Кіріспе

Румын жазушысы (1924–1993)

Эуген Барбу (20 ақпан 1924 – 7 қыркүйек 1993) – румын заманауи романист, әңгімелер авторы, журналист және Румын академиясының корреспондент мүшесі. Академияға мүшелігіне қатысты оның «Incognito» романында плагиат жасады деген айыптаулар мен негізін қалап, басқарған «Săptămâna» және «România Mare» газеттеріндегі антисемиттік науқандары қызу пікір тудырды. Ол шәкірті Корнелиу Вадим Тюдормен бірге ұлтшыл «Үлкен Румыния партиясын» (PRM) құрды. Оның ең белгілі шығармалары – «Гроапа» (1957) және «Принципель» (1969) романдары. Неореализмнің ықпалы байқалатын Барбудың прозасы Матею Каражияле, Тюдор Аргези және Курцио Малапарте еңбектерімен салыстырылды. Дегенмен, бірқатар сыншылар оны біркелкі емес деп бағалады, Барбудың архаизмдерге құштарлығы мен өзгеретін повество стилін ескерді. Барбу бірнеше фильм сценарийлерін де жазды, олардың кейбіреулері әйелі, актриса Марга Барбуның (Флорин Пирсичтің «Маргелату» сериясы) басты рөлде ойнаған фильмдеріне арналды.

Жас шағы мен әдебиеті

Жазушы және журналист Н. Креведияның ұлы Барбу Бухарест қаласында дүниеге келді. Ол Бухарест университетінің заң факультетінде қысқа ғана уақыт оқыды, содан кейін 1947 жылы әдебиет факультетін бітірді; кейін солшыл баспасөзде журналист болып жұмыс істеді. Ол Спутник бағдарламасы сияқты советтік жетістіктерін мақтаған ерте туындыларымен және бұл қолдауға ие болғаннан (кейін ынталандырылғаннан) кейін ұлтшыл көзқарасқа көшкенімен белгілі болды. Ол цензура жүйесінде де жұмыс істеді, кейбіреулердің пікірінше, ол осы қызметін әдеби қарсыластарына қарсы ешқандай шектеусіз қолданды.

Ресми тағайындаулар

Оның "Принципеле" романы Фанариоти дәуірінде өріледі және Георгиу Деж билігі мен Дунай-Қара теңіз каналының еңбек лагерлеріне ирониялық сілтеме ретінде қабылданып, белгілі бір либералдану кезеңінде режим тарапынан мақұлданды, бірақ 1971 жылғы шілде тезистері салдарынан бұл кезең үзіліп қалды. Сол кезде ол "Luceafărul" журналының редакторы болып жұмыс істеді, алайда жас жазушылармен ұзаққа созылған және әйгілі даулардан кейін қызметтен алынды (өйткені режим соңғыларының сенімін сақтауға қызығушылық танытты). Ол бірнеше рет Ұлы Ұлттық Ассамблеяға сайланды, бірақ плагиат скандалы оны қайтадан осы лауазымға ұсынуға мүмкіндік бермеді. 1977 жылы Барбу Гердер сыйлығын жеңіп алып, осы сыйлықтың арқасында өзінің шәкірті Тюдорға Венада бір жылдық оқуға стипендия беруге қол жеткізді.

Плагиаттық жанжал және Săptămâna

1979 жылы România Literară журналында арнайы бөлім жарияланды, онда «Инкогнито» еңбегінен алынған мәтін мен кеңестік жазушы Константин Паустовскийдің аудармасынан алынған мәтін бірге келтірілді; екі бөлім де дерлік толықтай бірдей деп есептелді. Осыдан туған дау-жанжал әдеби ортаны қоздырды және осыған ұқсас, сондай-ақ кейінгі даулы мәселелерге жиі сілтеме ретінде пайдаланылды. (соңғысының ішінде 1977 жылы ол «ешқандай маңызы жоқ адам» деп атаған Пауль Гома да болды). Барбудың poleмикалық мақалалары көбінесе ұятсыз тілмен жазылған, ал олардың мазмұны Чуашескуға Владимир Тисманяну «ұлтшылдық» деп сипаттаған ұлттық қолдау көрсетті. Осының салдарынан Барбу мен Тюдор Securitate-тің назарына ілікті.

Революциядан кейінгі кезең

1989 жылғы Румыния революциясынан кейін Барбу мен Тюдор жаңа ұлттық ағымның идеологтары ретінде пайда болды, олар бұрынғы ресми дискурста болған тақырыптарды қайталады, ал коммунизмге сілтемелерді бір жағына тастайды. 1992 жылдан бастап қайтыс болғанға дейін Барбу Румынияның депутаттар палатасында Ұлы Румыния партиясының Бухарест өкілі болып қызмет етті. 2005 жылдың басында, оның өлімінен он бір жыл өткен соң, сатирикалық журнал Academia Cațavencu Securitate файлын ашып, жариялады, бұл Барбуның кәмелетке толмаған қыздармен жыныстық қатынаста болғанын көрсетеді. Тюдор бастапқыда Securitate мұрағаттарын зерттеу жөніндегі ұлттық кеңеске бұл табылғанның шынайы екенін түсіндіруді сұрады және оң жауап алды.