Сардиния Королі Виктор Эммануил I

Кіріспе

1802-1821 жылдар аралығында Сардиния королі Виктор Эммануэль I (; 24 шілде 1759 – 10 қаңтар 1824) – Савой герцогы, Сардиния королі және Савойя мемлекеттерінің билеушісі. 1802 жылдың 4 маусымынан бастап либералды революция салдарынан тақтан бас тарғанға дейін билік етті. Одан кейін оның інісі Карл Феликс Сардинияның жаңа королі болды. Виктор Эммануэль Сардиния королі Виктор Амадей III және оның әйелі Испаниялық Мария Антония Фердинанданың ұлы еді. 1789 жылы ол Австриялық Мария Тереза Эстеге үйленді, олардан жеті бала дүниеге келді, олардың арасында болашақ Австрия императрицасы да болды.

Өмірбаян

Виктор Эммануэль 1754 жылдың 24 шілдесінде Италияның Турин қаласындағы Турин патша сарайында дүниеге келді. Ол Сардиния королі Виктор Амадей III-тің және Гессен-Ротенбургтың Поликсенасының ұлы, Сардиния королі Карл Эммануэль III-тің ұлы, және оның әйелі, Испания королі Филипп V-тің және Элизабет Фарнезе қызы Мария Антония Фердинанданың екінші ұлы болды. Виктор Эммануэль туғаннан бастап Аоста герцогы ретінде танылды. 1792 жылдан 1796 жылға дейін Виктор Эммануэльдің әкесі Франциядағы революциялық күштерге қарсы ескі күштердің күресіне белсенді қатысты, бірақ жеңіліске ұшырап, Париж шартына қол қойып, бейбітшілік орнатуға мәжбүр болды. Ескі король көп ұзамай қайтыс болды, ал 1798 жылдың желтоқсан айында оның үлкен ұлы және мұрагері Карл Эммануэль IV француздық басып алумен және ақырында оның материктегі аумақтарының аннексиялануымен бетпе-бет келді. Карл Эммануэль және оның отбасы француздар жаулап алмайтын Сардинияға көшуге мәжбүр болды. Карл Эммануэльдің өзі Сардинияны басқаруға аз қызығушылық танытты, 1802 жылы әйелі қайтыс болғанға дейін Неаполь мен Римде әйелімен бірге өмір сүрді, бұл баласыз Карл Эммануэльдің тақтан кіші інісінің пайдасына бас тартуына әкелді. Виктор Эммануэль 1802 жылдың 4 маусымында Виктор Эммануэль I ретінде таққа отырды. Ол келесі он екі жыл бойы Сардинияны Кальяриден басқарды, осы уақытта Италия әскери күштерінің негізгі салаларының бірі ретінде әлі де бар жандармерия корпусы – карабинерилерді құрды. Виктор Эммануэль 1814 жылы ғана Туринге қайтып оралды, оның мемлекеті Вена конгресімен қайта құрылды, сонымен қатар бұрынғы Генуя Республикасының аумақтары да қосылды. Соңғысы Сардиния теңіз флотының базасы болды. Виктор Эммануэль Наполеон кодексімен берілген барлық бостандықтарды жойып, қатал үстемдікті қалпына келтірді: ол Виктор Амадей II-нің және Юс Коммуненің Регие Конституцияларын қалпына келтірді, кедендік кедергілерді күшейтті, либералды конституция беруден бас тартты, білім беруді шіркеуге сеніп тапсырды және яһудилер мен вальденстерге қарсы еңбек және сот жүйесіне қатысты заңдарды қайта енгізді. Ол Ломбардияда экспансиялық амбицияларды күшейтті, онда ұлтшыл антиавстриялық сезімдер қалыптасты, оған көбінесе буржуазия қолдау көрсетті. Бұл Австриямен қақтығысқа әкелді. 1821 жылдың наурыз айында Италияда либералды революция болды, оның бастамасы көбінесе Карбонаридің еңбегі болды, және революционерлердің Австрияға қарсы көзқарасы Виктор Эммануэльдің көзқарасына ұқсас болды. Алайда Виктор Эммануэль революционерлердің қалауынша либералды конституцияны беруге дайын болмады, сондықтан ол 1821 жылдың 13 наурызында ағасы Карл Феликс пайдасына тақтан бас тартты. Карл Феликс сол кезде Моденада болғандықтан, Виктор Эммануэль уақытша регенттікті таққа екінші болып отырған Карл Альбертке сеніп тапсырды. Содан кейін Виктор Эммануэль 1824 жылға дейін бірнеше қалада өмір сүрді, содан кейін Монкалиери қасабасына оралды, ол сол жерде қайтыс болды. Ол Суперга базиликасында жерленген.

Victor Emmanuel was born on 24 July 1754 at the Royal Palace of Turin in Turin, Italy. He was the second son of King Victor Amadeus III of Sardinia, son of King Charles Emmanuel III of Sardinia and Polyxena of Hesse Rotenburg, and his wife, Maria Antonia Ferdinanda of Spain, daughter of King Philip V of Spain and Elisabeth Farnese. Victor Emmanuel was known from birth as the Duke of Aosta. From 1792 to 1796, Victor Emmanuel’s father had taken an active part in the struggle of the old powers against the revolutionary forces in France but was defeated and forced to make peace, signing the Treaty of Paris. The old king died shortly thereafter, and in December 1798, his eldest son and successor, Charles Emmanuel IV, was faced with a French occupation and eventually annexation, of his mainland territories. Charles Emmanuel and his family were forced to withdraw to Sardinia, which was the only part of his domains not conquered by the French. Charles Emmanuel himself took little interest in the rule of Sardinia, living with his wife on the mainland in Naples and Rome until his wife's death in 1802, which led the childless Charles Emmanuel to abdicate the throne in favour of his younger brother. Victor Emmanuel took the throne on 4 June 1802 as Victor Emmanuel I. He ruled Sardinia from Cagliari for the next twelve years, during which time he constituted the Carabinieri, a Gendarmerie corps, still existing as one of the main branches of the military of Italy. Victor Emmanuel could return to Turin only in 1814, his realm reconstituted by the Congress of Vienna, with the addition of the territories of the former Republic of Genoa. The latter became the seat of the Sardinian Navy. Victor Emmanuel abolished all the freedoms granted by the Napoleonic Codices and restored a fiercely oppressive rule: he restored the Regie Costituzioni of Victor Amadeus II and the Jus commune, strengthened customs barriers, refused to grant a liberal constitution, entrusted education to the Church and reintroduced laws concerning labour and the justice system which discriminated against Jews and Waldensians. He nurtured expansionist ambitions in Lombardy, where nationalist anti Austrian sentiments had developed, promoted largely by the bourgeoisie. This led to conflict with Austria. In March 1821, a liberal revolution exploded in Italy, largely the work of the Carbonari and it seemed that the anti Austrian attitude of the revolutionaries matched that of Victor Emmanuel. However, Victor Emmanuel was not willing to grant a liberal constitution as desired by the revolutionaries, so he abdicated in favour of his brother, Charles Felix, on 13 March 1821. Because Charles Felix was in Modena at the time, Victor Emmanuel temporarily entrusted the regency to Charles Albert, who was second in line to the throne. Thereafter Victor Emmanuel lived in several cities until 1824, when he returned to the Castle of Moncalieri, where he died. He is buried in the Basilica of Superga.