Кіріспе
Урду ақыны
Ерте өмір
Ол Панипат қаласында Хуажа Езад Бакштің ұлы болып дүниеге келді және Әбу Әюб әл-Ансаридің ұрпағы болды. Ол Панипат Ансари руына жататын, оның құрамында Диван-и Халиса және Моғол империясындағы Шахджаханабад әкімі Лотфулла Хан Садик, сондай-ақ Мултан әкімі Шер Афкан Панипати болды. Халидің әкесі тоғыз жасында қайтыс болды, ал анасы ес-ақылдан жаңылып, деменциядан зардап шекті. Әке-шешесі қайтыс болғаннан кейін ол ағасы Хуажа Имдад Хусейннің қамқорлығында өсті. Он бес жасқа келгенде, ағасының қысымымен туысы Ислам-ун-Нисаға үйленді. Хали Хафиз Мүмтаз Хусейннен Құранды жаттап оқыды, Хажи Ибрахим Хусейннен араб тілін, ал Сайид Джафар Алиден парсы тілін үйренді. Хали уахабилікке жақын болған Сиддик Хасан Ханның диалектикасын қолдаған араб тілінде эссе жазды. Оның ұстазы Мәулви Навазиш Әли Ханафи мәзхабынан болды. Эссені көрген соң, ол оны жыртып тастады.
Жазу
1857 жылғы Үндістан көтерілісі – британдық Үндістандағы британдық қысымшылық және құлқылық отаршылдық үкімге қарсы қарулы көтеріліс болды және ол «Тәуелсіздіктің бірінші соғысы» деп кеңінен танылды. Бұл оның өміріндегі шешуші кезең болды, себебі ол осы апатты өз көзімен көрді. Оның отбасысы бір өмірін өткізген жесір қызды бағып алды. Оның хал-жағдайы Халиге терең әсер етті және ол әйелдердің жағдайын көрсететін екі өлең жазды: «Мунажат е Бева» (Жесірдің жалбарынуы) және «Чуп ки Даад» (Үнсіздікке құрмет). Сайеда Сайидайн Хамид Халиді «ұрду тілінің алғашқы феминист ақыны» деп атады. Аннемари Шиммель Халиді «ұрду әдеби дәстүрінің негізін қалаушы» деп сипаттады. Ол осы кезде «Хаста» деген қаламдамын «Хали» деп өзгертті, яғни «қазіргі заманғы» немесе «заманауи» деген мағынаны білдіреді. Лахорда Хали мушаираның жаңа түрін көрді, онда ақындар еркі бойынша өлең оқудың орнына, оларға жазу үшін тақырып берілді. Бұл бастаманы Мұхаммед Хусейн Азад және Халықтық білім беру директоры У. Р. М. Холройд жүзеге асырды. Хали осы мақсатта төрт өлең жазды: «Нишат е Умид» (Үміт қуанышы), «Маназра а Рахм о Инсаф» (Мейірім мен әділдік арасындағы тартыс), «Барха Рут» (Жаңбырлы маусым) және «Хубб е Ватан» (Отансүйгіштік). Хали Делидегі Англо-араб мектебінде оқытушы болып жұмыс істеді. 1887 жылы Хайдарабадтың бас министрі оған шәкіртақы тағайындады, содан кейін ол мектептен зейнеткерлікке шығып, өзін толық уақыт шығармашылыққа арнады. Ол бұл өлеңді «ұлттың жағдайының айнасы және оның қайғысына арналған жоқтау» деп атады. Өлең өте танымал болды және алғашқы бірнеше басылымдарынан басқа, Хали өлеңнен түскен табысты ұлтқа сыйлады. Пакистан ұлтшылдығының кейбір зерттеушілері «Мусадас» туындысын болашақ мұсылман ұлтының, 1947 жылы құрылған Пәкістанның маңызды мәтіні деп санайды. 2001 жылғы 29 қарашада Делиде өткен Халиге арналған халықаралық семинарда ғалымдар Хали кем дегенде 5000 беттік ислам тарихын оқымайынша «Мусадас» жаза алмайтынына келісті. Ханның қазасынан кейін Хали оның өмірбаянын – «Хаят е Жавед» атты кітабын жазды, ол 1901 жылы жарық көрді. Оған үкімет «Шәмсул Улема» («Ғалымдардың арасындағы күн») атағын берді. Халидің «Мусадас е Хали» кітабында мұсылмандардың білімін арттыруға бағытталған «Мехнат ки Баркаат» атты үзінді де бар.
He also called it the "mirror of the nation's condition and an elegy expressive of its grief". The poem was very popular and apart from the first couple of editions, Hali dedicated the poem to the nation and took no royalties. Some scholars of Pakistani nationalism also consider the Mussadas an important text for the articulation of a future Muslim nation, Pakistan, which eventually was created in 1947. During an international seminar on Hali held in Delhi on 29 November 2001, scholars concluded that Hali could not have written the Musaddas without reading at least 5,000 pages of Islamic history. After Khan's death Hali wrote his biography, Hayat e Javed, which was published in 1901. He was awarded the title Shamsul Ulema ("Sun among Scholars") by the government. Hali's Mussadas e Hali also contains 'Mehnat ki Barkaat', which is an extract intended to spread awareness in Muslims.