Кіріспе

Ньюкасл-андер-Лайм каналы – Сток-он-Тренттегі Трент және Мерси каналынан Ньюкасл-андер-Лаймға дейін созылған 3 миль 6 фурлонгты (6 км) деңгейлі канал. Ол 1800 жылы құрылысы аяқталған. Канал 1935 жылдан бері қолданылмай келеді.

Тарихи уақыт сызығы

1795 – Парламент актісі (35 Geo. 3. c. 87) Тренттен Мерсиге дейінгі кеме жолынан басталып, Стаффорд графтығындағы Струк-апон-Трент маңында немесе осы жерде, сол графтықтағы Лимге қарасты Ньюкасл қаласына дейін жүзе алатын каналды салуға және күтіп ұстауға рұқсат берді. 1796 – бәсекелес канал, Sir Nigel Gresley’s Canal ашылды және Ньюкасл қаласын 21 жыл бойы көмірмен қамтамасыз етудің эксклюзивті құқығын алды, бірақ бағасы тоннасына 25 пенстен аспауы керек еді. Келісім Лим каналындағы Ньюкасл каналына қыш өнімдерін жасау үшін қолданылғаннан басқа көмір тасымалдауға тыйым салды. 1800 – канал ашылды және Греслидің көмір тасымалдауға эксклюзивті құқығы болғандықтан, Ньюкасл каналындағы Лаймның негізгі жүгі әктасқа айналды. 1863 – канал Солтүстік Стаффордшир темір жолына сатылды. Осы кезде теміржол компаниясы Ньюкасл каналына өте тәуелді болған Трент және Мерси каналына да ие болды. Канал акционерлері келісімнен үлкен пайда тапты, өйткені олардың меншігінде болған кезде бағыттан сирек және өте аз дивиденд алынған. Теміржол компаниясы Ньюкасл каналын жапқан жоқ және оны коммерциялық мақсатта пайдалануды жалғастырды. 1921 – каналдың ең солтүстік бөлігі жабылды. 1935 – Ньюкасл каналының қалған бөлігі жабылды және барлық су жолы тоқтатылды. Қазіргі уақытта канал жабылудан кейін толтырылды және бүгінде каналдың ізі аз ғана қалды.

Жол жүрісі

Ньюкасл каналының соңғы нүктесі Брук-Лейнге жақын жерде, шамамен 110 метр биіктікте орналасқан. «Кеме және жылқылар» аталған паб бұрынғы бассейннің жанында әлі де тұр, бірақ бассейннің өзі көп жылдар бұрын, 1846 жылдың 26 маусымында басталган Струк-он-Трент пен Ньюкасл арасындағы темір жол құрылысы кезінде теміржол қабырғаларына айналдырылған. 1971 жылы әлі де сақталған болса да, бұл қабырғалар қазір алынып тасталды. Канал Лондон жолының (A34) батыс жағында оңтүстік-шығысқа қарай бағытталған. Occupation Street Лондон жолынан шығатын жерде, Ньюкасл астындағы Лайм Жаңғақ каналына, содан кейін сэр Найджел Гресли каналына байланысты жоспарланған көлбеу жазықтықтың төменгі бөлігі орналасқан; алайда бұл көлбеу жазықтық ешқашан салынбаған, сондықтан екі канал ешқашан қосылмаған. Осы жерге жақын жерде жаңадан салынған Лайм Вэлли Парквейі орналасқан. Каналдың батысында Лайм бұлағы деп аталатын шағын өзен бар. Оңтүстікке қарай кішкентай еврейлер синагогы/қырғын орны және боулинг алаңы орналасқан. Канал оларды артынан кесіп өтеді, ал оның айналасын шағын ормандар қоршап тұр. Осы жерден өтіп, ол А34 тас жолының бойында Солтүстік Стаффордшир университетінің ауруханасына қарама-қарсы орналасқан. Таң қалдыратыны, бұл бөлік сақталған және бүгінгі күні каналдың суы бар жалғыз бөлігі. Бірнеше шағын жолдар A34-ке жақын оңтүстікке қарай ағып жатқанда каналдан өтеді. Оак Хиллде канал оңтүстік-батысқа қарай жүз метрдей бұрылады, содан кейін кері бұрылып, А34 жолының астына шығысқа қарай өтеді. Басты жолдағы қиылысу B5041 (солтүстік-шығысқа қарай Стокке қарай) және A34/A500 Ханфорд айналымының арасында орналасқан. Оак Хиллде каналдың құрғақ арнасын The Cottage пабының артында табуға болады. B5041 жолын жалғастыра отырып, канал шығысқа қарай жалғасты, ол қазіргі шағын жолға дейін жетті, бірақ бұрынғы A5006 жоғарыда аталған айналымнан солтүстік-шығысқа қарай өтеді. Канал ескі A5006 жолына жеткенде қайтадан бұрылып, солтүстік-шығысқа қарай Бутенге қарай бет алды. Жол A5006-дан Б5041 жолына дейін созылды. Бутенде каналдың жолы әлі де көрінеді, ол осы Лондон жолының бойымен шөппен жабылған. B5041 және бұрынғы канал желісі A52 Стокте кездескенде, канал салыстырмалы түрде қысқа туннельге кірді. Туннельдің арғы жағында Спод фабрикасы мен мұражайы орналасқан, одан кейін көп ұзамай Ньюкасл каналы Глейб-стрит маңында Трент және Мерси каналына құйды. 1970-ші жылдардың басына дейін Лайм каналы астында Ньюкаслдың 100 метрлік жүзуге болатын бөлігі болды, ол Стоук қайық клубының кемелерін тоқтату үшін пайдаланылды, бірақ A500 айналымы салынғанда бұл бөлік жойылды. Каналдың Стокте әлі де көрінетін бір бөлігі - Корпорация көшесіндегі көпірдің орны, онда Лондон жолымен (B5041) қиылысы жақын жерде екі парапет те сақталған.