward Island between October 27 – November 7, 2016. The referendum asked which of five voting systems residents would prefer to use in electing members to the Legislative Assembly of Prince Edward Island. The referendum was conducted using Instant runoff voting, and no option was the choice of a majority in the first count. After three options were eliminated due to being un electable, mixed member proportional representation received more than 52% support on the final count. But government ignored the result, holding another referendum in 2019.

2018 жылы Британдық Колумбияда сайлау реформасы бойынша референдум

Үгіт-насихат уәделеріне сәйкес, BC NDP (Жасылдармен сенім және қолдау келісімінде) 2018 жылдың 22 қазаны мен 30 қарашасы аралығында плебисцит өткізуді жоспарлады, тіркелген сайлаушылар пошта арқылы дауыс бере алатын болды. Сайлаушылардың 61,3%-ы қолдану жүйесін өзгеріссіз қалдыруға дауыс берді.

2019 Принс-Эдвард аралы сайлау реформасы референдумы

2019 жылғы референдум жеңіліспен аяқталды. «Принц-Эдвард аралы дауыс беру жүйесін аралас мүшелік пропорционалды дауыс беру жүйесіне өзгертуі керек пе?» деген сұраққа 52 пайыз қарсы дауыс берді, ал 48 пайызы қолдады. Алайда, екі тараптың да 60 пайыз ауданда көпшілік дауыс жинамағаны сондықтан, үкімет бұл шешімді анық деп санамады. 2021/2022 жылдары PEI FPTP жүйесінен басқа жүйеге өту мүмкіндігін қайта қарастырды.

2022 Квебек сайлау реформасын ұсынды

CAQ Франсуа Лего 2018 жылы жеңіске жеткеннен кейін бір жыл ішінде сайлау жүйесін реформалауға берген уәдесімен сайланды. 2019 жылдың 25 қыркүйегінде Әділет министрі Соня Лебель 39-заң жобасын ұсынды, ол аралас пропорционалды сайлау жүйесіне көшу мақсатындағы, бірінші өткен орынды анықтау жүйесін алмастыруға бағытталған жаңа сайлау жүйесін құру туралы заң. Заң жобасына сәйкес, Ұлттық Ассамблея 125 мүшеден тұруы тиіс еді. Осы 125 мүшеден 80-і бір мандатты округтерде дауыс көпшілігімен сайлануға тиіс еді, бұл 78 федералды округке сәйкес келеді, сонымен қатар 2 ерекше округ қосылды: Îles de la Madeleine және Ungava. Қалған 45 мүше аймақтық партиялық тізімдегі ретімен таңдалуға тиіс еді. Квебектің барлық 17 аймағына кем дегенде бір депутат (МНА) кепілдік берілді. 39-заң жобасы 2021 жылдың маусым айына дейін заң шығарушы органда талқылануға жоспарланған. Заң жобасын іске асыру жалпы сайлау күні өткізілген референдумда халықтың қолдауына байланысты болар еді. Егер референдум сәтті аяқталса, аралас пропорционалды жүйе бойынша сайланатын алғашқы заң шығарушы орган 44-ші шақырылым болар еді, ол ең кеш 2026 жылдың қазанында сайланатын еді. 2021 жылдың 28 сәуірінде Әділет министрі Лебель заңнамалық комитет отырысында үкіметтің 2022 жылы сайлау реформасы бойынша референдум өткізбейтінін мәлімдеді. Лебель COVID-19 пандемиясын үкіметтің жоспарларын өзгертуге себепкер деп атады және референдумға баламалы күнді белгілей алмайтынын айтты, бұл Квебекте сайлау реформасы тақырыбындағы талқылауларды тоқтатты.