Кіріспе

BTR-152 бірнеше түрде шығарылды және кеңестік әскері үшін, сондай-ақ экспортқа үлкен санымен өндірілді. Кейінгі өндіріс үлгілерінде ZIL 157 жүк көлігінен алынған, сенімді автокөлік құрамдастары қолданылды. 1950 және 1959 жылдар аралығында BTR-152-нің үш негізгі түрі пайда болды: бір ұңғылы 7,62 мм немесе 12,7 мм пулеметі бар базалық бронетранспортер, биік шатыры бар қарусыз командалық машинасы және ЗПУ-2 орнатылымымен жабдықталған зениттік нұсқа.

Даму

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Қызыл Армия тактиктері танктермен үйлесімде жеңіл жаяу әскерді қолдануға баса назар аударған біріккен қарулы шабуылдарды ұнатты. Дегенмен, совет жаяу әскерлері танктердің броньдық қорғанысы мен жылдамдығына ие болмағандықтан, жаудың атысына салыстырмалы түрде осал болып қала берді. Соғыс аяқталар тұсында, советтік танк десантының бастапқы тактикасы – жаяу әскерлер қолдау көрсетіп тұрған танктердің үстінде шайқасқа түсуі – M3 жартылай тізбекті машиналар мен M3 White бронеавтомобильдерімен ысталды. Бұл машиналар әскер тасымалдау үшін кеңінен қолданылды, нәтижесінде танктермен бірге жылдамдыққа ие бронетранспорттық құралдар жаяу әскерді ұрысқа жеткізетін жаңа доктрина пайда болды. Содан кейін жаяу әскерлері түсіп, жаяу соғысқа қатысты. Соғыс кезіндегі тәжірибе Қызыл Армияның соғыстан кейін дөңгелекті бронетранспорттық құралдарға үлкен қажеттілігі бар екенін көрсетті, ал Бас штаб жаңа барлау машинасы мен бронетранспортерді (БТР) қажет етті. Қолда бар M3 жартылай тізбекті машиналары мен неміс Sd.Kfz. 251 машиналары болашақ жоба үшін үлгі ретінде зерттелді. Советтік BTR-152 машиналары 1950 жылдан 1959 жылға дейін, ал 1960 жылдан бастап BTR-60 машиналарымен бірге шығарылды.

Қызмет

BTR-152 алғаш рет 1956 жылғы Венгрия төңкерісі кезінде соғысқа қатысты, олар Советтік Ішкі әскерлерінің 12-ші мотоатқыштар бригадасымен Венгрияның жаңадан бастаған көтерілісін басу үшін жөнелтілді. BTR-лар Будапешт және басқа да елді мекендерде, сондай-ақ Венгрияның Австриямен шекарасында қолданылды. Дегенмен, бірлескен қару түрлерінің маневрлерін үйлестіре алмау, сириялық моторизацияланған жаяу әскерін олардың қолдау танк бөлімдерінен бөліп, Израильдің ауыр бронетехникасына осал қалдырды. BTR-152 Чадтың Ұлттық Азаттық фронты (FROLINAT) тарапынан Бірінші Чад азаматтық соғысы кезінде қолданылды және 1978 жылдың сәуір айында Салалға жасалған моторизацияланған шабуылда маңызды рөл атқарды. BTR-лар француз шетелдік легионының Panhard AML 90 бронеавтомобильдерімен жойылды. Ливияның механикаландырылған батальондары да Чад-Ливия қақтығысы кезінде Чадта BTR-152-ні қолданды, көбінесе танк компанияларымен немесе EE 9 Cascavels-пен бірлесіп. Бірнешеуі AML 90 зеңбірегінен немесе SS.11 танкқа қарсы зымырандарынан тікелей оққа ұшырап жойылды. Сомалидің BTR-152-сінің шамамен жартысы Огаден қақтығысында жоғалған болуы мүмкін. Эфиопияға советтік қару-жарақ жеткізілімі соғыс басталғаннан кейін үдеді, 1977 жылдың наурыз айынан бастап Совет Армиясының резервтік қорынан алынған 40 BTR-152 кірді. Бұл көліктердің көпшілігі BTR 152V болды, бірақ BTR 152A әуе шабуылына қарсы модификациясы да болды. Совет Одағы 1970 жылдардың ортасында тәуелсіздік алғаннан кейін Мозамбикке кем дегенде алты BTR-152 сыйға берді, сондай-ақ Мозамбик Ұлттық Қарсылық (RENAMO) бекіністеріне жақын жерлерде жүргізілген іздеу және жою операцияларында да қолданылды. Мозамбиктің барлық BTR-152-сі жер миналары немесе Родезияның әуе шабуылдарынан жойылған болуы мүмкін; BTR-152-нің екінші партиясы 1983 жылы Мозамбикті азат ету үшін халық күштеріне (FPLM) жеткізілді, бірақ олардың алдыңғы қатарда қолданылған-қолданылмағаны әлі белгісіз.

Сипаттама

BTR 152 – броньды корпусы және ашық жоғарғы бөлігі бар, модификацияланған жүк көлігі шассиі. Әскер бөлімінің бүкіл қабырғасы мен артқы жағы тік, ал бұрыштары зеңбірек сынықтарын кері қайтару үшін ішке қарай еңкейтілген. Әскер бөлімінің әр жағында атыс тесіктері және жылдам түсіру үшін екі артқы есік бар. Алғашқы BTR 152 ZIS 151 шассиі мен қозғалтқышын пайдаланғандықтан, сол жүк көлігінің техникалық қызмет көрсетуге қатысты мәселелері мен қиын өтімділігін бөлісті. Кейінірек ZIL 157 компоненттерімен жабдықталған түрлерінде қуаты артып, үлкен, біртұтас дөңгелектері болды, бұл көліктің кемшіліктерін азайтты, бірақ толығымен жойған жоқ. Техникалық тұрғыдағы жарамдылығы мен сенімділігі төмен қалды. BTR 152 танкіге қарсы миналарды орнатуға арналған тіректері бар мина орнату машинасына айналдырылды. BTR 152V3 – алдыңғы жағында лебёдкасы, ашық шатыры, инфрақызыл шамдары және ішкі дөңгелек қысымын реттеу жүйесі бар BTR 152V. SPW 152 бронетранспорттық медициналық көмек машинасына түрлендірілді. Жаңартылған нұсқада дизельдік қозғалтқыш, жаңа беріліс қорабы, гидравликалық беріліс жүйесі, қосымша брондалған капот, жақсартылған шасси, электр жабдықтары, шамдар, оптика және басқа да өзгерістер енгізілген. Жаңартылған BTR 152 жоғары жылдамдыққа, төмен отын шығынына және пайдаланудың қарапайымдығына ие деп мәлімделеді. Брондалған медициналық эвакуациялық машинасы 2018 жылдың қазан айында таныстырылды.