Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шотланд жазушысы сэр Роберт Айтун немесе Айтон (1570–1638) – шотланд ақыны.
Scottish writer
Sir Robert Aytoun or Ayton (1570–1638) was a Scottish poet.
Өмірбаян
Айтун Шотландияның Фиф графтығындағы Кинэлди қамалындағы Эндрю Айтон мен Мэри Лундидің ұлы болды. Айтун және оның үлкен ағасы Джон 1584 жылы Сент-Эндрюс қаласындағы Сент-Леонард колледжіне қабылданды. 1588 жылы Сент-Эндрюс университетін магистр дәрежесімен бітіргеннен кейін, ол Парижде азаматтық құқықты оқыды. Ол Шотландия мен Англиядағы әдебиетші достарына кеңінен танымал болған. Ол Лоренс Марбериден кейін король Джеймстің жеке бөлмесінде қызметкер болды, 1612 жылы рыцарь атанып, жатақхананың (төсек бөлмесінің) мырзасы болды. Ол Данияның Аннасының хатшысы болды, бұл қызметке дейін шотланд ақыны Уильям Фаулер орналасқан еді. 1609 жылы ол Киелі Рим императоры Рудольф II-ге елшілікпен жіберілді. Кейін Генриетта Марияның хатшысы болды. Ол латын, грек және ағылшын тілдерінде өлеңдер жазды және стандартты ағылшын тілінде жазған алғашқы шотландтардың бірі болды. Оның ең маңызды туындысы – «Диофант және Харидора». «Жарамсыздыққа айып» – оның ең танымал қысқа өлеңдерінің бірі. Ол «Олд Лонг Сайн» атты шағын өлеңнің авторы деп есептеледі, бұл өлең Роберт Бернстің әйгілі «Олд Ланг Сайн» өлеңіне ұсыныс болған. Айтун Уайтхолл сарайында қайтыс болды және Вестминстер аббаттығының оңтүстік галереясында жерленді. Ескерткіште Хьюберт Ле Сюер немесе Франческо Фанеллиге тиесілі деп саналатын қоладан жасалған бюст орналасқан. Айтун қалдырған мүліктерінің арасында Уильям Мюррейге алмазды бас киім, ал Джейн Ворвудқа француздық төсек берілді.
Aytoun was the son of Andrew Ayton of Kinaldie Castle, in Fife, Scotland, and Mary Lundie. Aytoun and his elder brother John entered St Leonard's College in St Andrews in 1584. After graduating MA from St Andrews in 1588, he studied civil law at Paris. He appears to have been well known to his literary contemporaries in Scotland and England. He became a groom in the privy chamber of King James in succession to Laurence Marbury, was knighted and became a gentleman of the bedchamber in 1612. He became secretary to Anne of Denmark in succession to another Scottish poet, William Fowler. He was sent as ambassador to Rudolf II, Holy Roman Emperor in 1609. He was later secretary to Henrietta Maria. He wrote poems in Latin, Greek, and English, and was one of the first Scots to write in standard English. His major work was Diophantus and Charidora. Inconstancy Upbraided is perhaps the best of his short poems. He is credited with a little poem, Old Long Syne, which probably suggested Robert Burns's famous Auld Lang Syne. Aytoun died at Whitehall Palace and is buried in the south ambulatory area of in Westminster Abbey. The monument includes a bronze bust, attributed, variously, to either Hubert Le Sueur or Francesco Fanelli. Amongst his bequests, Aytoun gave a diamond hatband to William Murray and his French bed to Jane Whorwood.
Bothwell және Кішкентай Джок Эллиот
Ол сондай-ақ Джеймс Хепбёрн, 4-ші Ботуэлл графының шекаралық тонаушы Джон Эллиот Паркпен, басқаша айтқанда Кішкентай Джок Эллиот немесе Парктің Кішкентай Джогымен болған шайқасы туралы "Ботвелл" атты балладаның авторы. Балладада Ботуэлл Кішкентай Джок Эллиотты тұтқындауға тырысқанда өміріне қауіпті жарақаттар алғаны, бірақ соңында қарсыласын өлтіргені айтылады. Айтон Ботуэлл Даниядағы түрмеде қаза тапқан кезде сегіз жаста болған, демек, Эллиотты ұстауға тырысқандар туралы әңгімелерді, әсіресе Ботуэлл ұлттық даңққа ие болғандықтан, естіген болуы мүмкін. Шекаралық баллада "Кішкентай Джок Эллиот" осы оқиғада Кішкентай Джок Эллиоттың көрсеткен ерлігін және басқа да оқиғаларды жырлайды, сонымен қатар "Менің атым Кішкентай Джок Эллиот, кім маған тиіспейді!" деген ұранды қамтиды. Бұл соңғы балладаның жазылған мерзімі белгісіз, алайда Кішкентай Джок Эллиоттың Ботуэллмен болған шайқастан аман қалғаны айтылады.
He is also the author of a ballad called "Bothwell" about the battle fought by James Hepburn, 4th Earl of Bothwell with the border reiver, John Elliot of Park, also known as Little Jock Elliot or Little Jock of the Park. The ballad recounts how Bothwell, in attempting to arrest Little Jock Elliot, suffers life threatening wounds, though he ends by slaying his foe. Ayton was eight years old at the time Bothwell perished in a dungeon in Denmark, and hence must have heard about the attempted arrest of Elliot by people familiar with the story, particularly as Bothwell was a figure of national renown. The Border ballad "Little Jock Elliot" celebrates, amongst other events, the achievements of Little Jock Elliot on this occasion and has the refrain "My name is little Jock Elliot and wha daur meddle wi' me!". This latter ballad, of indeterminate date, also implicitly states that Little Jock Elliot survived the encounter with Bothwell.