Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кейк соғысы – 1869 жылғы ақпан айында «Сагинау» кемесінің қазіргі Аляска штатындағы Кейк маңындағы үш жартылай тұрақты қысқы ауыл мен екі бекіністі қиратуы. Бұл оқиғаға дейін, Кейк халқы Ситка ауылынан каноэмен кетіп бара жатқан екі адамның өліміне жауап ретінде екі ақ аңшыны өлтірген. Ситкада армия мен тлингиттер арасында қақтығыс болды, себебі армия Ситка бекінісіндегі бір дауға қатысқан Колчика басшысын тапсыруды талап еткен. Қысқы азық-түлік, каноэлер мен баспананың жоғалуы салдарынан қыс бойы бірнеше Кейк халқы қаза тапты. Кейк халқы қираған кішкентай ауылдарды қайта жасай алмады. Бір бөлігі басқа ауылдарға тарап кетті, ал қалғандары Кейк маңында қалды және ақырында қазіргі Кейк ауылын қайтадан салған.
The Kake War was the destruction in February, 1869, of three semi permanent winter villages and two forts near present day Kake, Alaska, by the Saginaw. Prior to the conflict, two white trappers were killed by the Kake in retribution for the death of two Kake departing Sitka village by canoe. Sitka was the site of a standoff between the Army and Tlingit due to the army demanding the surrender of chief Colchika who was involved in an altercation in Fort Sitka. The loss of winter stores, canoes, and shelter led to several Kake deaths during the winter. The Kake did not rebuild the small villages destroyed. Some dispersed to other villages, while others remained in the vicinity of Kake, eventually rebuilding the present day Kake.
Өмірбаян
Алясканы сатып алғаннан кейін, АҚШ армиясы Аляска департаментінің азаматтық басқарушы органы ретінде қызмет ету үшін Аляскаға келді. АҚШ үкіметі жалпы құқық жүйесін қолданды, ал тлингит халқы – өздерінің дәстүрлі құқығын. Американдықтар тлингиттердің құқықтық жүйесін көбінесе "құдайға жақын қастық" деп сипаттады, бірақ шындығында ол әлдеқайда күрделі болды және тауарлар немесе адам өмірімен өтемақы төленетін "бейбіт келісімдер" рәсімдерін қамтыды.
Following the Alaska Purchase, the United States Army came to Alaska to serve as the civil administering entity of the Department of Alaska. The U. S. authorities used common law, while the Tlingit people used indigenous law. Americans generally characterized the Tlingit legal framework as based on "revenge"; in actuality, it was more complex and involved "peace ceremonies" which included compensation in either goods or human lives.
Соғысқа әкелген оқиғалар
1869 жылғы Жаңа жыл күні үш тлингит басшысы (Хайнс қаласынан келген Чилькат көшбасшысы Колчика, Аляска, Кальстеикс "Ситка Джек" және танылмаған басшы) Джефферсон С. Дэвиспен кездесу үшін Форт Ситкаға шақырылды. Фортқа кіре берістегі қарауыл оларды тоқтатып, олар назар бермеген соң Колчиканы тепті. Соңынан туған қақтығыста Колчика сарбазды қарусыздандырып, мылтығымен бірге форттан кетіп қалды. Оқиғаны естіген Дэвис жақын орналасқан Ситка ауылына "Чилькат басшысын өлген не тірі әкелуді" бұйрықтап, шағын отрядты жіберді. Ауылда атыс болып, оның салдарынан бір тлингит құлы қаза тауып, Колчика мен тағы төрт адам жарақат алды. Отряд тлингиттердің көптігіне байланысты шегінді, ал Дэвис Ситканы әскери кемелер мен форт артиллериясымен қоршап алып, Колчиканың қарсылық көрсетпеуін талап етті. Ситкадан каноэмен қашуға тырысқан бірнеше тлингиттер әскери кемелердің атысынан қаза тапты. Бірнеше күннен кейін Колчика әскерге бағынды, бірақ ертесі күні таңда күзетші каноэмен Ситкадан келе жатқан Каке тайпасынан екі қарусыз тлингитті өлтірді. 