Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құдайлардың некесі
Divine marriage
Hieros gamos, hieros (ἱερός) сөзі "қасиетті" немесе "мүқаддес" мағынасын білдірсе, gamos (γάμος) сөзі "неке" дегенді білдіреді, немесе Иерогамия (грекше ἱερὸς γάμος, ἱερογαμία "қасиетті неке") – құдайлар арасында, әсіресе адамдардың қатысуымен құдайларды бейнелейтін символдық рәсімде орындалатын қасиетті одақ. Hieros gamos ұғымы міндетті түрде рәсімде жыныстық қатынасты білдірмейді, сонымен қатар, әсіресе алхимия және осыған байланысты Юнг психологиясында, таза символдық немесе мифологиялық контексте қолданылады. Hieros gamos – құнарлылық ритуалдарының үлгісі деп есептеледі.
Hieros gamos, hieros (ἱερός) meaning "holy" or "sacred" and gamos (γάμος) meaning "marriage," or Hierogamy (Greek ἱερὸς γάμος, ἱερογαμία "holy marriage"), is a sacred marriage that plays out between gods, especially when enacted in a symbolic ritual where human participants represent the deities. The notion of hieros gamos does not always presuppose literal sexual intercourse in ritual, but is also used in purely symbolic or mythological context, notably in alchemy and hence in Jungian psychology. Hieros gamos is described as the prototype of fertility rituals.
Ежелгі Таяу Шығыс
Қасиетті жыныстық қатынас ежелгі Таяу Шығыста "Қасиетті неке" немесе шумерлік қала-мемлекеттерінің патшалары мен шумерлік махаббат, құнарлылық және соғыс құдайы Иннананың бас діни қызметкерлері арасындағы иерос гамос түрінде кең таралған деп есептеледі. Тигр мен Евфрат өзендерінің бойында Инаннаға арналған көптеген киелі орындар мен ғибадатханалар болған. Олардың ең үлкені – Уруктағы Эанна ғибадатханасы, "аспан үйі" деген мағынаны білдіреді. Ғибадатханада Надиту, құдайдың қызметкерлері тұрды. Бас діни қызметкер өзінің төсегіне Инаннаның күйеуі, қойшы Думузидті бейнелейтін жас жігітті таңдайтын, жыл сайынғы Дуку рәсімі Көрінбейтін Айға дейін, күзгі күн мен түннің теңелуімен (күзгі Заг му фестивалі) бірге тойланатын иерос гамос.
Sacred sexual intercourse is thought to have been common in the Ancient Near East as a form of "Sacred Marriage" or hieros gamos between the kings of a Sumerian city state and the High Priestesses of Inanna, the Sumerian goddess of love, fertility and warfare. Along the Tigris and Euphrates rivers there were many shrines and temples dedicated to Inanna. The temple of Eanna, meaning "house of heaven" in Uruk was the greatest of these. The temple housed Nadītu, priestesses of the goddess. The high priestess would choose for her bed a young man who represented the shepherd Dumuzid, consort of Inanna, in a hieros gamos celebrated during the annual Duku ceremony, just before Invisible Moon, with the autumn Equinox (Autumnal Zag mu Festival).
Грек мифологиясы
Грек мифологиясындағы классикалық мысал – Самос Герайында, оның архитектуралық және мәдени алдыңғыларымен бірге тойланған Зевс пен Гераның үйлену тойы. Кейбір ғалымдар осы терминді қайта жандандырумен ғана шектейді, бірақ көпшілігі оның ұрықтылықты арттыру мақсатындағы нақты немесе имитацияланған одаққа қатысты қолданылуын қабылдайды: Деметраның Язионмен жасаған ежелгі одағы, үш рет жыртылған егістікте, Гесиод айтқандай, жыныстық белсенді Деметраның алғашқы көрінісі, Критте болған, ол көптеген ерте грек мифтерінің отаны. Нақты культтерде Уолтер Буркерт грек деректерін "аз және түсініксіз" деп тапты: "Мұндай қасиетті неке табиғатты қарастырудың бір жолы ғана емес, сонымен қатар ритуалда бейнеленген немесе меңзеген әрекет болған деу қиын". Классикалық Грекияда сақталған ең белгілі ритуалдық мысал – Афинадағы Анфестерияда "Архон король" Архон базилевстің әйелінің Диониспен жасаған одағы, болжам бойынша, оның жұбы немесе базилевстің өзі, Агорадағы Буколейонда. Ұзақ мерзімді құнарлы мистикалық одақ Дионистің тууына себеп болады, ал бір түндікте құдай мен өлімді адамның екі одағы, телегония арқылы, Тесей және Геракл сияқты грек батырларының жартылай құдайлық табиғатына әкеледі.
