Кіріспе

Француз геологы Ами Буэ (16 наурыз 1794 – 21 қараша 1881) – француз гугеноттарының тегінен шыққан геолог. Гамбург қаласында дүниеге келген, Эдинбургте және Еуропаның басқа да қалаларында білім алған. Ол геология және этнологияны зерттеп, Еуропаны аралап саяхаттады, сондай-ақ әлемнің геологиялық картасын жасаған алғашқы ғалымдардың бірі деп есептеледі.

Мансап

Бу Гамбургте дүниеге келді, онда оның әкесі Жак Шаперуж 1705 жылы қоныстанған және өсіп дамыған кеме жүргізу компаниясын құрған. Бай отбасында туған Бу, 1814-1817 жылдары Эдинбургте медицина оқығанға дейін Гамбург пен Женевада білім алды. Дәл сол жерде ол Роберт Джеймсонның геология және минералогия бойынша сабақтарынан әсер алып, болашақ мансабына бағыт берді. Осының нәтижесінде Бу Шотландияның түрлі аймақтарына және Гебрид аралдарына геологиялық экспедициялар жасады. 1817 жылы медицина докторы ғылымын қорғағаннан кейін ол бірнеше жыл Парижде тұрды. 1820 жылы ол "Essai géologique sur l'Écosse" атты еңбегін жариялады, онда атылу тау жыныстары егжей-тегжейлі сипатталған. Ол Германия, Австрия және Оңтүстік Еуропаны көптеп аралап, әртүрлі геологиялық құрылымдарды зерттеді және геологиялық зерттеулердің алғашқы қадамдарын жасаушылардың бірі болды; 1830 жылы Société Géologique de France қоғамын құруға қатысты, ал 1835 жылы оның президенті болды. Бу 1826 жылы Элеонора Бейнстинглге үйленді және біраз уақыт Бернде, содан кейін Веслауда тұрды. 1841 жылы ол Венаға көшіп, австриялық азаматтыққа натурализацияланды. Венадағы Императорлық ғылым академиясына Балқан мемлекеттерінің геологиясы бойынша маңызды еңбектерін ұсынды (1859–1870), сондай-ақ "Геологиялық және палеонтологиялық естеліктер" (Париж, 1832) және "Еуропаның Түркиясы; география, геология, табиғат тарихы және т.б. бойынша байқаулар" (Париж, 1840) атты еңбектерін жариялады. Бұл еңбек 1890 жылы "Die europäische T'ürkei" деген атаумен неміс тілінде жарық көрді. Ол Сербия ғылым академиясының корреспонденті болды. 1849 жылы ол Балқан түбегінің алғашқы этнографиялық картасын жариялады. Ол Веслау зиратындағы мазарда жерленген.

Эволюция

Буэ түрлердің өзгерісін қолдады. Оған Этьен Жэфруа Сен-Илер мен Жан-Батист Ламарктын эволюциялық көзқарастары ықпал етті. Ол тіршілік өздігінен пайда болуын жақтады және жануарлар мен өсімдіктер арасындағы микроскопиялық деңгейде өздігінен пайда болатын тірі организмдер бар екенін айтты.