1870 жылы Үнді комиссарлар кеңесінің хатшысы Винсент Кольер мен Ситка мэрі Уильям С. Додж жасаған баяндамада алғашқы жанжалдың себебіне жергілікті тұрғындарға алкоголь беруі жатқаны айтылды, сонымен қатар Колчика сол кезде вискиге мас болған екен. Каке тайпасының басшысы Том, тлингит заңдарына сәйкес, генерал Дэвистен өлім үшін өтемақы талап етті, бірақ ол бас тартты. Ақшалай өтемақы алмағандықтан, Каке тайпасы кек қайтарды. Олар Әміршілік аралында төрт аңшыдан тұратын топты ұстады: екі ақ аңшы (Лудвиг Маджер және Уильям Уокер) Мүрдер Ковта өлтірілді, ал екі аралас нәсілді тлингит-орыс жетекшілері қасақана босатылды. Әскер тлингит заңдарын мойындамаса да, басқалары жергілікті әдет-ғұрыптарды құрметтеді. Ситкадағы саудагер Фрэнк К. Лоутанның айтуынша, "Шын немесе ойдағы жарақат үшін уақтылы төленбегені дереу кек алуға шақыру болып табылады. Каке тайпасы әдеттегідей "көзге көз, тіске тіс" принципін қолданды". 1940 жылдары Каке тайпасының бір тұрғыны ағаш діңіне кіріктірілген жарылмаған Parrott мылтығының снарядын тапты және оны көп жылдар бойы отбасылық мұра ретінде сақтап, 2011 жылы оны залалсыздандырып, Sealaska Heritage Institute мұражайында қойды.
On New Year's Day 1869, three Tlingit chiefs (Colchika, a Chilkat leader from Haines, Alaska, Kalsteix "Sitka Jack", and an unidentified chief) were invited to visit Fort Sitka to meet with Jefferson C. Davis. A sentry at the entrance to the fort challenged them, and after they ignored the challenge, kicked Colchika in the buttocks. In the ensuing scuffle, Colchika disarmed the soldier and walked away from the fort with his rifle. Upon hearing of the incident, Davis sent a small detachment to the nearby Sitka village to "bring in the Chilkat chief dead or alive". A firefight in the village ensued in which a Tlingit slave was killed, and Colchika and four others were wounded. The detachment then retreated as the Tlingit outnumbered them, and Davis proceeded to place Sitka under siege by gunship and fort artillery, demanding the surrender of Colchika. Some Tlingit who attempted to leave Sitka by canoe were killed by gunship fire. After a few days Colchika surrendered to the Army, however, the next morning an army sentry killed two unarmed Tlingit from the Kake tribe who were departing Sitka in a canoe. A report by secretary of the Board of Indian Commissioners Vincent Colyer and Sitka Mayor William S. Dodge from 1870 attributes the initial altercation in part to serving alcohol to natives, saying Colchika was inebriated at the time with whiskey. Chief Tom of the Kake tribe demanded compensation for the death, as is customary in Tlingit law, from General Davis, who refused. Failing to receive material compensation, the Kake sought retribution in lives. The Kake captured a party of four trappers on Admiralty Island: two white trappers (Ludwig Madger and William Walker) were put to death at Murder Cove, while two mixed race Tlingit Russian guides were purposefully set free. While the army failed to recognize Tlingit law, others recognized the local customs. According to the post trader at Sitka, Frank K. Louthan, "The failure to promptly pay for a real or supposed injury is at once the signal for retaliation, "The Kakes very promptly sought the usual remedy, 'an eye for an eye, a tooth for a tooth'". An unexploded Parrott rifle shell was discovered in the 1940s by a Kake resident embedded in a tree stump and kept as a family heirloom for many years before being defused in 2011 and placed on display in the Sealaska Heritage Institute.