Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын бизнесмені және романист (1730–1801)
Австралиялық полярлық саяхатшы, кейде "Боб Бедж" деп аталған Роберт Бедж (1730 жылдың 11 наурызы – 1801 жылдың 1 қыркүйегі) – ағылшын бизнесмені және романист.
English businessman and novelist (1730–1801)
the Australian polar explorer sometimes known as "Bob Bage"
Robert Bage (11 March 1730 – 1 September 1801) was an English businessman and novelist.
Өмірбаян
Дербидің жанындағы Дарли абаттығында туған Бедж, төрт әйелі болған қағаз жасаушының ұлы еді, ал біріншісі – Бедждің анасы. Ол оның тууынан кейін көп ұзамай қайтыс болды. Бедж алғашқы білімін Дербидегі қарапайым мектепте алды, онда ол өте жақсы оқушы болды. Жеті жасқа келгенде латын тілін үйренді. Әкесімен бірге жұмыс істеген кезде қағаз жасаушылыққа оқытылды. 23 жасында Бедж әдемі әрі бай жас әйелге үйленді. Қаржылық жағдайы жақсарғаннан кейін, ол Стаффордширдегі Эльфордта қағаз өндіру бизнесін құрды және оны өмірінің соңына дейін жалғастырды. Бедж шебер кәсіпкер болды, бизнесінің табысты жүргізілуі оған интеллектуалдық ізденістерге уақыт табуға мүмкіндік берді. Ол француз тілін өздігінен, кітаптар арқылы үйреніп, математиканы зерттеді. 1765 жылы ол Эразм Дарвин сияқты үш адаммен темір қорыту зауытында серіктестік құрды. 14 жылдық қызметтен кейін серіктестік бұзылды, нәтижесінде Бедж 1000 фунттан астам шығынға ұшырады. Бұл елеулі шығын болды, сондықтан Бедж оны өтеу мақсатында әдебиеттегі мансабын бастауға шешім қабылдады. 1781 жылы ол өзінің алғашқы романы – «Маунт Хеннет» атты туындысын жариялады.
Born in Darley Abbey, near Derby, Bage was the son of a paper maker who had four wives, the first of whom was Bage's mother. She died soon after his birth. Bage received his early education at a common school in Derby, where he was an excellent student. He attained a working knowledge of Latin by the age of seven. He was given his training as a paper maker while he was an apprentice to his father. At the age of 23, Bage married a beautiful and wealthy young woman. With the boost in his finances he set up a paper manufacturing business in Elford, Staffordshire, which he continued until his death. Bage was a skilled businessman and his smooth running of his business allowed him time for intellectual pursuits. He learned the French language on his own, through books, and studied mathematics. In 1765 he entered into a partnership in an iron foundry with three other men including Erasmus Darwin. After 14 years in business, the partnership was terminated, leaving Bage with a loss of more than 1,000 pounds. This was a considerable loss, and Bage decided to begin his career in literature partly to make up for it. He published his first novel, Mount Henneth, in 1781.
Әдеби шығармашылық және қоғамдық өмір
Ол әдебиетке 53 жасқа келгенде ғана бет бұрды, бірақ одан кейінгі 15 жылда ол алты роман жазды, олар туралы сэр Уолтер Скотт "күшті ой, фантазияның ойнақылығы және кең білім әр жерде көзге түседі" деді. Скотт Маунт Хеннет (1781), Бархэм Даунс (1784) және Джеймс Уоллес (1792) романдарын Баллантайн романдарының сериясына қосты. Бадж квакерлердің қатарында тәрбиеленді, бірақ француз революциясынан кейін философиялық және діни радикалға айналды. Ол демократия мен теңдікті (ақсүйектерді тарату), сондай-ақ институционалдық діннің жолын кесуді қолдады. Дерби философиялық қоғамының мүшесі, оның бүгінгі күні ең көп оқылатын туындысы – соңғы романы «Гермспронг». Бұл роман сол кезде радикалды деп есептелгенмен, сәл үйлесімсіз. Бірінші жартысы терең философиялық мазмұнға ие, ал екінші жартысында кітап күшті сатиралық элементін сақтай отырып, көбірек сезімтал романға айналады. Романның философиялық мәселесі – ол американдықтардың тәрбиесінде өскен, формальды білімі мен діні жоқ америкалыққа қатысты. Оны тек табиғат тәрбиелегендіктен, ол қоғамның риякорлығын және ағылшын мінез-құлқын көріп біледі. Ол «асыл жабайы» тақырыбын, әсіресе «нативизм» немесе ішкі білім тақырыбын зерттеуімен ерекшеленеді.
It was not until he was 53 that he took to literature; however, in the 15 years following, he produced six novels, of which Sir Walter Scott said that "strong mind, playful fancy, and extensive knowledge are everywhere apparent." Scott included Mount Henneth (1781), Barham Downs (1784), and James Wallace (1792) in his series of Ballantyne novels. Bage was brought up as a Quaker, but he became a philosophical and religious radical after the French Revolution. He advocated democracy and equality (the abolition of the peerage), as well as the abolition of institutional religion. A member of the Derby Philosophical Society,
The work for which he is chiefly read today is Hermsprong, his last novel. Although regarded as radical at the time, it is somewhat disjointed. The first half has strong philosophical content, but in the second half the book, whilst retaining a strong satirical element, becomes more of a sentimental novel. The philosophical challenge of the novel is that it concerns an American who has been raised entirely by American Indians, without either formal education or religion. With only nature to teach him, he sees through the hypocrisy of society and English manners. It is notable for pursuing the theme of the noble savage and, in particular, "nativism" or innatism.