In Greek mythology, the classic instance is the wedding of Zeus and Hera celebrated at the Heraion of Samos, along with its architectural and cultural predecessors. Some scholars would restrict the term to reenactments, but most accept its extension to real or simulated union in the promotion of fertility: such an ancient union of Demeter with Iasion, enacted in a thrice ploughed furrow, a primitive aspect of a sexually active Demeter reported by Hesiod, occurred in Crete, origin of much early Greek myth. In actual cultus, Walter Burkert found the Greek evidence "scanty and unclear": "To what extent such a sacred marriage was not just a way of viewing nature, but an act expressed or hinted at in ritual is difficult to say". The best known ritual example surviving in classical Greece is the hieros gamos enacted at the Anthesteria by the wife of the Archon basileus, the "Archon King" in Athens, originally therefore the queen of Athens, with Dionysus, presumably represented by his priest or the basileus himself, in the Boukoleion in the Agora. The brief fertilizing mystical union engenders Dionysus, and doubled unions, of a god and of a mortal man on one night, result, through telegony, in the semi divine nature of Greek heroes such as Theseus and Heracles.
Тантралық буддизм
Непал, Бутан, Үндістан және Тибет елдеріндегі тантрикалық буддизмде яб-юм – ер құдайдың өз серігі әйел құдаймен бірігуінің ритуалы. Бұл символизм Ануттараёга тантрасымен байланысты, онда еркек бейнесі көбінесе мейірімділік (каруна) және шеберлік (упая каушалия) сипаттарымен, ал әйел серігі – «білу» немесе «даналық» (праджна) сипаттарымен байланысты келеді. Яб-юм, әдетте, даналық пен мейірімділіктің бастапқы (немесе мистикалық) одағын көрсетеді. Майтуна – санскрит тілінен алынған термин, ол көбінесе ритуалдық контексте жыныстық одақ ретінде аударылады. Бұл бес Панчамакараның ең маңыздысы және Панчамакара, Панчататтва және Таттва Чакра деп аталатын Тантраның Ұлы Ритуалының негізгі бөлігін құрайды. Бірігу және қарама-қарсылық символизмі – тантрикалық буддизмнің, әсіресе Тибеттегі маңызды ұғымы. Практикант бұл одақты өз денесінде мистикалық тәжірибе ретінде сезінеді.
In Tantric Buddhism of Nepal, Bhutan, India and Tibet, yab yum is a ritual of the male deity in union with a female deity as his consort. The symbolism is associated with Anuttarayoga tantra where the male figure is usually linked to compassion (karuṇā) and skillful means (upāya kauśalya), and the female partner to 'insight' or 'wisdom' (prajñā). Yab yum is generally understood to represent the primordial (or mystical) union of wisdom and compassion. Maithuna is a Sanskrit term used in Tantra most often translated as sexual union in a ritual context. It is the most important of the five Panchamakara and constitutes the main part of the Grand Ritual of Tantra variously known as Panchamakara, Panchatattva, and Tattva Chakra. The symbolism of union and polarity is a central teaching in Tantric Buddhism, especially in Tibet. The union is realized by the practitioner as a mystical experience within one's own body.
Алхимия және Юнгиан психологиясы
Иерос гамос – Карл Юнгтің "Трансформация символы" кітабында талданған тақырыптардың бірі.
The hieros gamos is one of the themes that Carl Jung dealt with in his book Symbols of Transformation.
Вика
Виккада Ұлы ырым – Гиерос Гамосқа негізделген рәсім. Ол әдетте, еркек және әйелдік қасиеттердің бірігуін бейнелейтін, бірінші ұшы тостағанға батырылған пышақ (атаме деп аталады) арқылы символикалық түрде орындалады. Британдық дәстүрлі Виккада Ұлы ырымды кейде Бас жұбай және Бас жұбай орындайды.
In Wicca, the Great Rite is a ritual based on the Hieros Gamos. It is generally enacted symbolically by a dagger (known as an athame) being placed point first into a chalice, the action symbolizing the union of the male and female divine. In British Traditional Wicca, the Great Rite is sometimes carried out in actuality by the High Priest and High Priestess.